Thema 1
Hoofdstuk 1: De rechtsstaat
Trias Politica: Verdeling van de macht in:
Wetgevende macht: Parlement, zij beslissen over regels en wetten
Uitvoerende macht: Regering, zij voeren wetten en regels uit
Rechterlijke/Rechtsprekende macht: Rechters, zij controleren of de regels en wetten op de juiste
manier worden toegepast.
Grondrechten: Rechten van burgers die hen beschermen tegen de macht van de overheid of tegen de macht
van andere groepen burgers.
Klassieke grondrechten: Rechten die burgers beschermen tegen bemoeienis van de overheid. Ook
beschermen ze burgers tegen elkaar. In de Nederlandse Grondwet staan een aantal klassieke grondrechten,
waaronder:
1. Vrijheid van meningsuiting
2. Vrijheid van vereniging en vergadering
3. Vrijheid van godsdienst
4. Persvrijheid
Ad 1. Dit betekent dat iedere burger voor elk onderwerp zijn mening mag geven. Je hebt geen toestemming
nodig van de overheid om je mening in het openbaar te verkondigen. Echter kent dit wel grenzen, je mag
namelijk niet oproepen tot haat of mensen onnodig beledigen.
Ad 2. Dit betekent dat iedere burger een vereniging mag oprichten. Dit houdt ook in dat burgers een
bijeenkomst kunnen houden en mogen protesteren tegen de overheid.
Ad 3. Dit betekent dat iedereen vrij is om zijn geloof te kiezen en naar dat geloof te leven. Iedereen mag
voor zijn geloof uitkomen.
Ad 4. Dit betekent dat de overheid informatie die via de media wordt verspreidt niet mag verbieden, maar in
de media mag niet worden aangezet tot haat of geweld.
Sociale grondrechten: Rechten die voortkomen uit het idee dat de overheid de taak heeft om voor burgers
te zorgen. De overheid heeft de plicht om de leefomstandigheden van mensen te verbeteren.
1. Recht op werkgelegenheid: De overheid moet zorgen voor voldoende banen
2. Recht op huisvesting: De overheid moet zorgen voor voldoende huizen
3. Recht op onderwijs: De overheid moet ervoor zorgen dat alle kinderen naar school kunnen
4. Recht op bestaanszekerheid: De overheid moet ervoor zorgen dat iedereen genoeg geld heeft om
rond te kunnen komen.
Inperking Grondrechten:
In bepaald gevallen mogen grondrechten door de overheid geschonden worden, voornamelijk om