Aardrijkskunde H.4 Gebieden Zuid-Amerika Samenvatting

Aardrijkskunde H.4 – Gebieden Zuid-Amerika

4.1 Regionale beeldvorming
Beeldvorming 
Iedereen heeft dergelijke beelden van gebieden en bevolkingsgroepen. Maar die kloppen
vaak niet. Vaak zijn ze onvolledig of gebaseerd op vooroordelen. Een voorbeeld hiervan zijn
stereotypen.
Het beeld dat je van een bevolkingsgroep hebt, is sterk gekleurd door cultuurelementen als
muziek, dans, sport, kleding en religie. Ook beelden van gebieden kunnen gekleurd of
eenzijdig zijn, onder invloed van de media of de toeristenindustrie.
Naast het feit dat beelden onvolledig kunnen zijn, heeft ieder persoon ook zijn eigen
perceptie.


Een kaart met witte vlekken 
Door stereotiepe beelden en jouw perceptie maak je in je hoofd een voorstelling van het
gebied, bijvoorbeeld over de ligging, het klimaat, het landschap, de bevolking of hoe de
steden eruitzien. Die kaart die je als het ware maakt noem je een mental map.
Hoe beter je het gebied kent, hoe gedetailleerder en nauwkeuriger die kaart is. Als er een
gebied is dat je nog niet zo goed kent is dat een wit gebied op je mental map. Onze mental
map heeft invloed op ons ruimtelijk gedrag.


Geografische beelden 
Bij het vak aardrijkskunde leer je controleerbare informatie over geografische kenmerken
van gebieden herkennen. Dat levert een geografisch beeld op. Het is kennis gebaseerd op
concrete, controleerbare feiten.
Een correct geografisch beeld is bijvoorbeeld belangrijk voor het bedrijfsleven.


Begrippen:
 Stereotype = een algemene karakterisering van een gebied of van een groep mensen
die niet helemaal met de werkelijkheid overeenkomt.
 Perceptie = de manier waarop je iets waarneemt en ervaart.
 Mental map = het ruimtelijke beeld dat een persoon van een bepaald gebied in zijn
geheugen heeft opgeslagen.
 Geografisch beeld = beeld van een gebied op basis van controleerbare informatie
over de ligging van het gebied, de ruimtelijke kenmerken ervan en de samenhang
daartussen.

, 4.2 Culturele diversiteit en samenleving
Veel verschillende bevolkingsgroepen 
De Zuid-Amerikaanse bevolking is enorm divers. Dat hangt samen met de koloniale
geschiedenis.
- Rond 1500 arriveerde de Spanjaarden en Portugezen. De spanjaarden veroverden
een groot deel van Zuid-Amerika, de Portugezen kregen Brazilië in bezit.
- In de 16e eeuw werden slaven uit Afrika naar Zuid-Amerika gehaald om te werken op
plantages. Tot de 19e eeuw zijn er ongeveer 5 miljoen Afrikanen.
- Vanaf het midden van de 19e eeuw, werden landen al Argentinië, Uruguay en Brazilië
een aantrekkelijke optie voor Europese migranten.
- Ook veel Chinese en Indiase contractarbeiders kwamen op plantages te werken
Door al deze migranten en het voorkomen van veel verschillende inheemse
bevolkingsgroepen, bestaat er in Zuid-Amerika een grote etnische diversiteit.
Spaanse en Portugese kolonisten waren meestal mannen en zij trouwden vaak met
inheemse vrouwen. Hun nakomelingen worden mestiezen genoemd. In een land als
Paraguay is door deze mestizering nu 95% mesties.
De culturele diversiteit zie je bijvoorbeeld aan het grote aantal talen dat gesproken wordt.
Culturen beïnvloeden elkaar ook.


Etnische achtergrond en sociale mobiliteit 
Hoewel er vaak gesproken wordt van ‘latino’s’, is voor de Zuid-Amerikanen de nationale
identiteit óf de etniciteit veel belangrijker. Mensen voelen zich in de eerste plaats Braziliaan
of Peruaan, Waorani of Aymara.
De grote sociale ongelijkheid valt in Zuid-Amerika samen met etnische en raciale
discriminatie. Afstammelingen van Europeanen hebben de hoogste rang in de samenleving.
Hoe donkerder de huidskleur, hoe lager je rang op de maatschappelijke ladder, hoe meer je
wordt gediscrimineerd.
Door discriminatie is het voor mensen met een donkere huidskleur en inheemsen moeilijk
op te klimmen in de maatschappij, dus hun sociale mobiliteit is laag.


Maatschappelijke problemen 
De enorme kloof tussen arm en rijk zorgt voor veel maatschappelijke problemen. Armoede
gaat vaak gepaard met geweld en criminaliteit, kinderen die op straat opgroeien, jongens die
zich aansluiten bij bendes, meisjes die in de prostitutie belanden en slecht of geen
onderwijs. Het gevolg is dat jongeren uit favela’s later ook vaker in de informele sector
terechtkomen.