College 1 (nog aanvullen van de slides en opname).
Wat is recht?
- Het recht bestaat uit regels, deze regels zijn vaak afdwingbaar.
- Het recht ordent en stuurt de samenleving en de regels.
- Meestal gaat alles in het recht wel vanzelf goed, als niet meer alles vanzelf goed
gaat?
- Een groot probleem, dit is te vergelijken met de oorlog in Oekraïne.
- Dit functionerende rechtssysteem is echt iets goeds, het bestaat bij de gratie
dat ook inderdaad alles vanzelf gaat.
- Heel soms zijn er ‘onoplosbare’ problemen.
- Het gaat hierbij meestal om de feiten die niet duidelijk zijn, het gaat minder
snel om de regels.
- De jurist gaat adhv de regel kijken wat nou idd de juiste rechtvaardige
oplossing is.
- Het gaat erom dat je kijkt naar het feitencomplex en wat er gebeurd is, je
moet door naar rechtsregels te kijken op de oplossing te komen.
- Hierbij ga je naar een jurist; bedrijfs/gemeentejurist, advocaat, officier van
justitie, rechter ect.
Casus oplossen
- schema in pp
- Vaststellen van de feiten → selecteren van de rechtsregel → analyseren van
de rechtsregel → toepassen van de rechtsregel door de voorwaarden
daarvan te toetsen aan de feiten → beantwoorden van de rechtsvraag.
- Je houdt niet altijd deze werkwijze volledig vast, maar je gebruikt wel altijd deze
stappen.
Regels toepassen op feiten
- Je moet de feiten kunnen vaststellen, dit doe je aan de hand van vragen stellen.
- Het selecteren van de regels is een creatief proces.
Kan recht dan alle maatschappelijke problemen oplossen?
- De aanvaringen van het recht gaan vaak over feiten en niet specifiek over regels.
- Daarnaast beslist de rechter welke feiten nou eigenlijk relevant zijn bij de
casus, dit gebeurt aan de hand van een pleidooi.
- Problemen waar geen regels over (lijken te) zijn.
- Hierbij kan je denken aan de nieuwe maatschappelijke problemen
(klimaatcrisis, AI, migratie ect.).
- wat nou als er bij bepaalde dingen nog geen nieuwe wetgeving en
regels zijn.
- Wetgeving is nou eenmaal erg traag en er zit een groot politiek
proces achter. Hierbij komt de volgende vraag naar boven: ‘’
waar komt recht eigenlijk vandaan?’’
Dwangorde
- Filosoof Austin zegt dat het recht bij de wetgever vandaan moet komen.
- Er zijn verschillende afwegingen in onder andere maatschappelijke problemen zoals
de klimaatcrisis.
, - hrlich & Fuller: die beschouwen het recht dat wat de medemens vindt. Ze vinden
E
dat de oorsprong van het recht niet bij de wetgever ligt maar bij de mens, het is een
sociale werkelijkheid die voortkomt uit sociale regels.
- Kelsen & Hart: die geven aan dat het een beetje van beide is, de secundaire regels
die zorgen ervoor dat er herkenning binnen de maatschappij optreedt dat het
uiteindelijk alsnog via de juridische regels binnen het recht komt.
Waar komt het recht nou echt vandaan?
- komt het bij de wetgever vandaan of bij de rechter vandaan?
- Kijken we hierbij naar Austin of kijken we naar de theorie van Ehrlich en
Fuller?
- Wat als het recht, als er geen regels zijn die een antwoord geven op de kwestie die
de samenleving heeft? Kijk je hierbij dan naar de wetgever of kijk je richting de
samenleving?
Urgenda-arrest
- Het arrest stamt uit 2019.
- Zelfs buiten de juridische wereld is hiernaar gekeken.
- Deze procedure is tussen Urgenda en de Staat der Nederlanden.
- Kwestie is bij de Hoge Raad terecht gekomen.
- Uitspraak: 25% vermindering in de broeikasgassen in 2020 en dan tegenover
1990.
- De Hoge Raad is de hoogste rechter in Nederland, hiervoor ben je gestart bij de
rechtbank en je bent ook nog bij het hof geweest. Dit is ook wel de standaard
procedure.
- Ze begonnen namelijk in 2015 bij de rechtbank in Den Haag (uitspraak), de
rechtbank had hierbij de staat al veroordeeld. Hierdoor is de Staat in hoger
beroep/ appel/beroep gegaan.
- Hierdoor gingen ze naar het gerechtshof in Den Haag, hier volgde in 2018
een uitspraak. Hieruit kwam weer dat de staat de uitstoot moest verminderen.
- Eindplek is dan nu de Hoge Raad in 2019, die weer de staat veroordeelt.
Rechtsgebied
- Privaatrecht/burgerlijk recht/civiel recht
- publiekrecht:
- Staatsrecht
- Waar draait dit om? Gaat over de inrichting van de staat. Hierbij kijk je
onder andere naar de Grondwet, de Provinciewet, de gemeentewet
etc. Binnen het staatsrecht hebben we ook wel is ongeschreven recht,
voorbeeld: het kabinet heeft geen vertrouwen meer in de Tweede
Kamer.
- Hoe procedeer je? Het Staatsrecht beperkt zich tot hoe NL is
georganiseerd, dit zal dus niks vertellen over hoe je moet procederen.
- Dit valt dus af in het arrest Urgenda-Staat.
- Bestuursrecht
- Gaat over overheidshandelen, met name het nalaten. In kwestie
Urgenda gaat het over het nalaten van de overheid. De overheid is
hierbij de uitvoerende instanatie.
- ziet expliciet op de relatie tussen overheid en burger.
Wat is recht?
- Het recht bestaat uit regels, deze regels zijn vaak afdwingbaar.
- Het recht ordent en stuurt de samenleving en de regels.
- Meestal gaat alles in het recht wel vanzelf goed, als niet meer alles vanzelf goed
gaat?
- Een groot probleem, dit is te vergelijken met de oorlog in Oekraïne.
- Dit functionerende rechtssysteem is echt iets goeds, het bestaat bij de gratie
dat ook inderdaad alles vanzelf gaat.
- Heel soms zijn er ‘onoplosbare’ problemen.
- Het gaat hierbij meestal om de feiten die niet duidelijk zijn, het gaat minder
snel om de regels.
- De jurist gaat adhv de regel kijken wat nou idd de juiste rechtvaardige
oplossing is.
- Het gaat erom dat je kijkt naar het feitencomplex en wat er gebeurd is, je
moet door naar rechtsregels te kijken op de oplossing te komen.
- Hierbij ga je naar een jurist; bedrijfs/gemeentejurist, advocaat, officier van
justitie, rechter ect.
Casus oplossen
- schema in pp
- Vaststellen van de feiten → selecteren van de rechtsregel → analyseren van
de rechtsregel → toepassen van de rechtsregel door de voorwaarden
daarvan te toetsen aan de feiten → beantwoorden van de rechtsvraag.
- Je houdt niet altijd deze werkwijze volledig vast, maar je gebruikt wel altijd deze
stappen.
Regels toepassen op feiten
- Je moet de feiten kunnen vaststellen, dit doe je aan de hand van vragen stellen.
- Het selecteren van de regels is een creatief proces.
Kan recht dan alle maatschappelijke problemen oplossen?
- De aanvaringen van het recht gaan vaak over feiten en niet specifiek over regels.
- Daarnaast beslist de rechter welke feiten nou eigenlijk relevant zijn bij de
casus, dit gebeurt aan de hand van een pleidooi.
- Problemen waar geen regels over (lijken te) zijn.
- Hierbij kan je denken aan de nieuwe maatschappelijke problemen
(klimaatcrisis, AI, migratie ect.).
- wat nou als er bij bepaalde dingen nog geen nieuwe wetgeving en
regels zijn.
- Wetgeving is nou eenmaal erg traag en er zit een groot politiek
proces achter. Hierbij komt de volgende vraag naar boven: ‘’
waar komt recht eigenlijk vandaan?’’
Dwangorde
- Filosoof Austin zegt dat het recht bij de wetgever vandaan moet komen.
- Er zijn verschillende afwegingen in onder andere maatschappelijke problemen zoals
de klimaatcrisis.
, - hrlich & Fuller: die beschouwen het recht dat wat de medemens vindt. Ze vinden
E
dat de oorsprong van het recht niet bij de wetgever ligt maar bij de mens, het is een
sociale werkelijkheid die voortkomt uit sociale regels.
- Kelsen & Hart: die geven aan dat het een beetje van beide is, de secundaire regels
die zorgen ervoor dat er herkenning binnen de maatschappij optreedt dat het
uiteindelijk alsnog via de juridische regels binnen het recht komt.
Waar komt het recht nou echt vandaan?
- komt het bij de wetgever vandaan of bij de rechter vandaan?
- Kijken we hierbij naar Austin of kijken we naar de theorie van Ehrlich en
Fuller?
- Wat als het recht, als er geen regels zijn die een antwoord geven op de kwestie die
de samenleving heeft? Kijk je hierbij dan naar de wetgever of kijk je richting de
samenleving?
Urgenda-arrest
- Het arrest stamt uit 2019.
- Zelfs buiten de juridische wereld is hiernaar gekeken.
- Deze procedure is tussen Urgenda en de Staat der Nederlanden.
- Kwestie is bij de Hoge Raad terecht gekomen.
- Uitspraak: 25% vermindering in de broeikasgassen in 2020 en dan tegenover
1990.
- De Hoge Raad is de hoogste rechter in Nederland, hiervoor ben je gestart bij de
rechtbank en je bent ook nog bij het hof geweest. Dit is ook wel de standaard
procedure.
- Ze begonnen namelijk in 2015 bij de rechtbank in Den Haag (uitspraak), de
rechtbank had hierbij de staat al veroordeeld. Hierdoor is de Staat in hoger
beroep/ appel/beroep gegaan.
- Hierdoor gingen ze naar het gerechtshof in Den Haag, hier volgde in 2018
een uitspraak. Hieruit kwam weer dat de staat de uitstoot moest verminderen.
- Eindplek is dan nu de Hoge Raad in 2019, die weer de staat veroordeelt.
Rechtsgebied
- Privaatrecht/burgerlijk recht/civiel recht
- publiekrecht:
- Staatsrecht
- Waar draait dit om? Gaat over de inrichting van de staat. Hierbij kijk je
onder andere naar de Grondwet, de Provinciewet, de gemeentewet
etc. Binnen het staatsrecht hebben we ook wel is ongeschreven recht,
voorbeeld: het kabinet heeft geen vertrouwen meer in de Tweede
Kamer.
- Hoe procedeer je? Het Staatsrecht beperkt zich tot hoe NL is
georganiseerd, dit zal dus niks vertellen over hoe je moet procederen.
- Dit valt dus af in het arrest Urgenda-Staat.
- Bestuursrecht
- Gaat over overheidshandelen, met name het nalaten. In kwestie
Urgenda gaat het over het nalaten van de overheid. De overheid is
hierbij de uitvoerende instanatie.
- ziet expliciet op de relatie tussen overheid en burger.
