Onderwijsgroep 5. Ontwikkelingspsychologie
Leerdoelen bij probleem 5.
Gelezen bronnen:
Shaffer hoofdstuk 101
Santrock hoofdstuk 92
Hoe verloopt taalontwikkeling? (sensitieve fase, elementen, stimulatie)
Taal: een groep betekenisloze symbolen, die bij elkaar gevoegd kunnen worden volgens
afgesproken regels om een oneindig aantal aan berichten te produceren.1
Vocables: unieke patronen van geluid die een kind dat nog niet praten kan, gebruikt om
objecten, acties of gebeurtenissen te ‘benoemen’.1
5 componenten van taal:1
1. Fonologisch
Klanken en geluiden (fonemen) die gemaakt worden bij/in de taal
Per taal verschillend, gaat af op welke klanken gemaakt kunnen worden
Kinderen moeten klanken leren discrimineren, produceren en combineren
2. Morfologisch
Hoe woorden correct gevormd worden vanuit klanken
Kan een woord of letter zijn
Spelling
3. Semantisch
Betekenis van woorden en zinnen
Free: woorden/lettercombinaties die op zichzelf kunnen staan (kat, gaan)
Bound: woorden/lettercombinaties die niet op zichzelf kunnen staan (ge, be)
4. Syntax
Grammaticale regels om betekenisvolle zinnen te produceren
Kinderen moeten dit kunnen, voordat ze taal goed kunnen spreken en begrijpen
Peuters moeten eerst de bovenste 3 veel aangereikt krijgen, van waaruit ze vanzelf
de syntax zullen gaan begrijpen
5. Pragmatisch
Hoe taal gebruikt moet worden om effectief te kunnen communiceren
Sociolinguïstische kennis: culturele regels over hoe taal gestructureerd en gebruikt
moet worden in sociale contexten
Non-verbale signalen herkennen is ook belangrijk voor effectieve communicatie
Sensitive-period hypothesis: tussen de geboorte en puberteit kunnen kinderen het
best/makkelijkst een taal leren.
Vroeger: tweede taal aanleren na puberteit -> kan nooit native speaker worden
Recent onderzoek: sensitieve periodes verschillen over verschillende taalsystemen
Voor latere lerende is een nieuwe vocabulaire makkelijker aan te leren dan nieuwe klanken
of grammatica.
Volwassenen leren een tweede taal vaak sneller aan dan kinderen, maar het uiteindelijke
level van die tweede taal is minder hoog dan dat van kinderen.
Fases van taalontwikkeling1
1. Prelinguïstische fase (geboorte tot 11/13 maanden)
De periode voordat betekenisvolle woorden worden gesproken
3 dagen na geboorte stem van moeder herkennen
2-6 maanden: reageert met geluid op taal van volwassenen
2 maanden: cooing; klinkerachtige geluiden
4-6 maanden: babbling; klinker-medeklinkercombinaties zonder betekenis
7-8 maanden: pragmatiek; niet praten als een ander praat
8-10 maanden: wijzen en andere non-verbale communicatie
Leerdoelen bij probleem 5.
Gelezen bronnen:
Shaffer hoofdstuk 101
Santrock hoofdstuk 92
Hoe verloopt taalontwikkeling? (sensitieve fase, elementen, stimulatie)
Taal: een groep betekenisloze symbolen, die bij elkaar gevoegd kunnen worden volgens
afgesproken regels om een oneindig aantal aan berichten te produceren.1
Vocables: unieke patronen van geluid die een kind dat nog niet praten kan, gebruikt om
objecten, acties of gebeurtenissen te ‘benoemen’.1
5 componenten van taal:1
1. Fonologisch
Klanken en geluiden (fonemen) die gemaakt worden bij/in de taal
Per taal verschillend, gaat af op welke klanken gemaakt kunnen worden
Kinderen moeten klanken leren discrimineren, produceren en combineren
2. Morfologisch
Hoe woorden correct gevormd worden vanuit klanken
Kan een woord of letter zijn
Spelling
3. Semantisch
Betekenis van woorden en zinnen
Free: woorden/lettercombinaties die op zichzelf kunnen staan (kat, gaan)
Bound: woorden/lettercombinaties die niet op zichzelf kunnen staan (ge, be)
4. Syntax
Grammaticale regels om betekenisvolle zinnen te produceren
Kinderen moeten dit kunnen, voordat ze taal goed kunnen spreken en begrijpen
Peuters moeten eerst de bovenste 3 veel aangereikt krijgen, van waaruit ze vanzelf
de syntax zullen gaan begrijpen
5. Pragmatisch
Hoe taal gebruikt moet worden om effectief te kunnen communiceren
Sociolinguïstische kennis: culturele regels over hoe taal gestructureerd en gebruikt
moet worden in sociale contexten
Non-verbale signalen herkennen is ook belangrijk voor effectieve communicatie
Sensitive-period hypothesis: tussen de geboorte en puberteit kunnen kinderen het
best/makkelijkst een taal leren.
Vroeger: tweede taal aanleren na puberteit -> kan nooit native speaker worden
Recent onderzoek: sensitieve periodes verschillen over verschillende taalsystemen
Voor latere lerende is een nieuwe vocabulaire makkelijker aan te leren dan nieuwe klanken
of grammatica.
Volwassenen leren een tweede taal vaak sneller aan dan kinderen, maar het uiteindelijke
level van die tweede taal is minder hoog dan dat van kinderen.
Fases van taalontwikkeling1
1. Prelinguïstische fase (geboorte tot 11/13 maanden)
De periode voordat betekenisvolle woorden worden gesproken
3 dagen na geboorte stem van moeder herkennen
2-6 maanden: reageert met geluid op taal van volwassenen
2 maanden: cooing; klinkerachtige geluiden
4-6 maanden: babbling; klinker-medeklinkercombinaties zonder betekenis
7-8 maanden: pragmatiek; niet praten als een ander praat
8-10 maanden: wijzen en andere non-verbale communicatie
