Cognitie en Communicatie
Hoorcollege 1
Toetsing en deadlines
Endterm: Digitaal tentamen (open boek)
(Optionele) verdiepingsopdracht → voldoende: vraag wegstrepen tentamen
Cognition Science…
- “... is the study of how the brain processes information.”
- “... is the study of the behavior of knowledge and thought.”
- “… describes the acquisition, storage, transformation and use of knowledge.”
- “... is a delicate balance between the obvious and the incredible.”
Cognitiewetenschap…
- … houdt zich bezig met problemen uit het echte leven:
- … is essentieel voor de studie van professionele communicatie.
- … is essentieel voor de studie van communicatie via (nieuwe) media.
- … is zeer relevant voor CIW
- Hoe kun je effectieve teksten en ‘conversational interfaces’ ontwikkelen? (CC)
- Wat zijn goede manieren om digitale media in te zetten voor marketingdoeleinden? (BDM)
- Hoe ontstaan nieuwe media te ontwikkelen die passen bij de menselijke “cognitie”? (NMD)
Bluffer’s guide to the study of cognition
Cognitive Science is zeer multidisciplinair (psychologie, taalkunde, filosofie,
neurowetenschap en computerwetenschappen)
Klassieke conditionering:
Little Albert experiment; Watson, Rayner (1920) Journal Experimental Study (YT: zie powerpoint)
Behaviorisme
human
Stimulus → shumanf → response
De cognitieve revolutie (>1950)
- Behavioristen wilden gedrag verklaren, zonder rekening te houden met ‘de
menselijke geest’ (black box).
- Bartlett vond dat je rekening moest houden met de black box.
- Ecologische validiteit: als het overeenkomt met de realiteit.
- De menselijke geest interpreteert en transformeert materiaal, waardoor het meer
consistent is met eigen ervaring.
,Chomsky’s revolutie in de taalkunde:
- Hoe leert een kind een nieuwe taal?
- Waarom kan je nooit een tweede taal zo goed leren als je moedertaal?
- De menselijke geest bevat een aangeboren, universele grammatica.
Cognitie Wetenschappers (vasthouden aan principes van behavioristen)
- Hoe? Gedragsexperimenten:
- “Recall Studies” om het geheugen te bestuderen
- Hersenbeschadiging
- Eye-tracking-onderzoek om visuele aandacht te meten
- Reactietijden om snelheid van processen te bestuderen
- Computerwetenschappen
- Expliciete computationele modellering van het menselijke brein:
AI/Kunstmatige intelligentie
- “Reverse engineering” → onderzoek om te achterhalen hoe een product is opgebouwd en
hoe het precies functioneert
Casus: Change Blindness (“Veranderblindheid”)
- “Het niet detecteren van veranderingen tussen opeenvolgende weergaven van
afbeeldingen.”
- Niet “ecologisch valide”:
- Fenomenen die in de werkelijkheid niet realistisch zijn
- Plaatjes zijn in 2d, wij zien alles in 3d
- “In group effect”: veranderingen worden binnen bepaalde groepen makkelijker
herkend, dan als het buiten de groepen valt (bijv. leeftijd).
, Hoorcollege 2
How does ChatGPT work?
● Short answer: we don’t know exactly
● Longer answer: it combines
○ Large Language Model (LLM)
■ Based on Transformer model for word prediction
○ Reinforcement Learning based on Human Feedback (RLHF)
■ For dialogue behavior
Large Language Model (LLM)
● Hoe open AI omgaat met het “woord-voorspel-proces”
● ChatGPT heeft alleen maar statistieken over woorden
● “Common Crawl”: a nonprofit organization provides datasets to the public
● Engels beter dan Nederlands, want Engels internet is veel groter
Reinforcement Learning based on Human Feedback (RLHF)
● How? By generating lots or responses and having human judges indicate which
responses are helpful and which are not, and by training the machine learning
model on this data
What kind of output do you want to avoid?
- Sexism, racism, inflammatory language, NSFW, destructive content
● LLaMa: Meta’s model trained on over 1 trillion words
● Dalai: a very efficient version which you can run on your own laptop
● Alpaca: a chat-like environment so you can use LLaMa in ChatGPT style
, Hoorcollege 3
Ons brein gebruikt ’trucjes’ tijdens visuele waarneming
2 theorieën over waarneming:
1. Onbewuste gevolgtrekking
Waarneming is een kwestie van een volledige, waarschijnlijke interpretatie afleiden
uit onvolledige gegevens.
- Cognitieve ambiguïteiten: meerdere mogelijke interpretaties
- Cognitieve paradoxen: neemt niet werkelijkheid (onmogelijkheid) waar
- Cognitieve vervorming: waarneming wordt gemanipuleerd → verkeerde
interpretaties (vaak door hoeken)
2. Gestaltpsychologen:
Gestalt principes = principes/wetten van de menselijke perceptie die beschrijven
hoe mensen soortgelijke elementen groeperen, herkennen
- Principles of Organisation:
“Objecten die dicht bij elkaar staan, horen waarschijnlijk tot dezelfde groep.”
- Principle of Similarity:
“Objecten die qua grootte of vorm vergelijkbaar zijn, horen waarschijnlijk tot
dezelfde groep.”
- Principle of Closure:
“Ons brein voegt ontbrekende componenten toe om een groter probleem te
voltooien.”
Visuele illusies
Fysiologische illusies: je ogen kunnen niet verwerken wat je ziet
Cognitieve illusies: je brein kan niet verwerken wat je ziet
Gezichtswaarneming
- Gezichten zijn wel bijzonder
- Neiging om aandacht te richten op gezichten
- Specifieke hersengebieden die verband houden met gezichtswaarneming
- Gezichten zijn niet bijzonder
- Lijken allemaal op elkaar
- Verwachting/gewenning: gezichten zijn bol en rechtopstaand
- Pareidolia: fenomeen dat mensen heel snel overal gezichten in zien
- Blok-illusie: van verre afstand vervagen de “harde” hoeken en lijnen
- Platdrukken
- Holle gezicht-illusie: mensen zijn gewend om gezicht bol te zien
Hoorcollege 1
Toetsing en deadlines
Endterm: Digitaal tentamen (open boek)
(Optionele) verdiepingsopdracht → voldoende: vraag wegstrepen tentamen
Cognition Science…
- “... is the study of how the brain processes information.”
- “... is the study of the behavior of knowledge and thought.”
- “… describes the acquisition, storage, transformation and use of knowledge.”
- “... is a delicate balance between the obvious and the incredible.”
Cognitiewetenschap…
- … houdt zich bezig met problemen uit het echte leven:
- … is essentieel voor de studie van professionele communicatie.
- … is essentieel voor de studie van communicatie via (nieuwe) media.
- … is zeer relevant voor CIW
- Hoe kun je effectieve teksten en ‘conversational interfaces’ ontwikkelen? (CC)
- Wat zijn goede manieren om digitale media in te zetten voor marketingdoeleinden? (BDM)
- Hoe ontstaan nieuwe media te ontwikkelen die passen bij de menselijke “cognitie”? (NMD)
Bluffer’s guide to the study of cognition
Cognitive Science is zeer multidisciplinair (psychologie, taalkunde, filosofie,
neurowetenschap en computerwetenschappen)
Klassieke conditionering:
Little Albert experiment; Watson, Rayner (1920) Journal Experimental Study (YT: zie powerpoint)
Behaviorisme
human
Stimulus → shumanf → response
De cognitieve revolutie (>1950)
- Behavioristen wilden gedrag verklaren, zonder rekening te houden met ‘de
menselijke geest’ (black box).
- Bartlett vond dat je rekening moest houden met de black box.
- Ecologische validiteit: als het overeenkomt met de realiteit.
- De menselijke geest interpreteert en transformeert materiaal, waardoor het meer
consistent is met eigen ervaring.
,Chomsky’s revolutie in de taalkunde:
- Hoe leert een kind een nieuwe taal?
- Waarom kan je nooit een tweede taal zo goed leren als je moedertaal?
- De menselijke geest bevat een aangeboren, universele grammatica.
Cognitie Wetenschappers (vasthouden aan principes van behavioristen)
- Hoe? Gedragsexperimenten:
- “Recall Studies” om het geheugen te bestuderen
- Hersenbeschadiging
- Eye-tracking-onderzoek om visuele aandacht te meten
- Reactietijden om snelheid van processen te bestuderen
- Computerwetenschappen
- Expliciete computationele modellering van het menselijke brein:
AI/Kunstmatige intelligentie
- “Reverse engineering” → onderzoek om te achterhalen hoe een product is opgebouwd en
hoe het precies functioneert
Casus: Change Blindness (“Veranderblindheid”)
- “Het niet detecteren van veranderingen tussen opeenvolgende weergaven van
afbeeldingen.”
- Niet “ecologisch valide”:
- Fenomenen die in de werkelijkheid niet realistisch zijn
- Plaatjes zijn in 2d, wij zien alles in 3d
- “In group effect”: veranderingen worden binnen bepaalde groepen makkelijker
herkend, dan als het buiten de groepen valt (bijv. leeftijd).
, Hoorcollege 2
How does ChatGPT work?
● Short answer: we don’t know exactly
● Longer answer: it combines
○ Large Language Model (LLM)
■ Based on Transformer model for word prediction
○ Reinforcement Learning based on Human Feedback (RLHF)
■ For dialogue behavior
Large Language Model (LLM)
● Hoe open AI omgaat met het “woord-voorspel-proces”
● ChatGPT heeft alleen maar statistieken over woorden
● “Common Crawl”: a nonprofit organization provides datasets to the public
● Engels beter dan Nederlands, want Engels internet is veel groter
Reinforcement Learning based on Human Feedback (RLHF)
● How? By generating lots or responses and having human judges indicate which
responses are helpful and which are not, and by training the machine learning
model on this data
What kind of output do you want to avoid?
- Sexism, racism, inflammatory language, NSFW, destructive content
● LLaMa: Meta’s model trained on over 1 trillion words
● Dalai: a very efficient version which you can run on your own laptop
● Alpaca: a chat-like environment so you can use LLaMa in ChatGPT style
, Hoorcollege 3
Ons brein gebruikt ’trucjes’ tijdens visuele waarneming
2 theorieën over waarneming:
1. Onbewuste gevolgtrekking
Waarneming is een kwestie van een volledige, waarschijnlijke interpretatie afleiden
uit onvolledige gegevens.
- Cognitieve ambiguïteiten: meerdere mogelijke interpretaties
- Cognitieve paradoxen: neemt niet werkelijkheid (onmogelijkheid) waar
- Cognitieve vervorming: waarneming wordt gemanipuleerd → verkeerde
interpretaties (vaak door hoeken)
2. Gestaltpsychologen:
Gestalt principes = principes/wetten van de menselijke perceptie die beschrijven
hoe mensen soortgelijke elementen groeperen, herkennen
- Principles of Organisation:
“Objecten die dicht bij elkaar staan, horen waarschijnlijk tot dezelfde groep.”
- Principle of Similarity:
“Objecten die qua grootte of vorm vergelijkbaar zijn, horen waarschijnlijk tot
dezelfde groep.”
- Principle of Closure:
“Ons brein voegt ontbrekende componenten toe om een groter probleem te
voltooien.”
Visuele illusies
Fysiologische illusies: je ogen kunnen niet verwerken wat je ziet
Cognitieve illusies: je brein kan niet verwerken wat je ziet
Gezichtswaarneming
- Gezichten zijn wel bijzonder
- Neiging om aandacht te richten op gezichten
- Specifieke hersengebieden die verband houden met gezichtswaarneming
- Gezichten zijn niet bijzonder
- Lijken allemaal op elkaar
- Verwachting/gewenning: gezichten zijn bol en rechtopstaand
- Pareidolia: fenomeen dat mensen heel snel overal gezichten in zien
- Blok-illusie: van verre afstand vervagen de “harde” hoeken en lijnen
- Platdrukken
- Holle gezicht-illusie: mensen zijn gewend om gezicht bol te zien
