Pip Kupers, 12849014, UvA, 16 oktober 2020
SV Geographies of Inequality Blok 1.
HC 1A. Course overview
Problemen van ongelijkheid
Geïmplementeerd in instituties
Gat tussen arm en rijk
Sommigen worden niet gerepresenteerd
Minder democratie
Denk aan corona: de rijken worden steeds rijker, terwijl de armen steeds armer worden
Soorten ongelijkheid
Economisch
Gat tussen arm en rijk wordt steeds groter
Rijke mensen en landen betalen weinig belasting (vb. Amsterdam is ‘taks heaven’)
Sociaal
Klasse: mobiliteit
Gender en etniciteit
vb. corona: arme mensen sterven er sneller aan door shit gezondheidszorg/
omstandigheden/ weinig geld
vb. levensverwachting is hoger hoe rijker je bent
Milieu
Arme landen/ zwarte mensen/ dorpen: krijgen vaak de rotzooi: afval/ luchtvervuiling/
geen schoon water = ruimtelijke afwenteling
Cultureel
Zwarte piet
Vrouwen/islam in films/ musea
Politiek
Geen representatie in het systeem
Grote corporaties hebben de macht in handen
Schalen van ongelijkheid (groot naar klein)
- Globaal
- Macroregionaal: Eu
- Nationaal
- Regionaal
- Lokaal
- Workplace
Plaatsen zijn: (en hangen met elkaar samen: relationeel)
Locaties
Settings: waar het dagelijks leven plaats vindt
Sense of place: identificatie met plaats als uniek
HC 1B. Globalizing Inequality: Theoretical perspectives l
Na de Koude Oorlog was er een ‘Gouden Eeuw’ van het kapitalisme
Liberale democratie en kapitalisme verspreiden zich vanuit het Westen
Maar, democratie en kapitalisme gaan niet lekker samen
1
, Gevolg: extreme economische ongelijkheid/ instabiliteit/ vertrouwen in democratie
verloren
Tegenwoordig weer debat laatste 100 jaar
Vrije markt of
Kapitalisme indammen door sociale democratie en welvaartsstaat of
Onze generatie: kapitalisme vergeten en overgaan op socialisme of communisme
Dit debat heeft eerder plaatsgevonden
Tussen de twee WO’s: laissez-faire door de vrije markt voorstanders
Dit zorgde voor: vrije handel/ speculatie/ geen controle op privaat kapitaal
Resultaat: depressie/ verzwakte democratie/ fascisme
Karl Polanyi
Wat gebeurt er als de markt niet gereguleerd wordt? Fascisme
De maatschappij wordt dan overweldigd door de marktkrachten
The great transformation (1944)
Wanneer markten 'losgekoppeld' raken van hun samenlevingen en sociale
ontwrichting veroorzaken, komen mensen uiteindelijk in opstand.
Karl Marx
Wat gebeurt er als de markt niet gereguleerd wordt? Revolutie/ communisme
Marketization (neoliberalisme): counter movement: sociale beweging die daar iets tegen
willen doen
Post war gouden eeuw: kapitalisme gebouwd op kracht democratische staat en
arbeidsbewegingen
Keynesianism: (1940/1950): als een land arm is, project van de overheid om werk te
bieden en de economie te stimuleren
Politieke redenen: in de Koude Oorlog om communisme te voorkomen
= reactie op great depression 1929
Sociale vangnetten/ overheid reguleert de economische groei
Fordisme: Lipietz 1987 = massaconsumptie/productie
Organisatie van arbeid: sociale relaties op de werkvloer: betekent dat belangrijke
personen bijvoorbeeld controleren of alles wel goed gaat (wetenschappelijke manier
van arbeid)
Arbeiders kregen wel redelijk loon (wel geïnstitutionaliseerd met de overheid)
Verzorgingsstaat VZS: zodat je ook als je niet kon werken nog steeds wel kon
consumeren
The standard Employment Relationship (SER)
Over het algemeen voor witte mannen: vaste werktijden/ vakantie en andere rechten
Migratie zorgde voor de post war boom: vanuit het platteland naar de stad of een
ander land
SV
Managing the margins: man werkt, vrouw is huismoeder
Tripartism is economic corporatismbased on tripartite contracts between employers'
organizations, trade unions, and the government of a country Each is to act as a social
partner to create economic policy through cooperation, consultation, negotiation, and
compromise Tripartism is a common form of and favored by neo-corporatism.
Keynesianism: problemen herhalen zich tegenwoordig weer, maar door globalisatie
is het niet meer met keynianisme op te lossen
Class compromise
2
, Migratie arbeiders: vallen buiten het sociaal contract, maar het systeem steunde wel
op hen
Neoliberalistische revolutie heeft dit sociaal architectuur verpest
HC2. Globalizing inequality: Theoretical perspectives ll.
Imperialisme is er nog steeds
Formeel: formele politieke controle over delen van de periferie
Vb. Nl over Indonesië
Vb. Groot-Brittannië dwong India hun producten te kopen terwijl de producten ook in india
geproduceerd werden
Informeel: formeel onafhankelijk, maar eigenlijk niet
Trade policy en unequal exchange
Hierdoor hebben deze landen een structureel wereldwijd voordeel
Het systeem is afhankelijk van de ongelijkheid
Hegemonische krachten
US
British
NL
‘Birth of the underdeveloped world: Truman Keynesian model
Sinds de Koude Oorlog: traditionele landen westers maken om ervoor te zorgen dat ze niet
communistisch worden (materialistisch en politiek)
Modernization theory: armoede zorgt voor communisme (onrust/honger)
Ontwikkeling moet gebeuren zoals het in het westen is gebeurd om succesvol te
worden als land (dus van boerderij naar fabriek/ landelijk naar stedelijk/ informeel
naar formeel/ agrarisch naar industrieel)
Wordt nog steeds geloofd
Rostow (1960)
Ontwikkeling is een geplande sociale transformatie (economische groei): staat moest
ingrijpen
1. Traditioneel
2. Preconditions take-off: exploitation
3. Take-off ontwikkeling
4. Drive to maturity
5. High mass consumption
Vb. Singapore/ Korea
1e wereld: kapitalisme/ het westen
2e wereld: communisme
3e wereld: de landen die nog ontwikkeld moeten worden
Third world revolutions: dominotheorie van communisme verspreiding
Derdewereldlanden is verkeerde term, want communisme bestaat niet meer
Dependency theory (1950) (staat tegenover de modernization theory): de periferie is
onderontwikkeld door de ontwikkeling van het centrum
Kritiek:
Geen wetenschappelijke nauwkeurigheid: te veel afhankelijk van handelsdata
Modernisten: het is gewoon een verklaring voor alles wat er mis is met
derdewereldlanden
Oplossing: afhankelijkheid verbreken en het communisme ipv kapitalisme
Vaak worden de verbanden verbroken door
Guerrillabewegingen tegen militaire dictators (Argentinië en Vietnam)
3
SV Geographies of Inequality Blok 1.
HC 1A. Course overview
Problemen van ongelijkheid
Geïmplementeerd in instituties
Gat tussen arm en rijk
Sommigen worden niet gerepresenteerd
Minder democratie
Denk aan corona: de rijken worden steeds rijker, terwijl de armen steeds armer worden
Soorten ongelijkheid
Economisch
Gat tussen arm en rijk wordt steeds groter
Rijke mensen en landen betalen weinig belasting (vb. Amsterdam is ‘taks heaven’)
Sociaal
Klasse: mobiliteit
Gender en etniciteit
vb. corona: arme mensen sterven er sneller aan door shit gezondheidszorg/
omstandigheden/ weinig geld
vb. levensverwachting is hoger hoe rijker je bent
Milieu
Arme landen/ zwarte mensen/ dorpen: krijgen vaak de rotzooi: afval/ luchtvervuiling/
geen schoon water = ruimtelijke afwenteling
Cultureel
Zwarte piet
Vrouwen/islam in films/ musea
Politiek
Geen representatie in het systeem
Grote corporaties hebben de macht in handen
Schalen van ongelijkheid (groot naar klein)
- Globaal
- Macroregionaal: Eu
- Nationaal
- Regionaal
- Lokaal
- Workplace
Plaatsen zijn: (en hangen met elkaar samen: relationeel)
Locaties
Settings: waar het dagelijks leven plaats vindt
Sense of place: identificatie met plaats als uniek
HC 1B. Globalizing Inequality: Theoretical perspectives l
Na de Koude Oorlog was er een ‘Gouden Eeuw’ van het kapitalisme
Liberale democratie en kapitalisme verspreiden zich vanuit het Westen
Maar, democratie en kapitalisme gaan niet lekker samen
1
, Gevolg: extreme economische ongelijkheid/ instabiliteit/ vertrouwen in democratie
verloren
Tegenwoordig weer debat laatste 100 jaar
Vrije markt of
Kapitalisme indammen door sociale democratie en welvaartsstaat of
Onze generatie: kapitalisme vergeten en overgaan op socialisme of communisme
Dit debat heeft eerder plaatsgevonden
Tussen de twee WO’s: laissez-faire door de vrije markt voorstanders
Dit zorgde voor: vrije handel/ speculatie/ geen controle op privaat kapitaal
Resultaat: depressie/ verzwakte democratie/ fascisme
Karl Polanyi
Wat gebeurt er als de markt niet gereguleerd wordt? Fascisme
De maatschappij wordt dan overweldigd door de marktkrachten
The great transformation (1944)
Wanneer markten 'losgekoppeld' raken van hun samenlevingen en sociale
ontwrichting veroorzaken, komen mensen uiteindelijk in opstand.
Karl Marx
Wat gebeurt er als de markt niet gereguleerd wordt? Revolutie/ communisme
Marketization (neoliberalisme): counter movement: sociale beweging die daar iets tegen
willen doen
Post war gouden eeuw: kapitalisme gebouwd op kracht democratische staat en
arbeidsbewegingen
Keynesianism: (1940/1950): als een land arm is, project van de overheid om werk te
bieden en de economie te stimuleren
Politieke redenen: in de Koude Oorlog om communisme te voorkomen
= reactie op great depression 1929
Sociale vangnetten/ overheid reguleert de economische groei
Fordisme: Lipietz 1987 = massaconsumptie/productie
Organisatie van arbeid: sociale relaties op de werkvloer: betekent dat belangrijke
personen bijvoorbeeld controleren of alles wel goed gaat (wetenschappelijke manier
van arbeid)
Arbeiders kregen wel redelijk loon (wel geïnstitutionaliseerd met de overheid)
Verzorgingsstaat VZS: zodat je ook als je niet kon werken nog steeds wel kon
consumeren
The standard Employment Relationship (SER)
Over het algemeen voor witte mannen: vaste werktijden/ vakantie en andere rechten
Migratie zorgde voor de post war boom: vanuit het platteland naar de stad of een
ander land
SV
Managing the margins: man werkt, vrouw is huismoeder
Tripartism is economic corporatismbased on tripartite contracts between employers'
organizations, trade unions, and the government of a country Each is to act as a social
partner to create economic policy through cooperation, consultation, negotiation, and
compromise Tripartism is a common form of and favored by neo-corporatism.
Keynesianism: problemen herhalen zich tegenwoordig weer, maar door globalisatie
is het niet meer met keynianisme op te lossen
Class compromise
2
, Migratie arbeiders: vallen buiten het sociaal contract, maar het systeem steunde wel
op hen
Neoliberalistische revolutie heeft dit sociaal architectuur verpest
HC2. Globalizing inequality: Theoretical perspectives ll.
Imperialisme is er nog steeds
Formeel: formele politieke controle over delen van de periferie
Vb. Nl over Indonesië
Vb. Groot-Brittannië dwong India hun producten te kopen terwijl de producten ook in india
geproduceerd werden
Informeel: formeel onafhankelijk, maar eigenlijk niet
Trade policy en unequal exchange
Hierdoor hebben deze landen een structureel wereldwijd voordeel
Het systeem is afhankelijk van de ongelijkheid
Hegemonische krachten
US
British
NL
‘Birth of the underdeveloped world: Truman Keynesian model
Sinds de Koude Oorlog: traditionele landen westers maken om ervoor te zorgen dat ze niet
communistisch worden (materialistisch en politiek)
Modernization theory: armoede zorgt voor communisme (onrust/honger)
Ontwikkeling moet gebeuren zoals het in het westen is gebeurd om succesvol te
worden als land (dus van boerderij naar fabriek/ landelijk naar stedelijk/ informeel
naar formeel/ agrarisch naar industrieel)
Wordt nog steeds geloofd
Rostow (1960)
Ontwikkeling is een geplande sociale transformatie (economische groei): staat moest
ingrijpen
1. Traditioneel
2. Preconditions take-off: exploitation
3. Take-off ontwikkeling
4. Drive to maturity
5. High mass consumption
Vb. Singapore/ Korea
1e wereld: kapitalisme/ het westen
2e wereld: communisme
3e wereld: de landen die nog ontwikkeld moeten worden
Third world revolutions: dominotheorie van communisme verspreiding
Derdewereldlanden is verkeerde term, want communisme bestaat niet meer
Dependency theory (1950) (staat tegenover de modernization theory): de periferie is
onderontwikkeld door de ontwikkeling van het centrum
Kritiek:
Geen wetenschappelijke nauwkeurigheid: te veel afhankelijk van handelsdata
Modernisten: het is gewoon een verklaring voor alles wat er mis is met
derdewereldlanden
Oplossing: afhankelijkheid verbreken en het communisme ipv kapitalisme
Vaak worden de verbanden verbroken door
Guerrillabewegingen tegen militaire dictators (Argentinië en Vietnam)
3
