Samenvatting Sociaal Recht
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Terreinverkenning..................................................................................................... 6
1.1 – Oriëntatie............................................................................................................................... 6
1.2 – Werkgever en werknemer: welke rechtsbronnen?......................................................................6
1.2.1 – Arbeidsovereenkomstenrecht........................................................................................... 7
1.2.2 – Vermogensrecht in het algemeen......................................................................................7
1.2.3 – Overige wetten................................................................................................................. 8
1.2.4 – Jurisprudentie (rechtersrecht)........................................................................................... 8
1.2.5 – Cao................................................................................................................................. 8
1.2.6 – Verdrag............................................................................................................................ 8
1.3 – Van dwingend tot aanvullend recht........................................................................................... 9
1.4 – De bevoegde rechter............................................................................................................. 10
1.4.1 – Absolute competentie..................................................................................................... 10
1.4.2 – Relatieve competentie.................................................................................................... 10
Hoofdstuk 2 – Arbeidsovereenkomst – een afbakening...................................................................12
2.1 – Indeling van overeenkomsten van werk...................................................................................12
2.2 – Kenmerken van overeenkomsten van werk..............................................................................12
2.3 – Gezagsverhouding................................................................................................................. 13
2.5 – Uitzendkracht....................................................................................................................... 14
2.6 – Detacheren van werknemers................................................................................................. 17
2.7 – Oproepkracht....................................................................................................................... 17
2.8 – Oproepovereenkomst............................................................................................................ 19
2.9 – Payrollovereenkomst............................................................................................................. 19
Hoofdstuk 3 – Arbeidsovereenkomst – Een inhoudelijke oriëntatie.................................................20
3.1 – Het aangaan van de arbeidsovereenkomst..............................................................................20
3.2 – Aard van de aanstelling.......................................................................................................... 20
3.3 – Wet flexibel werken............................................................................................................... 21
3.4 – Minderjarigen en arbeidsovereenkomsten...............................................................................21
3.5 – Loon bij geen arbeid.............................................................................................................. 21
3.6 – Loon bij ziekte & Wet verbetering poortwachter.......................................................................22
3.7 – Wettelijke verhouding bij te late loonbetaling...........................................................................22
3.8 – Verlofregelingen onder de Wet arbeid en zorg (WAZO)..............................................................23
3.9 – Minimumloon en vakantiebijslag (WML)..................................................................................23
3.10 – Gelijke beloning mannen en vrouwen....................................................................................23
3.11 – Gelijke beloning voor gelijke arbeid in gelijke omstandigheden................................................24
, 3.12 – Vijf andere vormen van gelijke behandeling...........................................................................24
3.13 – Vakantie............................................................................................................................. 24
3.14 – Informatieplicht van de werkgever........................................................................................ 25
3.15 – Werkgeversaansprakelijkheid voor schade werknemer...........................................................25
3.16 – Schade veroorzaakt door de werknemer...............................................................................25
3.17 – Goed werkgeverschap......................................................................................................... 25
3.18 – Verplichtingen van de werknemer......................................................................................... 26
3.19 – Eenzijdig wijzigingsbeding.................................................................................................... 26
3.20 – Concurrentiebeding............................................................................................................. 26
3.21 – Proeftijdbeding.................................................................................................................... 27
3.22 – Overgang van onderneming.................................................................................................. 27
Hoofdstuk 4 – Arbeidsovereenkomst: Het ontslagrecht..................................................................28
4.1- Overlijden van de werknemer.................................................................................................. 28
4.2 Opzegging met schriftelijke instemming van de werknemer........................................................28
4.3 Opzegging zonder schriftelijke instemming van de werknemer....................................................28
4.3.1 Het oude ontslagstelsel..................................................................................................... 28
4.3.2 Het nieuwe ontslagstelsel (na 1 juli 2015)...........................................................................29
4.3.3 De UWV-procedure........................................................................................................... 29
4.3.4 De opzegtermijn................................................................................................................ 30
4.3.5 Regelmatige en onregelmatige opzegging............................................................................30
4.3.6 Contractuele opzegtermijn................................................................................................ 30
4.4– Opzegging door werkgever: schriftelijke instemming of toestemming UWV niet nodig..................31
4.4.1 Proeftijdontslag................................................................................................................ 31
4.4.2 Ontslag op staande voet (dringende reden).........................................................................31
4.4.3 Subjectiviteit van de dringende reden.................................................................................31
4.4.4 Druppel-emmerdoctrine................................................................................................... 32
4.5 De werkgever mag niet opzeggen (opzegverboden).....................................................................32
4.5.1 Welke opzegverboden?...................................................................................................... 32
4.5.2 Uitzonderingen op opzegverboden.....................................................................................32
4.6 De werkgever heeft onterecht opgezegd....................................................................................33
4.6.1 Matiging van de loonvordering............................................................................................ 33
4.6.2 Opzegging met toestemming UWV: wat kan werknemer nog?...............................................33
4.9 – Beëindiging met wederzijds goedvinden.................................................................................34
4.9.1 – Bijzondere situaties bij beëindiging met wederzijds goedvinden.........................................34
4.9.3 Extra bescherming werknemer........................................................................................... 34
4.10 Beëindiging van rechtswege (arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd).....................................35
4.10.1 Ketenregeling.................................................................................................................. 35
4.10.2 Aanzegplicht................................................................................................................... 35
4.11 De transitievergoeding........................................................................................................... 35
4.11.3 Uitzonderlijke omstandigheden........................................................................................ 36
4.11.4 Rechtszekerheid............................................................................................................. 36
, 4.12 De billijke vergoeding............................................................................................................. 36
4.13 Voorwaardelijke ontbinding.................................................................................................... 36
4.14 De AOW-gerechtigde werknemer............................................................................................ 36
4.15 Procedurele aspecten............................................................................................................ 37
Belangrijk om te weten.................................................................................................................. 37
Hoofdstuk 5 Werkloosheid en Ziekte............................................................................................. 39
5.1 Onderscheid socialezekerheidswetten......................................................................................39
5.2 Uitvoering, beroep en hoger beroep.......................................................................................... 39
5.3 Wie zijn verzekerd?.................................................................................................................. 39
5.4 Werkloosheidswet (WW).......................................................................................................... 39
5.5 Ziektewet (ZW)........................................................................................................................ 40
5.6 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)....................................................................40
5.7 Toeslagenwet (TW)................................................................................................................... 40
5.8 Participatiewet (bijstand)......................................................................................................... 41
Begrippen..................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 6: CAO........................................................................................................................ 43
Hoofdstuk 7: Collectieve acties.................................................................................................... 45
7.1 Grillige rechtsontwikkeling van de collectieve actie....................................................................45
7.2 Werknemers en vormen van collectieve actie............................................................................45
7.3 Werkgevers en de uitsluiting..................................................................................................... 45
7.4 Collectieve acties: de praktijk................................................................................................... 45
7.5 Georganiseerde en wilde staking.............................................................................................. 46
7.6 Europees Sociaal Handvest (ESH)............................................................................................. 46
7.7 Een stukje geschiedenis........................................................................................................... 46
Begrippenlijst............................................................................................................................... 46
Hoofdstuk 8 – Medezeggenschap.................................................................................................. 49
8.1 – Uitzondering op het vrije ondernemerschap............................................................................49
8.2 – Wetgeving in vogelvlucht........................................................................................................ 49
8.3 – WOR – formele aspecten....................................................................................................... 50
8.4 – WOR – materiële aspecten..................................................................................................... 50
8.5 – Wet Medezeggenschap kleine ondernemingen........................................................................51
8.6 – Euro-or................................................................................................................................. 51
8.7 – Enkele overige medezeggenschapsrechten.............................................................................52
.................................................................................................................................................... 53
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Terreinverkenning..................................................................................................... 6
1.1 – Oriëntatie............................................................................................................................... 6
1.2 – Werkgever en werknemer: welke rechtsbronnen?......................................................................6
1.2.1 – Arbeidsovereenkomstenrecht........................................................................................... 7
1.2.2 – Vermogensrecht in het algemeen......................................................................................7
1.2.3 – Overige wetten................................................................................................................. 8
1.2.4 – Jurisprudentie (rechtersrecht)........................................................................................... 8
1.2.5 – Cao................................................................................................................................. 8
1.2.6 – Verdrag............................................................................................................................ 8
1.3 – Van dwingend tot aanvullend recht........................................................................................... 9
1.4 – De bevoegde rechter............................................................................................................. 10
1.4.1 – Absolute competentie..................................................................................................... 10
1.4.2 – Relatieve competentie.................................................................................................... 10
Hoofdstuk 2 – Arbeidsovereenkomst – een afbakening...................................................................12
2.1 – Indeling van overeenkomsten van werk...................................................................................12
2.2 – Kenmerken van overeenkomsten van werk..............................................................................12
2.3 – Gezagsverhouding................................................................................................................. 13
2.5 – Uitzendkracht....................................................................................................................... 14
2.6 – Detacheren van werknemers................................................................................................. 17
2.7 – Oproepkracht....................................................................................................................... 17
2.8 – Oproepovereenkomst............................................................................................................ 19
2.9 – Payrollovereenkomst............................................................................................................. 19
Hoofdstuk 3 – Arbeidsovereenkomst – Een inhoudelijke oriëntatie.................................................20
3.1 – Het aangaan van de arbeidsovereenkomst..............................................................................20
3.2 – Aard van de aanstelling.......................................................................................................... 20
3.3 – Wet flexibel werken............................................................................................................... 21
3.4 – Minderjarigen en arbeidsovereenkomsten...............................................................................21
3.5 – Loon bij geen arbeid.............................................................................................................. 21
3.6 – Loon bij ziekte & Wet verbetering poortwachter.......................................................................22
3.7 – Wettelijke verhouding bij te late loonbetaling...........................................................................22
3.8 – Verlofregelingen onder de Wet arbeid en zorg (WAZO)..............................................................23
3.9 – Minimumloon en vakantiebijslag (WML)..................................................................................23
3.10 – Gelijke beloning mannen en vrouwen....................................................................................23
3.11 – Gelijke beloning voor gelijke arbeid in gelijke omstandigheden................................................24
, 3.12 – Vijf andere vormen van gelijke behandeling...........................................................................24
3.13 – Vakantie............................................................................................................................. 24
3.14 – Informatieplicht van de werkgever........................................................................................ 25
3.15 – Werkgeversaansprakelijkheid voor schade werknemer...........................................................25
3.16 – Schade veroorzaakt door de werknemer...............................................................................25
3.17 – Goed werkgeverschap......................................................................................................... 25
3.18 – Verplichtingen van de werknemer......................................................................................... 26
3.19 – Eenzijdig wijzigingsbeding.................................................................................................... 26
3.20 – Concurrentiebeding............................................................................................................. 26
3.21 – Proeftijdbeding.................................................................................................................... 27
3.22 – Overgang van onderneming.................................................................................................. 27
Hoofdstuk 4 – Arbeidsovereenkomst: Het ontslagrecht..................................................................28
4.1- Overlijden van de werknemer.................................................................................................. 28
4.2 Opzegging met schriftelijke instemming van de werknemer........................................................28
4.3 Opzegging zonder schriftelijke instemming van de werknemer....................................................28
4.3.1 Het oude ontslagstelsel..................................................................................................... 28
4.3.2 Het nieuwe ontslagstelsel (na 1 juli 2015)...........................................................................29
4.3.3 De UWV-procedure........................................................................................................... 29
4.3.4 De opzegtermijn................................................................................................................ 30
4.3.5 Regelmatige en onregelmatige opzegging............................................................................30
4.3.6 Contractuele opzegtermijn................................................................................................ 30
4.4– Opzegging door werkgever: schriftelijke instemming of toestemming UWV niet nodig..................31
4.4.1 Proeftijdontslag................................................................................................................ 31
4.4.2 Ontslag op staande voet (dringende reden).........................................................................31
4.4.3 Subjectiviteit van de dringende reden.................................................................................31
4.4.4 Druppel-emmerdoctrine................................................................................................... 32
4.5 De werkgever mag niet opzeggen (opzegverboden).....................................................................32
4.5.1 Welke opzegverboden?...................................................................................................... 32
4.5.2 Uitzonderingen op opzegverboden.....................................................................................32
4.6 De werkgever heeft onterecht opgezegd....................................................................................33
4.6.1 Matiging van de loonvordering............................................................................................ 33
4.6.2 Opzegging met toestemming UWV: wat kan werknemer nog?...............................................33
4.9 – Beëindiging met wederzijds goedvinden.................................................................................34
4.9.1 – Bijzondere situaties bij beëindiging met wederzijds goedvinden.........................................34
4.9.3 Extra bescherming werknemer........................................................................................... 34
4.10 Beëindiging van rechtswege (arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd).....................................35
4.10.1 Ketenregeling.................................................................................................................. 35
4.10.2 Aanzegplicht................................................................................................................... 35
4.11 De transitievergoeding........................................................................................................... 35
4.11.3 Uitzonderlijke omstandigheden........................................................................................ 36
4.11.4 Rechtszekerheid............................................................................................................. 36
, 4.12 De billijke vergoeding............................................................................................................. 36
4.13 Voorwaardelijke ontbinding.................................................................................................... 36
4.14 De AOW-gerechtigde werknemer............................................................................................ 36
4.15 Procedurele aspecten............................................................................................................ 37
Belangrijk om te weten.................................................................................................................. 37
Hoofdstuk 5 Werkloosheid en Ziekte............................................................................................. 39
5.1 Onderscheid socialezekerheidswetten......................................................................................39
5.2 Uitvoering, beroep en hoger beroep.......................................................................................... 39
5.3 Wie zijn verzekerd?.................................................................................................................. 39
5.4 Werkloosheidswet (WW).......................................................................................................... 39
5.5 Ziektewet (ZW)........................................................................................................................ 40
5.6 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)....................................................................40
5.7 Toeslagenwet (TW)................................................................................................................... 40
5.8 Participatiewet (bijstand)......................................................................................................... 41
Begrippen..................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 6: CAO........................................................................................................................ 43
Hoofdstuk 7: Collectieve acties.................................................................................................... 45
7.1 Grillige rechtsontwikkeling van de collectieve actie....................................................................45
7.2 Werknemers en vormen van collectieve actie............................................................................45
7.3 Werkgevers en de uitsluiting..................................................................................................... 45
7.4 Collectieve acties: de praktijk................................................................................................... 45
7.5 Georganiseerde en wilde staking.............................................................................................. 46
7.6 Europees Sociaal Handvest (ESH)............................................................................................. 46
7.7 Een stukje geschiedenis........................................................................................................... 46
Begrippenlijst............................................................................................................................... 46
Hoofdstuk 8 – Medezeggenschap.................................................................................................. 49
8.1 – Uitzondering op het vrije ondernemerschap............................................................................49
8.2 – Wetgeving in vogelvlucht........................................................................................................ 49
8.3 – WOR – formele aspecten....................................................................................................... 50
8.4 – WOR – materiële aspecten..................................................................................................... 50
8.5 – Wet Medezeggenschap kleine ondernemingen........................................................................51
8.6 – Euro-or................................................................................................................................. 51
8.7 – Enkele overige medezeggenschapsrechten.............................................................................52
.................................................................................................................................................... 53
