Samenvatting diagnostische cyclus

DIAGNOSTISCHE CYCLUS

KLACHTANALYSE

Centrale vraag: hoe kan ik de problemen verwoorden?

Klachten van de cliënt (en die van de omgeving) worden geuit in het intakegesprek en
vormen de natuurlijke ingang tot het diagnostisch proces > uitingen zijn niet puntsgewijs en
kunnen alle kanten op gaan. Vragen: wat is er aan de hand, waar komt dat door en wat is er
aan te doen?

THEORIE KLACHTANALYSE

Klachten vs problemen > niet elke klacht is een probleem en vise versa
Klachten worde aangegeven in de beleving van het cliëntsysteem. Als professional bekijk je
welke klachten echt probleemgedragingen zijn en maakt op basis daarvan de keuze voor
een vervolg stap

Klacht = ‘uitspraak in de taal van de cliënt, waaruit blijkt dat bepaalde ervaringen als
zorgwekkend of negatief worden beleefd’. Zoals “hij zit nooit stel, heeft nooit rust in zijn lijf”.
De klacht wordt vooral beschreven in termen die de cliënt gebruikt

Probleem = ‘er is in psychologisch en opvoedkundig opzicht sprake van een bedreigende
situatie’ – uitspraken over dezelfde situatie door de professional, een concreet
waarneembare verklaring. Zoals “de jongen is beweeglijk en onrustig, in een mate die niet
past bij de omstandigheden en bij de leeftijd van het kind”.
Een probleem wordt overwegend beschreven in de vaktaal van de professional

Doel klachtanalyse
 Klachten verzamelen (op een gestructureerde manier inventariseren)
 Verwoording correct
 Controleren volledigheid
 Controleren interne (in)consistentie

Klachtgedrag gaat om huidig gedrag. Gedrag uit het verleden kan een risicofactor zijn, maar
is geen klachtgedrag.

, Verhelderende diagnose
Een voor de cliënt overzichtelijke ordening in diens klachten en koppeling aan hulpvragen,
die door de cliënt als dekkend wordt ervaren voor de beleefde zorgen en onmacht.

Diagnostische hulpvragen
De professional ga je zelf kijken of er nog andere problemen/hulpvragen zijn. Hier maak je
diagnostische hulpvragen van. Dit zijn vragen waarop diagnostisch onderzoek een passend
antwoord kan geven.

Vier soorten hulpvragen
 Verklarende hulpvraag (VKR): opzoek naar mogelijke verklaring van de problemen,
verklaringsanalyse
 Verhelderende hulpvraag (VHD): opzoek naar hoe je het klachtgedrag van je kind
kan verwoorden, klachtanalyse
 Indicerende hulpvraag (IDC): vragen gericht op een oplossing of advies voor de
problemen waar je tegen aan loopt, indicatieanalyse
 Onderkennende hulpvraag (ODK): willen weten of er sprake is van een probleem of
een stoornis, probleemanalyse

Diagnostisch scenario
Een reeks van typen onderzoek, per diagnostische hulpvraag geordend en afgestemd op de
principes van de diagnostische cyclus.




Verschillende diagnostische scenario’s
Scenario 0 Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3
VHD VHD > ODK VHD > ODK > VKR VHD > ODK > VKR > IDC
VHD > VKR VHD > ODK > IDC
VHD > IDC VHD > VKR > IDC

Klachtanalyse stap voor stap
 Inventariseer klachtgedrag en klachtbeleving
 Formuleer hulpvragen samen met de cliënt
 Welke klachten ervaar je als diagnosticus als probleem? Zijn er andere aspecten die
volgens jou een probleem zijn?
 Formuleer diagnostische hulpvragen
 Welk soort vraagstellingen en onderzoek horen bij deze diagnostische hulpvragen? >
diagnostisch scenario