Onderwijsgroep 6. Inleiding in de Orthopedagogiek
Leerdoelen bij probleem 3.
Gelezen bronnen:
Hoofdstuk 3 van Verhulst
Hoofdstuk 4 van Van der Ploeg
NJI
Welke theorieën zijn er over het behandelen van probleemgedrag? (visies,
stromingen, vergelijking ertussen)
Begin twintigste eeuw verschillende psychologische theoretische modellen die het ontstaan
van emotionele en gedragsstoornissen verklaren;
Psychoanalytische/psychodynamische theorie
Sigmund Freud als grondlegger van de theorie
Mensen worden in hun voelen en handelen deels gedreven door onbewuste
driften en impulsen
Rekening houden met de globale invloed van de context waarin een kind
opgroeit en de psychische denkprocessen die het opbouwt om zijn
belevingswereld te ordenen en emoties bij te sturen
Probleem ontstaat bij te lang gebruik van verdedigingsmechanismen
Om probleemgedrag aan te pakken is het belangrijk om het onderliggende,
interne, psychische conflict aan te pakken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van
psychotherapie
Het opsporen van vroegere trauma’s als belangrijk uitgangspunt bij de
behandeling
Kritiek:
Omgeving niet meegenomen
Niet empirisch onderbouwd
Alleen op het kind gericht
Leertheorie/gedragsmodel
Al het gedrag is aangeleerd
Ivan Pavlov met onderzoek bij honden
John Watson en Burrhus Skinner omschreven het menselijk gedrag als
gevolg van een leerproces van positieve of negatieve bekrachtiging
Skinner: observeerbaar gedrag, later ook denken en gevoelens als innerlijk
gedrag
Operant conditionering: goed gedrag belonen, slecht gedrag bestraffen
Vervormde of verstoorde cognities kunnen de oorsprong zijn van afwijkend
gedrag, omgevingsfactoren
Vormen van gedragstherapie:
1. Systematische desensitisatie: cliënt leert zich te ontspannen, samen
stellen ze angstopwekkende situatie op, stap voor stap angst
neutraliseren
2. Aversietherapie: onaangename prikkel, aversie opwekken
3. Implosietherapie: confrontatie, leren over angstsituaties
4. Operante conditionering en modeling: beloning en afstraffing
(Bandura)
Kritiek:
Ontstaan uit de experimentele leerpsychologie die via
dierexperimenten aantoonde hoe gewenst en ongewenst gedrag kan
worden aan/afgeleerd
Alleen symptomen worden bestreden, niet de oorzaak achterhaald
Volledig omgevingsgericht
Humanistische visie
Leerdoelen bij probleem 3.
Gelezen bronnen:
Hoofdstuk 3 van Verhulst
Hoofdstuk 4 van Van der Ploeg
NJI
Welke theorieën zijn er over het behandelen van probleemgedrag? (visies,
stromingen, vergelijking ertussen)
Begin twintigste eeuw verschillende psychologische theoretische modellen die het ontstaan
van emotionele en gedragsstoornissen verklaren;
Psychoanalytische/psychodynamische theorie
Sigmund Freud als grondlegger van de theorie
Mensen worden in hun voelen en handelen deels gedreven door onbewuste
driften en impulsen
Rekening houden met de globale invloed van de context waarin een kind
opgroeit en de psychische denkprocessen die het opbouwt om zijn
belevingswereld te ordenen en emoties bij te sturen
Probleem ontstaat bij te lang gebruik van verdedigingsmechanismen
Om probleemgedrag aan te pakken is het belangrijk om het onderliggende,
interne, psychische conflict aan te pakken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van
psychotherapie
Het opsporen van vroegere trauma’s als belangrijk uitgangspunt bij de
behandeling
Kritiek:
Omgeving niet meegenomen
Niet empirisch onderbouwd
Alleen op het kind gericht
Leertheorie/gedragsmodel
Al het gedrag is aangeleerd
Ivan Pavlov met onderzoek bij honden
John Watson en Burrhus Skinner omschreven het menselijk gedrag als
gevolg van een leerproces van positieve of negatieve bekrachtiging
Skinner: observeerbaar gedrag, later ook denken en gevoelens als innerlijk
gedrag
Operant conditionering: goed gedrag belonen, slecht gedrag bestraffen
Vervormde of verstoorde cognities kunnen de oorsprong zijn van afwijkend
gedrag, omgevingsfactoren
Vormen van gedragstherapie:
1. Systematische desensitisatie: cliënt leert zich te ontspannen, samen
stellen ze angstopwekkende situatie op, stap voor stap angst
neutraliseren
2. Aversietherapie: onaangename prikkel, aversie opwekken
3. Implosietherapie: confrontatie, leren over angstsituaties
4. Operante conditionering en modeling: beloning en afstraffing
(Bandura)
Kritiek:
Ontstaan uit de experimentele leerpsychologie die via
dierexperimenten aantoonde hoe gewenst en ongewenst gedrag kan
worden aan/afgeleerd
Alleen symptomen worden bestreden, niet de oorzaak achterhaald
Volledig omgevingsgericht
Humanistische visie
