1
SAMENVATTING ALLES ORECHT
Hoofdstuk 1. Inleiding tot het recht: Enkele
basisbegrippen
1. Wat is recht?
1.1Begripsomschrijving
Veel verschillende definities
▪ Exacte definitie geven is niet zo eenvoudig
Deels tijds- en plaatsgebonden
▪ Niet in alle samenlevingen zelfde betekenis
Elementen die vaak terugkomen:
▪ Geheel van regels
o Voorschrift geformuleerde uitspraak
o In taal verwoordde uitdrukking van een voorgeschreven wijze van
handelen
➔ Vb. Auto’s mogen in de bebouwde kom niet sneller rijden dan 50 km/u =
regel
o Bevat een voorschrift over hoe je mag of moet handelen
o Schrijven menselijke gedragingen voor (‘geven’, ‘doen’ of ‘laten’
genoemd)
o Geboden of verboden
o Soms indirect (Als je X doet, dan is het gevolg Y)
▪ Het recht beoogt het menselijke samenleven te ordenen
o Samenleven tussen mensen in te grijpen en het zo te ‘ordenen’
o Recht komt pas op de proppen waar mensen samenleven
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
,2
➔ Vb. Robinson Crusoe:
o Zo lang hij alleen op zijn spreekwoordelijke eiland woont, is over
rechtsregels spreken betekenisloos
o Zodra er iemand anders op het eiland is, hebben we te maken met
rechtsregels want hebben dan een samenleving
o Ordenen: Dient op dit niveau van algemeenheid eerder formeel te
worden opgevat. Het gaat erom dat regels voor het samenleven
worden vastgelegd, niet op welke manier de samenleving hierdoor
wordt georganiseerd of geordend
➔ Vb. Het recht van Noord-Korea ordent de samenleving op een
fundamenteel andere manier dan het recht van de Verenigde Staten,
maar in beide gevallen ‘ordent’ het recht het samenleven
▪ Het recht wordt afgedwongen door de overheid
o Afgedwongen door overheid via sanctie en dwang
▪ Gevangenis, boete, …
▪ Naleving regel ultiem verzekerd via gewapende macht van
de overheid = rechtsregel
o Niet-afgedwongen door overheid via sanctie en dwang
▪ Morele regels, gedragsregels, religieuze regels
▪ Overheid komt niet tussen om naleving van deze regels te
verzekeren
1.2Enkele gerelateerde concepten
1) Objectief recht vs. subjectief recht
Objectief recht
▪ Geheel van rechtsregels die op een bepaald ogenblik in een bepaalde
samenleving gelden
▪ Buitenaf
➔ Vb. Het eigendomsrecht verleent aan de eigenaar rechtstreeks het recht
om het voorwerp ervan te gebruiken, hiervan het genot hebben en erover
te beschikken.
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
,3
Subjectief recht
▪ Concrete aanspraak of bevoegdheden die een individu aan het objectief
recht ontleent
▪ Individualisering en concretisering van een regels van objectief recht op
niveau van specifiek persoon (op iets recht hebben)
▪ Binnenin
➔ Vb. Tim heeft een subjectief recht op deze specifieke laptop die voor hem
op de bank ligt. Ontleent een subjectief recht op de laptop (zijn eigendom
+ aanspraak op)
2) Positief recht
Positief recht
▪ Rechtsregels op bepaald ogenblik in de samenleving
▪ Synoniem voor objectief recht
▪ “Zoals het is”
▪ Naargelang standpunt goed of slecht zijn
ßà Ideëel recht
▪ “Zou moeten zijn”
3) Dwingende en wilsaanvullende rechtsregels
Dwingende rechtsregels:
Van openbare orde
▪ Heel dwingend
▪ Toegepast door rechter
▪ Beschermde partij kan geen afstand nemen van bescherming die regels
bieden
▪ Moet altijd worden nageleefd
➔ Vb. Moord is een misdrijf en dus verboden. Als 2 partijen een
overeenkomst zouden sluiten waarbij zij akkoord gaan dat de ene de
andere mag vermoorden tegen betaling, is de overeenkomst nietig.
Slachtoffer mag geen afstand doen van de bescherming.
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
, 4
Regels van dwingend recht
▪ ‘gewoon’ dwingend
▪ Beschermde partij kan wel afstand nemen van bescherming die regels
bieden
▪ Wettelijke bepalingen waarvan niet mag worden afgeweken door
partijen
▪ Veelal ter bescherming zwakkere partij
➔ Vb. Studentenovereenkomsten: Bepaalt dat verhuurder de overeenkomst
slechts kan opzeggen op de einddatum mits een opzeggingstermijn van
minstens 3 maanden voor einddatum. Kan niet van worden afgeweken (=
Dwingend)
Wilsaanvullende rechtsregels
▪ Regels waarvan je mag afwijken
▪ Partijen vrij om andere regels/afspraken te maken dan rechtsregels
o Pas van toepassing wanneer je geen andere afspraken hebt
gemaakt
▪ Vullen wil van partijen aan
▪ Rechtsregel (desnoods door overheid via sanctie en dwang
afgedwongen)
➔ Vb. Wanneer je stopt met studeren, mag je je kot onderverhuren aan een
vriend?
o Als de huurovereenkomst niets voorziet, dan niet. Onderverhuring
is verboden
o Maar is slechts wilsaanvullende regels: Partijen kunnen perfect in
huurovereenkomst anders bepalen en stipuleren dat
onderverhuring wel toegelaten is
o Als ze er niets over bepaald hebben, is de wilsaanvullende
rechtsregel van toepassing
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
SAMENVATTING ALLES ORECHT
Hoofdstuk 1. Inleiding tot het recht: Enkele
basisbegrippen
1. Wat is recht?
1.1Begripsomschrijving
Veel verschillende definities
▪ Exacte definitie geven is niet zo eenvoudig
Deels tijds- en plaatsgebonden
▪ Niet in alle samenlevingen zelfde betekenis
Elementen die vaak terugkomen:
▪ Geheel van regels
o Voorschrift geformuleerde uitspraak
o In taal verwoordde uitdrukking van een voorgeschreven wijze van
handelen
➔ Vb. Auto’s mogen in de bebouwde kom niet sneller rijden dan 50 km/u =
regel
o Bevat een voorschrift over hoe je mag of moet handelen
o Schrijven menselijke gedragingen voor (‘geven’, ‘doen’ of ‘laten’
genoemd)
o Geboden of verboden
o Soms indirect (Als je X doet, dan is het gevolg Y)
▪ Het recht beoogt het menselijke samenleven te ordenen
o Samenleven tussen mensen in te grijpen en het zo te ‘ordenen’
o Recht komt pas op de proppen waar mensen samenleven
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
,2
➔ Vb. Robinson Crusoe:
o Zo lang hij alleen op zijn spreekwoordelijke eiland woont, is over
rechtsregels spreken betekenisloos
o Zodra er iemand anders op het eiland is, hebben we te maken met
rechtsregels want hebben dan een samenleving
o Ordenen: Dient op dit niveau van algemeenheid eerder formeel te
worden opgevat. Het gaat erom dat regels voor het samenleven
worden vastgelegd, niet op welke manier de samenleving hierdoor
wordt georganiseerd of geordend
➔ Vb. Het recht van Noord-Korea ordent de samenleving op een
fundamenteel andere manier dan het recht van de Verenigde Staten,
maar in beide gevallen ‘ordent’ het recht het samenleven
▪ Het recht wordt afgedwongen door de overheid
o Afgedwongen door overheid via sanctie en dwang
▪ Gevangenis, boete, …
▪ Naleving regel ultiem verzekerd via gewapende macht van
de overheid = rechtsregel
o Niet-afgedwongen door overheid via sanctie en dwang
▪ Morele regels, gedragsregels, religieuze regels
▪ Overheid komt niet tussen om naleving van deze regels te
verzekeren
1.2Enkele gerelateerde concepten
1) Objectief recht vs. subjectief recht
Objectief recht
▪ Geheel van rechtsregels die op een bepaald ogenblik in een bepaalde
samenleving gelden
▪ Buitenaf
➔ Vb. Het eigendomsrecht verleent aan de eigenaar rechtstreeks het recht
om het voorwerp ervan te gebruiken, hiervan het genot hebben en erover
te beschikken.
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
,3
Subjectief recht
▪ Concrete aanspraak of bevoegdheden die een individu aan het objectief
recht ontleent
▪ Individualisering en concretisering van een regels van objectief recht op
niveau van specifiek persoon (op iets recht hebben)
▪ Binnenin
➔ Vb. Tim heeft een subjectief recht op deze specifieke laptop die voor hem
op de bank ligt. Ontleent een subjectief recht op de laptop (zijn eigendom
+ aanspraak op)
2) Positief recht
Positief recht
▪ Rechtsregels op bepaald ogenblik in de samenleving
▪ Synoniem voor objectief recht
▪ “Zoals het is”
▪ Naargelang standpunt goed of slecht zijn
ßà Ideëel recht
▪ “Zou moeten zijn”
3) Dwingende en wilsaanvullende rechtsregels
Dwingende rechtsregels:
Van openbare orde
▪ Heel dwingend
▪ Toegepast door rechter
▪ Beschermde partij kan geen afstand nemen van bescherming die regels
bieden
▪ Moet altijd worden nageleefd
➔ Vb. Moord is een misdrijf en dus verboden. Als 2 partijen een
overeenkomst zouden sluiten waarbij zij akkoord gaan dat de ene de
andere mag vermoorden tegen betaling, is de overeenkomst nietig.
Slachtoffer mag geen afstand doen van de bescherming.
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
, 4
Regels van dwingend recht
▪ ‘gewoon’ dwingend
▪ Beschermde partij kan wel afstand nemen van bescherming die regels
bieden
▪ Wettelijke bepalingen waarvan niet mag worden afgeweken door
partijen
▪ Veelal ter bescherming zwakkere partij
➔ Vb. Studentenovereenkomsten: Bepaalt dat verhuurder de overeenkomst
slechts kan opzeggen op de einddatum mits een opzeggingstermijn van
minstens 3 maanden voor einddatum. Kan niet van worden afgeweken (=
Dwingend)
Wilsaanvullende rechtsregels
▪ Regels waarvan je mag afwijken
▪ Partijen vrij om andere regels/afspraken te maken dan rechtsregels
o Pas van toepassing wanneer je geen andere afspraken hebt
gemaakt
▪ Vullen wil van partijen aan
▪ Rechtsregel (desnoods door overheid via sanctie en dwang
afgedwongen)
➔ Vb. Wanneer je stopt met studeren, mag je je kot onderverhuren aan een
vriend?
o Als de huurovereenkomst niets voorziet, dan niet. Onderverhuring
is verboden
o Maar is slechts wilsaanvullende regels: Partijen kunnen perfect in
huurovereenkomst anders bepalen en stipuleren dat
onderverhuring wel toegelaten is
o Als ze er niets over bepaald hebben, is de wilsaanvullende
rechtsregel van toepassing
Samenvatting Ondernemingsrecht 2021-2022 - Loïck Rondonck
