Paragraaf 2.1.1: Een wereld van steden
1: wereldsteden
Wereldstad of metropool = een belangrijk mondiaal knooppunt op economisch, politiek en
cultureel gebied. De top die wordt gevormd door NY, Londen en Tokyo
Andere naam voor wereldstad of metropool:
- World city
- Global city
Kenmerken:
- Concentratie van hoofdkantoren MNO’s
- Een dicht netwerk van verbindingen
- Intensieve uitwisseling van informatie en ideeën
- Veel banken, andere financiële instellingen en een aandelenbeurs van mondiaal
belang
- Veel internationale dienstverlenende bedrijven
Wereldsteden zijn met elkaar verbonden via:
Hub- en spokesysteem = dit heeft betrekking op de relaties (‘spokes’) tussen de
wereldsteden (‘hub’). Vergelijk dit met de naaf en spaken van een wiel.
Een hub is een zee- of luchthaven waar continentale en intercontinentale vervoersstromen
samenkomen.
Wereldsteden hebben meer contacten met de andere wereldsteden dan met de steden in
het eigen land New York is meer gericht op de rest van de wereld dan op de VS zelf.
De ‘top drie’:
New York, Londen en Tokyo zijn de 3 dominante wereldsteden; met als kenmerken:
- Gelegen in centrumlanden
- Gelegen in de triade
- Vormen de mondiale commando- en controlecentra
- Gelegen in de netwerksamenleving maakt de 24-uurs economie mogelijk
2: Megastad
Verstedelijking voltrekt zich vooral in:
- (semi-) perifere landen
- Zowel in de zeer grote steden, maar ook in
de middelgrote steden
Opvallend bij deze tabel is: de steden liggen allemaal
in de periferie
Dit kan verklaard worden door:
- De hoge natuurlijke groei
- De grote ruraal-urbane migratie
Megastad = stad met meer dan 10 miljoen inwoners
, De verklaring voor de verstedelijking is:
- De natuurlijke groei
- De ruraal-urbane migratie
- De annexatie van nederzettingen stad breidt zich als een olievlek uit/ ‘urban
sprawl’
Gevolg van het hoge verstedelijkingstempo is de urbane overbevolking (= het aantal
inwoners is te groot voor de bestaansmogelijkheden)
Dit laat zich zien aan:
- Krottenwijken
- Informele sector
- Vervuiling
- Verkeerschaos
Vooral de werkgelegenheid en de huisvesting vormen megaproblemen;
Zichtbaar aan:
- Groeiende informele sector = niet-geregistreerd werk waarmee mensen proberen
wat geld te verdienen scharreleconomie
- De toename van de slums = krottenwijken
3: Blackhole
Megasteden in de (semi-)periferie vallen vaak buiten het netwerk van de wereldsteden
- Wel veel inwoners: meer dan 10 miljoen, maar er is geen geringe rol in de
globalisering, omdat:
o Lage koopkracht
o Sociale en politieke onrust risicovolle investeringen
o Negatieve houding ten opzichte van de westerse markteconomie
o Gebrekkige infrastructuur
o Slecht geschoolde arbeidsmarkt
o (nog) een geringe afzetmarkt
Deze urbane ‘black holes’ in de (semi-)periferie vormen de ‘slow world’ = delen van de
wereld die buiten de globalisering vallen
China heeft een grote invloed in de ‘slow world’; bv. in Afrika:
1) Concurreert de lokale ambacht kapot door de goedkope massaproducten
2) Investeert enorm in de infrastructuur om de aanvoer van grondstoffen veilig te
stellen
___________________________________________________________________________
2.2.1: Steden in de VS
Amerikaanse wereldsteden in het mondiale netwerk. Hiërarchie:
1: New York
- Financieel centrum, bv: NY Stock Exchange in Wall St beurs + banken
- Zakelijk/economisch centrum, bv: veel hoofdkantoren van MNO’s
- Cultureel centrum, bv: theaters op Broadway
- Kent internationale organisaties, bv: hoofdkantoor van de V.N.