Winter
Vanachter de voordeur naar democratie en verbinding
Samenvatting
Voorwoord
⁃ Direct verband politieke/sociale misstanden en manier van kinderen
pedagogische hervormingen poging om de wereld te veranderen.
⁃ Pedagogische ideaalbeelden kunnen ook gebruikt worden voor indoctrinatie
tegenwoordig is verbanden hiertussen leggen niet meer hip; individuele kansen
en ontwikkeling, maar groter beroep op pedagogen.
⁃ Opvoeding moet om meer gaan dan serieuze problemen voorkomen.
democratisch burgerschap, humaniteit, vrijheid.
⁃ Wetenschappelijke benadering opvoeding speelt een rol in deze vraagstukken.
als de vraagstukken niet kunnen worden verholpen met bestaande methoden;
zoek nieuwe!
H1 – De politiek als supernanny
§1.1 – Opvoeding als gedragstherapie
⁃ Langeveld; antinomieën van de opvoeding = ingebakken spanningen die
altijd aanwezig zijn.
Vrijheid en binding; kinderen hebben de behoefte om te
experimenteren in vrijheid, terwijl volwassenen willen begrenzen om ze
te behoeden.
Ideaal en werkelijkheid; balans zoeken tussen behoeften kind en
vereisten toekomst.
Belang van cultuuroverdracht en cultuurvernieuwing; kinderen
inleiden in normen en waarden samenleving, maar ook de kans geven
om kritische burgers te worden die het eigen leven vormgeven.
⁃ Ondersteuning bestaat vooral uit het leren van effective parenting; hoe je
ongewenst gedrag kunt vervangen door gewenst gedrag. deskundigen
hebben de dilemma’s weggedefinieerd. Opvoeders hebben uiteindelijk niet
veel aan deze simpele conditioneringsprincipes; gedragsregulering beperkt
het gedrag van zowel ouder als kind. inperken vrijheid lijkt centrale
pedagogische thema.
⁃ Te veel focus op de individuele gedragsstoornis zelf (bijv. ADHD) en te weinig
op de gehele samenleving, de politiek en onze opvoedcultuur, terwijl dit ook
invloed heeft. er wordt niks gedaan met de ‘grotere oorzaken’.
§1.2 – Versimpeling en polarisatie
, - Politiek houdt zich bezig met: straffen van slecht gedrag bij zowel jeugd die
niet gehoorzaamt als ouders die niet competent genoeg zijn in opvoeding.
incompetente ouders worden gezien als oorzaak van problemen die de jeugd
veroorzaakt in samenleving.
- Opvoeding van ouders wordt als ‘te soft’ gezien. publieke en politieke
debat over opvoeding polariseert; scherp debat draagt leidt vaak tot
oplossingen. maar: steeds radicaler. risico: groepen tegen elkaar
opgezet, stigmatiserend.
- Vrijheid niet langer positief; recht voor sommigen, voor anderen niet.
§1.3 – Isaiah Berlin en de twee opvattingen van vrijheid
- Isaiah Berlin: politiek filosoof die een theorie over vrijheid heeft ontwikkeld.
vraagstuk over gehoorzaamheid, dwang en vrijheid. Uitgangspunt: waarde
van pluraliteit (er is niet één waarheid; er moet in een samenleving ruimte
zijn voor allerlei opvattingen en waarden van vrijheid).
- Positieve vrijheid en negatieve vrijheid (allebei van belang);
Negatieve vrijheid: ruimte van individuen/groepen om te doen wat ze
zelf willen, zonder door anderen te worden verhinderd. vrij van …
Positieve vrijheid: behoefte van mensen om hun leven zelf vorm te
geven en het samenleven met anderen. vrij om …
kunnen met elkaar botsen als er te veel nadruk gelegd wordt op een bepaald
ideaal dat moet worden nagestreefd door burgers. emancipatiedilemma: keuze
tussen autonomie en het samenlevingsgevoel onderling.
- Tegenwoordig: debatten over de ruimte van negatieve vrijheid. moet
volgens politiek worden ingeperkt. Hierdoor nauwelijks aandacht voor
positieve vrijheid. vreemd: je zou denken dat er veel aandacht gaat naar
identiteit, religie, pluraliteit en democratie. op scholen is hier wel aandacht
voor.
§1.4 – Bevrijding van het opvoedingsdebat
- Als je deze theorie van Berlin toepast op de opvoeding, gaat het bijna alleen
maar over die negatieve vrijheid. nauwelijks autonomie en betrokkenheid.
radicaal denken en polarisatie.
- Door de negatieve aandacht te willen beperken, is er minder ruimte voor
positieve vrijheid, minder aandacht daarvoor.
- Ouders moeten voldoen aan heel veel verwachtingen onzekerheid.
- Meer aandacht voor positieve vrijheid; identiteit, democratie, pluraliteit,
religie (voorbeelden positieve vrijheid) zijn erg belangrijk in de opvoeding, er
moet ook erkend worden dat de opvoeding altijd plaatsvindt in
maatschappelijke context.
H2 – De Survival of the Fittest Child