Week 1 - Airway
Reanimatie valt niet onder ABCDE
Waarom ABCDE? - ‘Treat first that kills first’
Stridor: hoog-frequent, gierend geluid dat meestal wordt gehoord bij inspiratie en wordt
veroorzaakt door een partiële hoge luchtwegobstructie.
1. Begrijpen van problemen die een bedreiging vormen voor de luchtweg (anatomie en
(patho-)fysiologie):
Een vrije luchtweg is essentieel voor zuurstofopname en CO₂-uitstoot. Bedreigingen van de
luchtweg kunnen zijn:
● Obstructies: door tong, slijm, braaksel, bloed, of een vreemd voorwerp.
● Zwelling: door allergieën (bijv. anafylaxie), infecties (bijv. epiglottitis), of trauma.
● Neuromusculaire problemen: zoals bewusteloosheid, waarbij de spieren die de
luchtweg openhouden verslappen.
2. Begrijpen van triage en het belang ervan bij de opvang van vitaal bedreigde patiënten:
Triage is het proces van prioriteren bij meerdere zorgvragers, waarbij de ernstigste gevallen
eerst behandeld worden. Het is cruciaal omdat bij vitaal bedreigde patiënten snelle identificatie
van levensbedreigende aandoeningen de overlevingskansen vergroot.
3. Gebruik van de ABCDE-methodiek in een acute situatie:
De ABCDE-methodiek zorgt ervoor dat levensbedreigende problemen gestructureerd en snel
worden herkend en behandeld. De stappen zijn:
● A (Airway): Luchtweg vrijmaken en vrijhouden.
● B (Breathing): Ademhaling beoordelen en behandelen (bijv. zuurstof toedienen).
● C (Circulation): Circulatie en bloeddruk controleren, bloedingen behandelen.
● D (Disability): Neurologische status beoordelen (GCS, glucose, pupilreacties).
● E (Exposure): Inspecteer het hele lichaam op letsels of afwijkingen en voorkom
hypothermie.
4. Redeneerstappen volgens het model van Proactive Nursing (Bakker, 2014):
De redeneerstappen zijn:
1. Klinische situatie verkennen: Wat valt op, en wat is de aanleiding?
2. Problemen benoemen: Welke gezondheidsproblemen spelen een rol?
3. Interventies kiezen: Wat kun je doen om het probleem op te lossen?
4. Resultaten evalueren: Werkt de interventie, en wat is de volgende stap?
,5. Gebruik van redeneerhulpen bij klinisch redeneren (SBAR, AMPLE, EWS, SCEGS):
● SBAR: Structuur voor communicatie (Situation, Background, Assessment,
Recommendation).
● AMPLE: Overzicht van anamnese (Allergies, Medication, Past history, Last meal, Events).
● EWS (Early Warning Score): Score gebaseerd op vitale parameters om achteruitgang
vroeg te herkennen.
● SCEGS: Helpt psychosociale factoren in kaart te brengen (Somatisch, Cognitief,
Emotioneel, Gedrag, Sociaal).
6. Functie van een vrije luchtweg:
Een vrije luchtweg zorgt ervoor dat lucht ongehinderd naar de longen kan stromen, waardoor
zuurstofopname en CO₂-uitstoot mogelijk zijn. Zonder vrije luchtweg treedt snel zuurstoftekort
op, wat leidt tot bewusteloosheid en overlijden.
7. Bedreigingen van een vrije luchtweg:
● Anatomische obstructies (tong, oedeem).
● Vreemde voorwerpen (eten, braaksel).
● Trauma (zwelling of bloed).
● Neurologische aandoeningen (verminderde slikreflex).
8. Waarom is een vrije luchtweg de eerste prioriteit bij een vitaal bedreigde patiënt?
Zonder een vrije luchtweg kan een patiënt niet ademen, wat binnen enkele minuten tot
hersenschade of overlijden leidt. Daarom wordt de luchtweg altijd als eerste gecontroleerd en
behandeld.
9. (Gedeeltelijke) luchtwegobstructie herkennen:
● Gedeeltelijk: Piepen, snurken, stridor, moeite met ademhalen, cyanose.
● Volledig: Stilte (geen ademgeluid), cyanose, bewustzijnsverlies.
10. Indicatie voor luchtwegopeningshandelingen (head tilt-chin lift en jaw thrust):
● Head tilt-chin lift: Bij bewusteloze patiënten zonder verdenking op nekletsel.
● Jaw thrust: Bij bewusteloze patiënten met verdenking op nek- of rugletsel.
11. Gebruik van head tilt-chin lift en jaw thrust:
● Head tilt-chin lift: Kantel het hoofd voorzichtig achterover en til de kin omhoog.
● Jaw thrust: Plaats vingers onder de kaakhoek en duw de kaak naar voren.
12. Toepassen van de Zach-handgreep (immobiliseren cervicale wervelkolom):
,Plaats je handen aan beide zijden van het hoofd, steun op de jukbeenderen, en houd het hoofd
stil om beweging te voorkomen.
13. Orofaryngeale tube (Mayo-tube/Guedel) inbrengen:
1. Bepaal de juiste maat (van mondhoek tot kaakhoek).
2. Breng de tube met de bolle kant naar boven in.
3. Draai de tube 180 graden wanneer deze halverwege is en schuif verder.
14. Verslikkingsprotocol uitvoeren:
● Bewust slachtoffer: 5 rugslagen, gevolgd door 5 buikstoten (Heimlich-manoeuvre).
● Bewusteloos slachtoffer: Start reanimatieprotocol en controleer na elke beademing of
de luchtweg vrij is.
15. Kwaliteit van de ademhaling beoordelen bij een vitaal bedreigde patiënt:
● Frequentie: Normaal 12-20/min.
● Diepte: Diep of oppervlakkig.
● Symmetrie: Beweegt de borstkas symmetrisch?
● Ademgeluiden: Normaal, piepen, gorgelen, stridor?
● Saturatie: Controleer met een saturatiemeter (>94% is normaal bij een vitaal bedreigde
patiënt met zuurstof).
Week 2 - Breathing
Stoornissen in aansturing van de ademhaling
Mechanische belemmering van thorax - thoraxwand, diafragma
- Oorzaak: gebroken ribben, scheur in middenrif, overgewicht
Stoornissen in ventilatie, diffusie, perfusie
Ventilatie: de aanvoer van lucht naar de longblaasjes
- klaplong(pneumothorax)
Obstructieve oorzaken (belemmering van de luchtwegen)
● COPD (chronische bronchitis en emfyseem): Vernauwing van de luchtwegen door
ontsteking en verlies van elasticiteit.
● Astma: Vernauwing door bronchoconstrictie en slijmproductie.
● Bronchiëctasieën: Verwijding van de luchtwegen met ophoping van slijm.
● Obstructie door een vreemd lichaam: Bijv. verstikking door voedsel of een object.
● Luchtweginfecties:
○ Acute bronchitis
○ Pneumonie
○ Epiglottitis (bij kinderen: levensbedreigend).
, 2. Restrictieve oorzaken (verminderd vermogen om de longen volledig te vullen)
● Longfibrose: Stijfheid van het longweefsel, wat de longuitzetting beperkt.
● Scoliose of kyfose: Vervorming van de borstkas.
● Obesitas-hypoventilatiesyndroom: Verminderde beweging van de borstkas door
overgewicht.
● Neuromusculaire aandoeningen:
○ ALS (amyotrofische laterale sclerose)
○ Spierdystrofie
○ Guillain-Barré-syndroom
● Pleura-aandoeningen:
○ Pleura-effusie (vochtophoping)
○ Pneumothorax (klaplong).
3. Centrale oorzaken (verstoring van de ademhalingsregulatie)
● Centrale slaapapneu: Aansturingsproblemen vanuit de hersenstam.
● Drugs of medicatie: Onderdrukking van de ademhalingsdrive, bijvoorbeeld door
opioïden of sedativa.
● Hersentrauma of herseninfarct: Beschadiging van ademhalingscentra in de
hersenstam.
4. Problemen met de ademhalingsspieren
● Spierzwakte: Bijv. door chronische ondervoeding of spierziekten.
● Diafragmaparalyse: Beschadiging van de nervus phrenicus, die het diafragma
aanstuurt.
● Vermoeidheid van ademhalingsspieren: Bij langdurige ademhalingsinspanning door
chronische longziekten.
5. Externe factoren
● Trauma: Ribfracturen of een fladderthorax, wat de borstkasbeweging belemmert.
● Luchtwegcompressie: Door tumoren, vergrote lymfeklieren of massieve struma.
● Milieu-invloeden: Inademing van rook of chemische stoffen die luchtwegen irriteren of
blokkeren.
Reanimatie valt niet onder ABCDE
Waarom ABCDE? - ‘Treat first that kills first’
Stridor: hoog-frequent, gierend geluid dat meestal wordt gehoord bij inspiratie en wordt
veroorzaakt door een partiële hoge luchtwegobstructie.
1. Begrijpen van problemen die een bedreiging vormen voor de luchtweg (anatomie en
(patho-)fysiologie):
Een vrije luchtweg is essentieel voor zuurstofopname en CO₂-uitstoot. Bedreigingen van de
luchtweg kunnen zijn:
● Obstructies: door tong, slijm, braaksel, bloed, of een vreemd voorwerp.
● Zwelling: door allergieën (bijv. anafylaxie), infecties (bijv. epiglottitis), of trauma.
● Neuromusculaire problemen: zoals bewusteloosheid, waarbij de spieren die de
luchtweg openhouden verslappen.
2. Begrijpen van triage en het belang ervan bij de opvang van vitaal bedreigde patiënten:
Triage is het proces van prioriteren bij meerdere zorgvragers, waarbij de ernstigste gevallen
eerst behandeld worden. Het is cruciaal omdat bij vitaal bedreigde patiënten snelle identificatie
van levensbedreigende aandoeningen de overlevingskansen vergroot.
3. Gebruik van de ABCDE-methodiek in een acute situatie:
De ABCDE-methodiek zorgt ervoor dat levensbedreigende problemen gestructureerd en snel
worden herkend en behandeld. De stappen zijn:
● A (Airway): Luchtweg vrijmaken en vrijhouden.
● B (Breathing): Ademhaling beoordelen en behandelen (bijv. zuurstof toedienen).
● C (Circulation): Circulatie en bloeddruk controleren, bloedingen behandelen.
● D (Disability): Neurologische status beoordelen (GCS, glucose, pupilreacties).
● E (Exposure): Inspecteer het hele lichaam op letsels of afwijkingen en voorkom
hypothermie.
4. Redeneerstappen volgens het model van Proactive Nursing (Bakker, 2014):
De redeneerstappen zijn:
1. Klinische situatie verkennen: Wat valt op, en wat is de aanleiding?
2. Problemen benoemen: Welke gezondheidsproblemen spelen een rol?
3. Interventies kiezen: Wat kun je doen om het probleem op te lossen?
4. Resultaten evalueren: Werkt de interventie, en wat is de volgende stap?
,5. Gebruik van redeneerhulpen bij klinisch redeneren (SBAR, AMPLE, EWS, SCEGS):
● SBAR: Structuur voor communicatie (Situation, Background, Assessment,
Recommendation).
● AMPLE: Overzicht van anamnese (Allergies, Medication, Past history, Last meal, Events).
● EWS (Early Warning Score): Score gebaseerd op vitale parameters om achteruitgang
vroeg te herkennen.
● SCEGS: Helpt psychosociale factoren in kaart te brengen (Somatisch, Cognitief,
Emotioneel, Gedrag, Sociaal).
6. Functie van een vrije luchtweg:
Een vrije luchtweg zorgt ervoor dat lucht ongehinderd naar de longen kan stromen, waardoor
zuurstofopname en CO₂-uitstoot mogelijk zijn. Zonder vrije luchtweg treedt snel zuurstoftekort
op, wat leidt tot bewusteloosheid en overlijden.
7. Bedreigingen van een vrije luchtweg:
● Anatomische obstructies (tong, oedeem).
● Vreemde voorwerpen (eten, braaksel).
● Trauma (zwelling of bloed).
● Neurologische aandoeningen (verminderde slikreflex).
8. Waarom is een vrije luchtweg de eerste prioriteit bij een vitaal bedreigde patiënt?
Zonder een vrije luchtweg kan een patiënt niet ademen, wat binnen enkele minuten tot
hersenschade of overlijden leidt. Daarom wordt de luchtweg altijd als eerste gecontroleerd en
behandeld.
9. (Gedeeltelijke) luchtwegobstructie herkennen:
● Gedeeltelijk: Piepen, snurken, stridor, moeite met ademhalen, cyanose.
● Volledig: Stilte (geen ademgeluid), cyanose, bewustzijnsverlies.
10. Indicatie voor luchtwegopeningshandelingen (head tilt-chin lift en jaw thrust):
● Head tilt-chin lift: Bij bewusteloze patiënten zonder verdenking op nekletsel.
● Jaw thrust: Bij bewusteloze patiënten met verdenking op nek- of rugletsel.
11. Gebruik van head tilt-chin lift en jaw thrust:
● Head tilt-chin lift: Kantel het hoofd voorzichtig achterover en til de kin omhoog.
● Jaw thrust: Plaats vingers onder de kaakhoek en duw de kaak naar voren.
12. Toepassen van de Zach-handgreep (immobiliseren cervicale wervelkolom):
,Plaats je handen aan beide zijden van het hoofd, steun op de jukbeenderen, en houd het hoofd
stil om beweging te voorkomen.
13. Orofaryngeale tube (Mayo-tube/Guedel) inbrengen:
1. Bepaal de juiste maat (van mondhoek tot kaakhoek).
2. Breng de tube met de bolle kant naar boven in.
3. Draai de tube 180 graden wanneer deze halverwege is en schuif verder.
14. Verslikkingsprotocol uitvoeren:
● Bewust slachtoffer: 5 rugslagen, gevolgd door 5 buikstoten (Heimlich-manoeuvre).
● Bewusteloos slachtoffer: Start reanimatieprotocol en controleer na elke beademing of
de luchtweg vrij is.
15. Kwaliteit van de ademhaling beoordelen bij een vitaal bedreigde patiënt:
● Frequentie: Normaal 12-20/min.
● Diepte: Diep of oppervlakkig.
● Symmetrie: Beweegt de borstkas symmetrisch?
● Ademgeluiden: Normaal, piepen, gorgelen, stridor?
● Saturatie: Controleer met een saturatiemeter (>94% is normaal bij een vitaal bedreigde
patiënt met zuurstof).
Week 2 - Breathing
Stoornissen in aansturing van de ademhaling
Mechanische belemmering van thorax - thoraxwand, diafragma
- Oorzaak: gebroken ribben, scheur in middenrif, overgewicht
Stoornissen in ventilatie, diffusie, perfusie
Ventilatie: de aanvoer van lucht naar de longblaasjes
- klaplong(pneumothorax)
Obstructieve oorzaken (belemmering van de luchtwegen)
● COPD (chronische bronchitis en emfyseem): Vernauwing van de luchtwegen door
ontsteking en verlies van elasticiteit.
● Astma: Vernauwing door bronchoconstrictie en slijmproductie.
● Bronchiëctasieën: Verwijding van de luchtwegen met ophoping van slijm.
● Obstructie door een vreemd lichaam: Bijv. verstikking door voedsel of een object.
● Luchtweginfecties:
○ Acute bronchitis
○ Pneumonie
○ Epiglottitis (bij kinderen: levensbedreigend).
, 2. Restrictieve oorzaken (verminderd vermogen om de longen volledig te vullen)
● Longfibrose: Stijfheid van het longweefsel, wat de longuitzetting beperkt.
● Scoliose of kyfose: Vervorming van de borstkas.
● Obesitas-hypoventilatiesyndroom: Verminderde beweging van de borstkas door
overgewicht.
● Neuromusculaire aandoeningen:
○ ALS (amyotrofische laterale sclerose)
○ Spierdystrofie
○ Guillain-Barré-syndroom
● Pleura-aandoeningen:
○ Pleura-effusie (vochtophoping)
○ Pneumothorax (klaplong).
3. Centrale oorzaken (verstoring van de ademhalingsregulatie)
● Centrale slaapapneu: Aansturingsproblemen vanuit de hersenstam.
● Drugs of medicatie: Onderdrukking van de ademhalingsdrive, bijvoorbeeld door
opioïden of sedativa.
● Hersentrauma of herseninfarct: Beschadiging van ademhalingscentra in de
hersenstam.
4. Problemen met de ademhalingsspieren
● Spierzwakte: Bijv. door chronische ondervoeding of spierziekten.
● Diafragmaparalyse: Beschadiging van de nervus phrenicus, die het diafragma
aanstuurt.
● Vermoeidheid van ademhalingsspieren: Bij langdurige ademhalingsinspanning door
chronische longziekten.
5. Externe factoren
● Trauma: Ribfracturen of een fladderthorax, wat de borstkasbeweging belemmert.
● Luchtwegcompressie: Door tumoren, vergrote lymfeklieren of massieve struma.
● Milieu-invloeden: Inademing van rook of chemische stoffen die luchtwegen irriteren of
blokkeren.
