Portfolio Digitale geletterdheid 1
Portfolio Digitale geletterdheid
Leeruitkomst Arrangeren - Leeruitkomst Mediawijsheid
student: xxxxx
studentnummer: xxxxx
NHL e-mailadres: xxxxxx
opleiding(en): Docent maatschappijleer
croho code(s): xxxxx
traject: Flex
code toetseenheid: Portfolio Digitale geletterdheid - LMAB21D0VAKD-B
deelbeoordeling: Portfolio
begeleider: Eva Vrieze
examinator: Marle Wind
Inleverdatum: 13-11-2022
inleverdatum: 14 oktober
Door het inleveren 2021
Doorvanhetdit productvan
inleveren verklaar ik datverklaar
dit product het product eigen
ik dat werk is eigen
het product en datwerk
het vrij
is enis dat het
van plagiaat.
vrij is van plagiaat.
,Portfolio Digitale geletterdheid
Voorwoord
Voor u ligt de portfolio ‘Portfolio Digitale geletterdheid’ van xxxxxx. Deze portfolio is gericht op
mijn mediawijsheid kennis en ICT-vaardigheden (lees arrangement) als beginnend docent in het
tweedegraadsgebied op het xxx College te xxxx. Dit portfolio is geschreven in het kader van mijn
hoofdfase aan de opleiding Leraar Maatschappijleer aan de NHL Stenden Leeuwarden. Van augustus
2022 tot september 2022 heb ik gewerkt aan mijn eigen ontwikkeling op het gebied van
mediawijsheid en ICT vaardigheden.
Tijdens het schrijven van dit portfolio heb ik mezelf kunnen ontwikkelen en mijn kennis kunnen
vergroten. Daardoor heb ik inzicht kunnen krijgen in mijn kwaliteiten en valkuilen binnen het
vakgebied digitale geletterdheid. Zelf sta ik sinds 2019 voor de klas en door dit portfolio heb ik
bepaalde talenten kunnen vinden, zoals mijn grafische vormgeving maar ook ingesleten patronen
kunnen herkennen zoals de zelfde platformen steeds gebruiken zonder afwisseling. Mijn coach xxx
xxxx stond altijd klaar voor mij. Hij heeft mij in dit arrangement geadviseerd, begeleid en ook
beoordeeld.
Als leraar maatschappijleer, wil ik mijn leerlingen helpen om de wereld om hun heen beter te
begrijpen. En daarom zijn mediawijsheid en ICT-vaardigheden in het 21ste eeuw heel belangrijk en
zelfs niet weg te denken. Het verandert met de dag en onze leerlingen moeten ook zijn mee, en niet te
vergeten de docenten.
Het vak maatschappijleer heeft mij geïnspireerd om anderen te inspireren; de wereld veranderen
begint bij jezelf, maar wat als je de wereld om je heen niet begrijpt? Ik vind het belangrijk als
professional om mijn leerlingen daarin te begeleiden. Onze maatschappij is continu in beweging,
groeit en ontwikkelt zich. Daarom zijn ICT en mediawijsheid noodzakelijk om mee te draaien in deze
snelle wereld.
“Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.” (Mandela, 1990)
Bij dezen wil ik graag mijn leerlingen, begeleiders, collega’s en bestuursleden bedanken voor de fijne
samenwerking en ondersteuning tijdens dit traject.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
,Portfolio Digitale geletterdheid
Inhoud
Voorwoord .............................................................................................................................................. 2
Context Analyse ...................................................................................................................................... 4
Theoretisch onderbouwing...................................................................................................................... 6
Prototyping............................................................................................................................................ 10
Product/ Arrangement ........................................................................................................................... 11
Overzicht bijlage ................................................................................................................................... 16
Bijlage 1 Notitie en ‘Ik wil de mogelijkheden van online onderwijs verkennen’ ............................. 16
Bijlage 2 LessonUp-Quiz .................................................................................................................. 19
Bijlage 3 Google Forms Opdracht .................................................................................................... 26
Bijlage 4 Feedback Leerlingen ......................................................................................................... 28
Bijlage 5 Feedback van Begeleider ................................................................................................... 31
Bijlage 6 Parijs QR code + Formulier............................................................................................... 32
Bijlage 7 QR Code – Mediawijsheid arrangement: .......................................................................... 35
Bijlage 8 Nakijkblad ......................................................................................................................... 36
Bijlage 9 Portfolio ontwikkeling NHL: ............................................................................................ 37
Bijlage 10 Reflectie onderzoeksvraag en feedback .......................................................................... 38
Uitslag Quiz: ................................................................................................................................. 38
Opdracht van leerling 1:................................................................................................................ 42
Opdracht leerling 2: ...................................................................................................................... 43
Opdracht van leerling 3:................................................................................................................ 44
Reflectie: ....................................................................................................................................... 45
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 47
3
, Portfolio Digitale geletterdheid
Context Analyse
Ten allereerste heb ik goed geanalyseerd wat er van mij werd verwacht. Voor het onderdeel
arrangement wilde ik graag een website ontwikkelen en voor mediawijsheid wilde ik graag mijn
leerlingen ‘wijzer’ maken op het gebied van sociale media. Ik heb om die reden gekozen om beide
arrangementen te combineren en een website te maken over mediawijsheid, speciaal voor mijn
leerlingen van het Xxx College.
Wat mij heeft geïnspireerd, is een heftig incident waarmee we te maken hebben gehad als school. Om
het verhaal kort te houden had dit te maken met wraakporno, wat gedeeld is op sociale
mediaplatformen. De gevolgen waren aanwezig zowel bij de ‘daders’ als ‘slachtoffer’, maar ook
binnen school heeft dit voor veel herrie en heisa gezorgd. Denk aan onrust in de klas, partijen kiezen,
gesprekken in de klas over ‘te korte rokjes en de wel bekende ‘ze vroeg erom’. Dit zijn lastige
gesprekken, ik merkte dat veel van mijn collega’s het bijna gênant vonden om erover te praten.
Zelf wilde ik graag weten, ‘hoe kan zoiets gebeuren?’ en ik kwam er tot mijn grootse verbazing achter
dat er binnen school heel weinig wordt gedaan met ‘mediawijsheid’ of überhaupt ICT. Dit vond ik
wel een bijzonder praktijksituatie, er wordt alleen in de eerste klas een ‘basiscursus Word/Excel
pakket’ en Sketchup gegeven. En pas in het bovenbouw wordt er weer aandacht geschonken aan
‘social media’, bij de lessen maatschappijleer en dit maar een of twee lesjes. Ook wordt niks gedaan
met de ‘Social Media Week’ binnen de school. Ik weet dat ik niet alles kan aanpassen of veranderen
maar een steentje bijdragen kan altijd!
Maar om tot een product te komen moest ik zelf ook ‘wijzer’ worden en moest ik brainsstormen over
wat ik zou willen, maar vooral waar hebben mijn leerlingen behoefte aan (Bijlage 1 Notitie en ‘Ik wil
de mogelijkheden van online onderwijs verkennen’). Maar ten eerste wat is mediawijsheid precies?
Mediawijsheid = De verzameling competenties die je nodig hebt om je bewust, kritisch en actief te
kunnen bewegen in de mediasamenleving (Mediawijsheid Competentiemodel 2021 - Vernieuwd
model, 2021). So far, so good zou je zeggen, dat kan iedereen van tegenwoordig maar voor onze
puberdoelgroep is het vaak een hele uitdaging en een ontdekkingsreis tegelijkertijd. Maar hoe kan het
toch dat het soms zo fout kan gaan zoals in mijn gegeven voorbeeld. Hoe kan zo’n filmpje lekken?
Waarom is dit überhaupt gemaakt? En waarom sturen ze het onderling door terwijl dit heel erg
strafbaar is?
Om meer te weten over hun denkwijzen heb ik mij verdiept in het puberende brein. In het boek van
Crone (2018) staat uitgelegd dat jongeren in de puberteit nog een gebrek aan moreel inzicht hebben.
Er is behoefte aan spanning, samenzwering, maar ze kunnen de gevolgen van het creëren van deze
spanning nog niet overzien. Daarnaast is er in de adolescentie een steeds grotere invloed van sociale
omgeving, met name leeftijdsgenoten. Jongeren hebben een grote behoefte om er bij de groep te horen
en geaccepteerd te worden. Jongeren kunnen zich een wereld zonder social media niet meer
voorstellen. Zij gebruiken deze niet alleen om films te kijken of muziek te luisteren, maar vooral om
met elkaar in contact te staan via kanalen zoals WhatsApp, Instagram, Snapchat en Tik Tok. Jongeren
staan constant met elkaar in verbinding. De opvoeders van deze generatie zijn zelf niet opgegroeid
met social media en de controle van online gedrag is (oa om die reden) beperkt. Er vindt geen
correctie in gedrag plaats.
Dit heeft mij geïnspireerd om mijn leerlingen hun moraal te leren ontwikkelen, een steentje bij te
dragen aan hun mediawijsheid. Ik heb mijn arrangement kunnen uittesten met mijn
maatschappijkunde klas 4ZWb (Klas 4, Zorg & Welzijn, Basis). De leerlingen waren benieuwd naar
4
Portfolio Digitale geletterdheid
Leeruitkomst Arrangeren - Leeruitkomst Mediawijsheid
student: xxxxx
studentnummer: xxxxx
NHL e-mailadres: xxxxxx
opleiding(en): Docent maatschappijleer
croho code(s): xxxxx
traject: Flex
code toetseenheid: Portfolio Digitale geletterdheid - LMAB21D0VAKD-B
deelbeoordeling: Portfolio
begeleider: Eva Vrieze
examinator: Marle Wind
Inleverdatum: 13-11-2022
inleverdatum: 14 oktober
Door het inleveren 2021
Doorvanhetdit productvan
inleveren verklaar ik datverklaar
dit product het product eigen
ik dat werk is eigen
het product en datwerk
het vrij
is enis dat het
van plagiaat.
vrij is van plagiaat.
,Portfolio Digitale geletterdheid
Voorwoord
Voor u ligt de portfolio ‘Portfolio Digitale geletterdheid’ van xxxxxx. Deze portfolio is gericht op
mijn mediawijsheid kennis en ICT-vaardigheden (lees arrangement) als beginnend docent in het
tweedegraadsgebied op het xxx College te xxxx. Dit portfolio is geschreven in het kader van mijn
hoofdfase aan de opleiding Leraar Maatschappijleer aan de NHL Stenden Leeuwarden. Van augustus
2022 tot september 2022 heb ik gewerkt aan mijn eigen ontwikkeling op het gebied van
mediawijsheid en ICT vaardigheden.
Tijdens het schrijven van dit portfolio heb ik mezelf kunnen ontwikkelen en mijn kennis kunnen
vergroten. Daardoor heb ik inzicht kunnen krijgen in mijn kwaliteiten en valkuilen binnen het
vakgebied digitale geletterdheid. Zelf sta ik sinds 2019 voor de klas en door dit portfolio heb ik
bepaalde talenten kunnen vinden, zoals mijn grafische vormgeving maar ook ingesleten patronen
kunnen herkennen zoals de zelfde platformen steeds gebruiken zonder afwisseling. Mijn coach xxx
xxxx stond altijd klaar voor mij. Hij heeft mij in dit arrangement geadviseerd, begeleid en ook
beoordeeld.
Als leraar maatschappijleer, wil ik mijn leerlingen helpen om de wereld om hun heen beter te
begrijpen. En daarom zijn mediawijsheid en ICT-vaardigheden in het 21ste eeuw heel belangrijk en
zelfs niet weg te denken. Het verandert met de dag en onze leerlingen moeten ook zijn mee, en niet te
vergeten de docenten.
Het vak maatschappijleer heeft mij geïnspireerd om anderen te inspireren; de wereld veranderen
begint bij jezelf, maar wat als je de wereld om je heen niet begrijpt? Ik vind het belangrijk als
professional om mijn leerlingen daarin te begeleiden. Onze maatschappij is continu in beweging,
groeit en ontwikkelt zich. Daarom zijn ICT en mediawijsheid noodzakelijk om mee te draaien in deze
snelle wereld.
“Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.” (Mandela, 1990)
Bij dezen wil ik graag mijn leerlingen, begeleiders, collega’s en bestuursleden bedanken voor de fijne
samenwerking en ondersteuning tijdens dit traject.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
,Portfolio Digitale geletterdheid
Inhoud
Voorwoord .............................................................................................................................................. 2
Context Analyse ...................................................................................................................................... 4
Theoretisch onderbouwing...................................................................................................................... 6
Prototyping............................................................................................................................................ 10
Product/ Arrangement ........................................................................................................................... 11
Overzicht bijlage ................................................................................................................................... 16
Bijlage 1 Notitie en ‘Ik wil de mogelijkheden van online onderwijs verkennen’ ............................. 16
Bijlage 2 LessonUp-Quiz .................................................................................................................. 19
Bijlage 3 Google Forms Opdracht .................................................................................................... 26
Bijlage 4 Feedback Leerlingen ......................................................................................................... 28
Bijlage 5 Feedback van Begeleider ................................................................................................... 31
Bijlage 6 Parijs QR code + Formulier............................................................................................... 32
Bijlage 7 QR Code – Mediawijsheid arrangement: .......................................................................... 35
Bijlage 8 Nakijkblad ......................................................................................................................... 36
Bijlage 9 Portfolio ontwikkeling NHL: ............................................................................................ 37
Bijlage 10 Reflectie onderzoeksvraag en feedback .......................................................................... 38
Uitslag Quiz: ................................................................................................................................. 38
Opdracht van leerling 1:................................................................................................................ 42
Opdracht leerling 2: ...................................................................................................................... 43
Opdracht van leerling 3:................................................................................................................ 44
Reflectie: ....................................................................................................................................... 45
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 47
3
, Portfolio Digitale geletterdheid
Context Analyse
Ten allereerste heb ik goed geanalyseerd wat er van mij werd verwacht. Voor het onderdeel
arrangement wilde ik graag een website ontwikkelen en voor mediawijsheid wilde ik graag mijn
leerlingen ‘wijzer’ maken op het gebied van sociale media. Ik heb om die reden gekozen om beide
arrangementen te combineren en een website te maken over mediawijsheid, speciaal voor mijn
leerlingen van het Xxx College.
Wat mij heeft geïnspireerd, is een heftig incident waarmee we te maken hebben gehad als school. Om
het verhaal kort te houden had dit te maken met wraakporno, wat gedeeld is op sociale
mediaplatformen. De gevolgen waren aanwezig zowel bij de ‘daders’ als ‘slachtoffer’, maar ook
binnen school heeft dit voor veel herrie en heisa gezorgd. Denk aan onrust in de klas, partijen kiezen,
gesprekken in de klas over ‘te korte rokjes en de wel bekende ‘ze vroeg erom’. Dit zijn lastige
gesprekken, ik merkte dat veel van mijn collega’s het bijna gênant vonden om erover te praten.
Zelf wilde ik graag weten, ‘hoe kan zoiets gebeuren?’ en ik kwam er tot mijn grootse verbazing achter
dat er binnen school heel weinig wordt gedaan met ‘mediawijsheid’ of überhaupt ICT. Dit vond ik
wel een bijzonder praktijksituatie, er wordt alleen in de eerste klas een ‘basiscursus Word/Excel
pakket’ en Sketchup gegeven. En pas in het bovenbouw wordt er weer aandacht geschonken aan
‘social media’, bij de lessen maatschappijleer en dit maar een of twee lesjes. Ook wordt niks gedaan
met de ‘Social Media Week’ binnen de school. Ik weet dat ik niet alles kan aanpassen of veranderen
maar een steentje bijdragen kan altijd!
Maar om tot een product te komen moest ik zelf ook ‘wijzer’ worden en moest ik brainsstormen over
wat ik zou willen, maar vooral waar hebben mijn leerlingen behoefte aan (Bijlage 1 Notitie en ‘Ik wil
de mogelijkheden van online onderwijs verkennen’). Maar ten eerste wat is mediawijsheid precies?
Mediawijsheid = De verzameling competenties die je nodig hebt om je bewust, kritisch en actief te
kunnen bewegen in de mediasamenleving (Mediawijsheid Competentiemodel 2021 - Vernieuwd
model, 2021). So far, so good zou je zeggen, dat kan iedereen van tegenwoordig maar voor onze
puberdoelgroep is het vaak een hele uitdaging en een ontdekkingsreis tegelijkertijd. Maar hoe kan het
toch dat het soms zo fout kan gaan zoals in mijn gegeven voorbeeld. Hoe kan zo’n filmpje lekken?
Waarom is dit überhaupt gemaakt? En waarom sturen ze het onderling door terwijl dit heel erg
strafbaar is?
Om meer te weten over hun denkwijzen heb ik mij verdiept in het puberende brein. In het boek van
Crone (2018) staat uitgelegd dat jongeren in de puberteit nog een gebrek aan moreel inzicht hebben.
Er is behoefte aan spanning, samenzwering, maar ze kunnen de gevolgen van het creëren van deze
spanning nog niet overzien. Daarnaast is er in de adolescentie een steeds grotere invloed van sociale
omgeving, met name leeftijdsgenoten. Jongeren hebben een grote behoefte om er bij de groep te horen
en geaccepteerd te worden. Jongeren kunnen zich een wereld zonder social media niet meer
voorstellen. Zij gebruiken deze niet alleen om films te kijken of muziek te luisteren, maar vooral om
met elkaar in contact te staan via kanalen zoals WhatsApp, Instagram, Snapchat en Tik Tok. Jongeren
staan constant met elkaar in verbinding. De opvoeders van deze generatie zijn zelf niet opgegroeid
met social media en de controle van online gedrag is (oa om die reden) beperkt. Er vindt geen
correctie in gedrag plaats.
Dit heeft mij geïnspireerd om mijn leerlingen hun moraal te leren ontwikkelen, een steentje bij te
dragen aan hun mediawijsheid. Ik heb mijn arrangement kunnen uittesten met mijn
maatschappijkunde klas 4ZWb (Klas 4, Zorg & Welzijn, Basis). De leerlingen waren benieuwd naar
4
