ETHIEK TENTAMEN BLOK 4
WEEK 1
1.1 WAT IS ETHIEK
Ethiek is niet zo zwart wit als dat mensen in de eerste instantie denken.
Ethiek is rekening houden met elkaar.
Ethiek is niet aardig zijn voor elkaar, maar zeggen waar het op staat. Dit wordt niet altijd als aardig beschouwd.
1.2 TWEE MISVERSTANDEN
1e misverstand: ‘Het is wel duidelijk wat moreel wel en niet kan.’
2e misverstand: ‘Er zijn goede en slechte mensen.’
Het tweede misverstand wordt al van jongs af aan gecreëerd. Denk aan films met helden en schurken.
1.3 MODEL VAN KOHLBERG
Twee manieren om te kijken naar ethiek:
1. Ethiek in enge zin Hoe hoor je met elkaar om te gaan
2. Ethiek in ruime zin Hoe leid ik een goed leven
Verschil tussen ethiek en moraal
Moraal: ‘Je moet de waarheid spreken’, ‘Mensen in nood hoor je te helpen’, ‘Je mag een ander niet bedriegen’
Ethiek: Hier kijk je waar deze morele regels op gebaseerd zijn. Wat betekent moreel verantwoordelijk.
Bij ethiek denk je dus na over die morele normen.
Kohlberg psycholoog
Hij stelt de vraag ‘Waarom zou je je goed gedragen?’
- Hij heeft het morele besef van een kind onderzocht. Dit kan ook worden toegepast op volwassenen.
- Zijn model onderscheidt zich in 3 fases waar een kind zich in ontwikkelt.
- Bekendste dilemma: Het Heinz dilemma
, Niveau Waarom houdt een kind zich aan morele Kwalificatie
normen en waarden
1 Pre- conventioneel Omdat het dan een beloning krijgt Instrumenteel
of om straf te voorkomen. Bron van gezag: de ouder
Invloed van straf en
Kern: eigen belang beloning
2 Conventioneel Omdat het bij de groep wil horen Sociaal
Bron van gezag: de groep en
Kern: sociale cohesie de wet
Anticiperen op sociale goed-
Omdat wetten/regels het en afkeuring
voorschrijft (law and order)
3 Post- conventioneel Omdat het zelf deze morele Moreel
waarde heeft omarmd Bron van gezag: jezelf
Zelf ontwikkelde waarden,
Kern: moreel belang onafhankelijk van directe
omgeving
Het model laat zien dat als je werknemer zich goed gedraagt het nog niks zegt over de werknemer, omdat je de
intentie niet weet. Als de werknemer op niveau 1 zit is dit niet goed voor je bedrijf.
1.4 ETHIEK EN RECHT
Juridisch kan Ethisch kan
het niet, het niet,
ethisch wel juridisch wel
In de avond is niemand Je verkoopt ingewikkelde
op straat en je loopt
Je pleegt fraude financiële producten aan
door het rode licht.
over grote oudere mensen die er niks
geldbedragen van snappen
Juridisch Mag het volgens de wet?
Ethisch Is het fatsoenlijk?
Als mensen ethisch worden aangesproken, verdedigen zij zich meestal met een juridisch argument.
WEEK 1
1.1 WAT IS ETHIEK
Ethiek is niet zo zwart wit als dat mensen in de eerste instantie denken.
Ethiek is rekening houden met elkaar.
Ethiek is niet aardig zijn voor elkaar, maar zeggen waar het op staat. Dit wordt niet altijd als aardig beschouwd.
1.2 TWEE MISVERSTANDEN
1e misverstand: ‘Het is wel duidelijk wat moreel wel en niet kan.’
2e misverstand: ‘Er zijn goede en slechte mensen.’
Het tweede misverstand wordt al van jongs af aan gecreëerd. Denk aan films met helden en schurken.
1.3 MODEL VAN KOHLBERG
Twee manieren om te kijken naar ethiek:
1. Ethiek in enge zin Hoe hoor je met elkaar om te gaan
2. Ethiek in ruime zin Hoe leid ik een goed leven
Verschil tussen ethiek en moraal
Moraal: ‘Je moet de waarheid spreken’, ‘Mensen in nood hoor je te helpen’, ‘Je mag een ander niet bedriegen’
Ethiek: Hier kijk je waar deze morele regels op gebaseerd zijn. Wat betekent moreel verantwoordelijk.
Bij ethiek denk je dus na over die morele normen.
Kohlberg psycholoog
Hij stelt de vraag ‘Waarom zou je je goed gedragen?’
- Hij heeft het morele besef van een kind onderzocht. Dit kan ook worden toegepast op volwassenen.
- Zijn model onderscheidt zich in 3 fases waar een kind zich in ontwikkelt.
- Bekendste dilemma: Het Heinz dilemma
, Niveau Waarom houdt een kind zich aan morele Kwalificatie
normen en waarden
1 Pre- conventioneel Omdat het dan een beloning krijgt Instrumenteel
of om straf te voorkomen. Bron van gezag: de ouder
Invloed van straf en
Kern: eigen belang beloning
2 Conventioneel Omdat het bij de groep wil horen Sociaal
Bron van gezag: de groep en
Kern: sociale cohesie de wet
Anticiperen op sociale goed-
Omdat wetten/regels het en afkeuring
voorschrijft (law and order)
3 Post- conventioneel Omdat het zelf deze morele Moreel
waarde heeft omarmd Bron van gezag: jezelf
Zelf ontwikkelde waarden,
Kern: moreel belang onafhankelijk van directe
omgeving
Het model laat zien dat als je werknemer zich goed gedraagt het nog niks zegt over de werknemer, omdat je de
intentie niet weet. Als de werknemer op niveau 1 zit is dit niet goed voor je bedrijf.
1.4 ETHIEK EN RECHT
Juridisch kan Ethisch kan
het niet, het niet,
ethisch wel juridisch wel
In de avond is niemand Je verkoopt ingewikkelde
op straat en je loopt
Je pleegt fraude financiële producten aan
door het rode licht.
over grote oudere mensen die er niks
geldbedragen van snappen
Juridisch Mag het volgens de wet?
Ethisch Is het fatsoenlijk?
Als mensen ethisch worden aangesproken, verdedigen zij zich meestal met een juridisch argument.
