Factoren die invloed hebben op je gezondheid:
- lichamelijke factoren; bewegen/ gezond eten
- psychische factoren; langdurige stress
- sociale factoren; spanningen in een gemeenschap
- erfelijke factoren; berust op afwijkende informatie in een allel
Hygiëne = de manier waarop mensen besmetting met ziekteverwekkers proberen te voorkomen.
huid:
Door de kou trekken bloedvaatjes samen en stroomt er minder bloed aan het huidoppervlak en
neemt de warmte afgifte af.
Als je het warm hebt stroomt het bloed juist naar huidoppervlak.
→ zweetklieren (exocriene klieren) geven zweet af aan uitwendig milieu. Het verdampen van
zweet kost warmte. Het bloed gaat gekoeld weer naar het binnenste van je lichaam
Het UV licht stimuleert pigmentvormende cellen in de onderste laag van de opperhuid (kiemlaag)
om pigmentkorrels te maken → geven huid bruine kleur.
- Zonder pigmentkorrels kan de huid maximaal 30 min zon verdragen.
Hoornlaag: de buitenste laag, gaat vochtverlies tegen & voorkomt binnendringen van pathogenen
- Er is sprake van een infectie als de ziekteverwekker je lichaam is binnengedrongen.
Geen huid:
Ogen: traanvocht spoelt vuil weg en enzymen breken bacteriën af.
Luchtwegen: een slijmlaag die bacteriën, stof en virussen tegenhoudt
De maag: Een zure pH-waarde doodt de bacteriën en vernietigd de virussen. + slijmvlies
De vagina: Een zure pH-waarde doodt de bacteriën en vernietigd de virussen + slijmvlies
Darmen: een slijmlaag die bacteriën, stof en virussen tegenhoudt
Mechanische afweer : afweer door middel van een beschermlaag aan het oppervlak
Chemische afweer: afweer doormiddel van giftige en via smakende stoffen
Celwand:
Tussen 2 kernen zit een middenlamel van pectine
Pectine = een plakkerige polysacharide die aangrenzende cellen aan elkaar plakt
→ daarna verdikt de celwand zich doordat de cellen aan beide zijden cellulosevezels tegen de
middenlamel afzetten :de primaire celwand
Verstevigen celwanden:
- stoffen afzetten tegen primaire celwand
- vormen van secundaire celwand met houtstof; een extra laag tussen hun celmembraan en
primaire celwand
tussencelstof = alle stoffen rond het celmembraan van de plantencel
bij planten die nauwelijks mechanische of chemische afweer hebben:
boeren verspreiden bestrijdingsmiddelen over de gewassen.
,Als de bovengenoemde passief beschermende barrières de ziekteverwekkers niet buitenhouden
dat gaan de actieve verdedigingssystemen aan het werk.
➢ Fagocyten (witte bloedcellen) nemen ziekteverwerkers op via fagocytose.
➢ Vooral de macrofagen zijn actief
- zij kunnen hun vorm aanpassen en zo tussen de cellen en haarvaten doorkruipen
➢ de opgenomen ziekteverwerkers breken ze af bet behulp van enzymen.
niet specifiek: fagocyten kunnen geen onderscheid maken tussen verschillende type
ziekteverwekkers
-Macrofagen: witte bloedcellen.
-Fagocytose: een niet-specifieke vorm van afweer.
stoffen die uit bacteriën vrijkomen bij een infectie prikkelen het temperatuurcentrum in de
hersenen waardoor de lichaamstemperatuur omhoog gaat
voordeel: hart pompt sneller waardoor de witte bloedcellen eerder bij de infectie aankomen
nadeel: het stimuleert de celdeling bij de bacteriën.
Antibiotica = maken de deling en groei van bacteriën onmogelijk
- door vorming van celwand tegen te gaan
- celmembraan kapot maken
→ zo krijgt het lichaam extra tijd om aanwezige bacteriën op te ruimen
Door over gebruik van antibiotica zijn sommige bacteriën multiresistent
= zijn ongevoelig voor meerdere type antibiotica
Macrobiom: alle bacteriën in je lichaam samen
→ Grootste gedeelte bevind zich in de dikke darm, de darmflora
Darmflora: maken vitamine K en breken een deel van de onverteerbare vezels af tot stoffen die de
darmperistaltiek stimuleren .
Bij ziekten, ongezond eten of antibiotica sterft een deel van de nuttige darmflora, waardoor
ziekteverwekkende bacteriën de kans krijgen zich te vermenigvuldigen
Vaccinatie = inenting met verzwakte ziekteverwekkers of de antigenen daarvan.
Heeft als doel het afweer systeem voor te bereiden op een besmetting Tetanus prik
Tetanus bacteriën gedijen goed in anaerobe omgeving van een kleine diepe wond.
→ de bacterie maakt toxinen, giftige stoffen, die in eerste instantie hoofdpijn en stijve kaken
Veroorzaken later verkrampen alle spieren en sterft de patiënt
, Bij twijfel of patiënt na een opgelopen wond nog voldoende bescherming heeft tegen tetanus
→ arts geeft een tetanus prik.
- dit is geen vaccinatie, maar een injectie met de antistoffen tegen het gif dat de tetanus
bacterie maakt.
- meestal ondersteunt de arts het met een kuur van antibiotica om de bacterie op
verschillende manieren aan te pakken.
Antistoffen (immunoglobuline) = eiwitten die ziekteverwekkers onschadelijk maken
Na een vaccinatie met een zwak ziekteverwekker of een natuurlijke besmetting door een
ziekteverwekker maken bepaalde lymfocyten antistoffen
→ doordat dit ook bij dieren gebeurt zijn dieren geschikt om antistoffen te maken als geneesmiddel
voor mensen.
Voorbeeld:
Een konijn krijgt een kleine hoeveelheid stoffen (antigenen) van een verzwakte tetanusbacterie
ingespoten.
→ de lymfocyten van het konijn maken antistof tegen de tetanusantigenen
→ het bloedplasma met antistoffen is nu een antiserum tegen de tetanusbacterie
→ antistoffen worden gezuiverd
Productie van antistoffen met behulp van witte bloedcellen uit de milt van muizen.
➢ muis krijgt een kleine hoeveelheid gifstof ingespoten
➢ een laborant isoleert na enkele dagen de witte bloedcellen
➢ hij laat een in vitro, buiten het lichaam in een petrischaal, zo’n witte bloedcel
samensmelten met een tumorcel
➢ die gefuseerde cellen delen snel en maken de juiste antistof
➢ uit die gefuseerde cel ontstaat in het laboratorium een kloon, groot aantal identieke cellen
Die allemaal dezelfde antistof produceren
➢ hierbij ontstaan antistoffen van één type: monoklonale antistoffen
Lymfocyten zijn speciale witte bloedcellen die ziekteverwekkers kunnen herkennen.
Na infectie schakelt je lichaam de afweer met lymfocyten in.
- deze witte bloedcellen kunnen in tegenstelling tot fagocyten wel onderscheidt maken tussen al
die verschillende soorten ziekteverwekkers.
Lymfocyten herkennen de indringers aan hun herkenning eiwitten: antigenen, op hun oppervalk.
Lymfocyten reageren in principe alleen op lichaamsvreemde antigenen, bacteriën/virussen
Lymfocyten ontstaan in het rode beenmerg.
B-lymfocyten, (B-cellen),rijpen in het beenmerg en maken antistoffen als ze geactiveerd zijn.
T-lymfocyten, (T- of Tc-cellen), rijpen in de thymus er zijn al voldoende rijpe inactieve T-
Cellen gevormd tot je puberteit.
kunnen de eigen lichaamscellen die zijn geïnfecteerd door een ziekteverwekker, opsporen en
vernietigen. Daardoor voorkomen ze dat in die cellen het virus zich kan vermeerderen. Ook kunnen
ze kankercellen vernietigen.
- lichamelijke factoren; bewegen/ gezond eten
- psychische factoren; langdurige stress
- sociale factoren; spanningen in een gemeenschap
- erfelijke factoren; berust op afwijkende informatie in een allel
Hygiëne = de manier waarop mensen besmetting met ziekteverwekkers proberen te voorkomen.
huid:
Door de kou trekken bloedvaatjes samen en stroomt er minder bloed aan het huidoppervlak en
neemt de warmte afgifte af.
Als je het warm hebt stroomt het bloed juist naar huidoppervlak.
→ zweetklieren (exocriene klieren) geven zweet af aan uitwendig milieu. Het verdampen van
zweet kost warmte. Het bloed gaat gekoeld weer naar het binnenste van je lichaam
Het UV licht stimuleert pigmentvormende cellen in de onderste laag van de opperhuid (kiemlaag)
om pigmentkorrels te maken → geven huid bruine kleur.
- Zonder pigmentkorrels kan de huid maximaal 30 min zon verdragen.
Hoornlaag: de buitenste laag, gaat vochtverlies tegen & voorkomt binnendringen van pathogenen
- Er is sprake van een infectie als de ziekteverwekker je lichaam is binnengedrongen.
Geen huid:
Ogen: traanvocht spoelt vuil weg en enzymen breken bacteriën af.
Luchtwegen: een slijmlaag die bacteriën, stof en virussen tegenhoudt
De maag: Een zure pH-waarde doodt de bacteriën en vernietigd de virussen. + slijmvlies
De vagina: Een zure pH-waarde doodt de bacteriën en vernietigd de virussen + slijmvlies
Darmen: een slijmlaag die bacteriën, stof en virussen tegenhoudt
Mechanische afweer : afweer door middel van een beschermlaag aan het oppervlak
Chemische afweer: afweer doormiddel van giftige en via smakende stoffen
Celwand:
Tussen 2 kernen zit een middenlamel van pectine
Pectine = een plakkerige polysacharide die aangrenzende cellen aan elkaar plakt
→ daarna verdikt de celwand zich doordat de cellen aan beide zijden cellulosevezels tegen de
middenlamel afzetten :de primaire celwand
Verstevigen celwanden:
- stoffen afzetten tegen primaire celwand
- vormen van secundaire celwand met houtstof; een extra laag tussen hun celmembraan en
primaire celwand
tussencelstof = alle stoffen rond het celmembraan van de plantencel
bij planten die nauwelijks mechanische of chemische afweer hebben:
boeren verspreiden bestrijdingsmiddelen over de gewassen.
,Als de bovengenoemde passief beschermende barrières de ziekteverwekkers niet buitenhouden
dat gaan de actieve verdedigingssystemen aan het werk.
➢ Fagocyten (witte bloedcellen) nemen ziekteverwerkers op via fagocytose.
➢ Vooral de macrofagen zijn actief
- zij kunnen hun vorm aanpassen en zo tussen de cellen en haarvaten doorkruipen
➢ de opgenomen ziekteverwerkers breken ze af bet behulp van enzymen.
niet specifiek: fagocyten kunnen geen onderscheid maken tussen verschillende type
ziekteverwekkers
-Macrofagen: witte bloedcellen.
-Fagocytose: een niet-specifieke vorm van afweer.
stoffen die uit bacteriën vrijkomen bij een infectie prikkelen het temperatuurcentrum in de
hersenen waardoor de lichaamstemperatuur omhoog gaat
voordeel: hart pompt sneller waardoor de witte bloedcellen eerder bij de infectie aankomen
nadeel: het stimuleert de celdeling bij de bacteriën.
Antibiotica = maken de deling en groei van bacteriën onmogelijk
- door vorming van celwand tegen te gaan
- celmembraan kapot maken
→ zo krijgt het lichaam extra tijd om aanwezige bacteriën op te ruimen
Door over gebruik van antibiotica zijn sommige bacteriën multiresistent
= zijn ongevoelig voor meerdere type antibiotica
Macrobiom: alle bacteriën in je lichaam samen
→ Grootste gedeelte bevind zich in de dikke darm, de darmflora
Darmflora: maken vitamine K en breken een deel van de onverteerbare vezels af tot stoffen die de
darmperistaltiek stimuleren .
Bij ziekten, ongezond eten of antibiotica sterft een deel van de nuttige darmflora, waardoor
ziekteverwekkende bacteriën de kans krijgen zich te vermenigvuldigen
Vaccinatie = inenting met verzwakte ziekteverwekkers of de antigenen daarvan.
Heeft als doel het afweer systeem voor te bereiden op een besmetting Tetanus prik
Tetanus bacteriën gedijen goed in anaerobe omgeving van een kleine diepe wond.
→ de bacterie maakt toxinen, giftige stoffen, die in eerste instantie hoofdpijn en stijve kaken
Veroorzaken later verkrampen alle spieren en sterft de patiënt
, Bij twijfel of patiënt na een opgelopen wond nog voldoende bescherming heeft tegen tetanus
→ arts geeft een tetanus prik.
- dit is geen vaccinatie, maar een injectie met de antistoffen tegen het gif dat de tetanus
bacterie maakt.
- meestal ondersteunt de arts het met een kuur van antibiotica om de bacterie op
verschillende manieren aan te pakken.
Antistoffen (immunoglobuline) = eiwitten die ziekteverwekkers onschadelijk maken
Na een vaccinatie met een zwak ziekteverwekker of een natuurlijke besmetting door een
ziekteverwekker maken bepaalde lymfocyten antistoffen
→ doordat dit ook bij dieren gebeurt zijn dieren geschikt om antistoffen te maken als geneesmiddel
voor mensen.
Voorbeeld:
Een konijn krijgt een kleine hoeveelheid stoffen (antigenen) van een verzwakte tetanusbacterie
ingespoten.
→ de lymfocyten van het konijn maken antistof tegen de tetanusantigenen
→ het bloedplasma met antistoffen is nu een antiserum tegen de tetanusbacterie
→ antistoffen worden gezuiverd
Productie van antistoffen met behulp van witte bloedcellen uit de milt van muizen.
➢ muis krijgt een kleine hoeveelheid gifstof ingespoten
➢ een laborant isoleert na enkele dagen de witte bloedcellen
➢ hij laat een in vitro, buiten het lichaam in een petrischaal, zo’n witte bloedcel
samensmelten met een tumorcel
➢ die gefuseerde cellen delen snel en maken de juiste antistof
➢ uit die gefuseerde cel ontstaat in het laboratorium een kloon, groot aantal identieke cellen
Die allemaal dezelfde antistof produceren
➢ hierbij ontstaan antistoffen van één type: monoklonale antistoffen
Lymfocyten zijn speciale witte bloedcellen die ziekteverwekkers kunnen herkennen.
Na infectie schakelt je lichaam de afweer met lymfocyten in.
- deze witte bloedcellen kunnen in tegenstelling tot fagocyten wel onderscheidt maken tussen al
die verschillende soorten ziekteverwekkers.
Lymfocyten herkennen de indringers aan hun herkenning eiwitten: antigenen, op hun oppervalk.
Lymfocyten reageren in principe alleen op lichaamsvreemde antigenen, bacteriën/virussen
Lymfocyten ontstaan in het rode beenmerg.
B-lymfocyten, (B-cellen),rijpen in het beenmerg en maken antistoffen als ze geactiveerd zijn.
T-lymfocyten, (T- of Tc-cellen), rijpen in de thymus er zijn al voldoende rijpe inactieve T-
Cellen gevormd tot je puberteit.
kunnen de eigen lichaamscellen die zijn geïnfecteerd door een ziekteverwekker, opsporen en
vernietigen. Daardoor voorkomen ze dat in die cellen het virus zich kan vermeerderen. Ook kunnen
ze kankercellen vernietigen.
