Plan van
Aanpak
6-6-2022
Eva Biemans
COMF5-Motiverende gespreksvoering
4275667
,COMF5 – Plan van Aanpak
Theoretisch kader
Wat houdt motiverende gespreksvoering in? Motiverende gespreksvoering (MGV), ontwikkeld door
Miller en Rollnick (2014), is een gespreksstijl die systematisch aandacht besteedt aan de motivatie
voor gedragsverandering. Bereidheid tot veranderen is niet vanzelfsprekend bij problemen met
alcohol- en drugsgebruik (waarvoor motiverende gespreksvoering ontwikkeld werd), maar ook niet
bij veel ander gezondheidsgedrag. Motiverende gespreksvoering verspreidt zich nu in veel sectoren
van de geestelijke en somatische gezondheidszorg, en is ook daar in een reeks van studies effectief
gebleken (Baron, E., De Jonge, J., Schippers, G., 2015).
Engagement
Bij engagement gaan de zorgvrager die veranderd en de zorgverlener een verbinding met elkaar aan.
Dit kan langer duren of binnen enkele seconden al gebeurt zijn. Hierbij staat het proces on het
ontstaan van wederzijds vertrouwen centraal. Engagement is een voorwaarde voor het goed te
kunnen begeleiden door een gedragsverandering.
Focus
Na het engageren komt het focussen op een bepaalde agenda. Die bepaalde agenda is datgene
waarvoor de zorgvrager bij je komt. Door te focussen kun je in het gesprek over gedragsverandering
een bepaalde richting inslaan en wordt het doel van de relatie helderder. De agenda’s worden op
elkaar afgestemd en zo ontstaat er een gezamenlijke agenda.
Ontlokken
De kern van motiverende gespreksvorming is het ontlokken. Bij het ontlokken ga je opzoek naar de
verander motieven van de zorgvrager. Ontlokken ontstaat bij wanner je focus legt op een bepaalde
verandering en je hierbij over de ideeën en gevoelens van de patiënt te weten komt. Het is van groot
belang dat je de cliënt zoveel mogelijk vanuit zichzelf laat spreken en zelfstandig met ideeën laat
komen.
Plannen
Wanneer de motivatie wordt omgezet in veranderbereidheid dan gaat de cliënt meer praten over
hoe en wanneer deze veranderd in plaats van dat de zorgvrager denkt in ‘of’ en ‘waarom’. Het
waarom zou in deze fase duidelijk moeten zijn en zo kan er dus gekeken worden naar het hoe. De
client gaat op onderzoek uit naar advies en informatie, dit zou al kunnen gebeuren binnen het MVG-
gesprek. Bij plannen komt het ontwikkelen van de vastbeslotenheid om te veranderen en het
formuleren van een actieplan naar voren.
ASE-Model
Het ASE-model gaat uit van het idee dat drie belangrijke factoren invloed hebben op je
gezondheidsgedrag. Het begint met externe factoren die invloed hebben op de ASE. A staat voor
attitude, S staat voor sociale invloeden en E staat voor effectiviteit. Als al deze factoren positief zijn,
heb je al persoon meer intentie en zul je het gewenste gedrag eerder uitvoeren.
Ambivalentie
Ambivalentie houdt in dat er bin een zorgvrager er op hetzelfde moment twee tegenstrijdende
motieven aanwezig. Elk motief lokt een tegenargument uit. Bij ambivalentie wordt er zowel naar
krachtige emoties als naar logische argumenten gekeken.
, Verandertaal
Verandertaal is een verzamelwoord voor alle uitspraken waarmee de ander de eigen motivatie voor
gedragsverandering versterkt. Door het evoceren van verandertaal, vermindert uiteindelijk de
ambivalentie, en kan iemand een keuze maken. Verandertaal is: Uitspraken over de wil om te
veranderen. Het tegenovergestelde van verandertaal is behoud taal. Behoudtaal is een
verzamelwoord voor alle uitspraken die tegen verandering pleitten. Op de wipwap is dat de ‘nee’-
kant. Behoudtaal is dus het omgekeerde van verandertaal (MItime, 2021). De voorbereidende
verandertaal duidt op de veranderingsgeneigdheid of veranderingsbereidheid. De mobiliserende
verandertaal duidt op de geneigdheid om in actie te komen, een stap verder dus dan voorbereidende
verandertaal (De Gespreksacedemie ®, 2017).
Aanpak
6-6-2022
Eva Biemans
COMF5-Motiverende gespreksvoering
4275667
,COMF5 – Plan van Aanpak
Theoretisch kader
Wat houdt motiverende gespreksvoering in? Motiverende gespreksvoering (MGV), ontwikkeld door
Miller en Rollnick (2014), is een gespreksstijl die systematisch aandacht besteedt aan de motivatie
voor gedragsverandering. Bereidheid tot veranderen is niet vanzelfsprekend bij problemen met
alcohol- en drugsgebruik (waarvoor motiverende gespreksvoering ontwikkeld werd), maar ook niet
bij veel ander gezondheidsgedrag. Motiverende gespreksvoering verspreidt zich nu in veel sectoren
van de geestelijke en somatische gezondheidszorg, en is ook daar in een reeks van studies effectief
gebleken (Baron, E., De Jonge, J., Schippers, G., 2015).
Engagement
Bij engagement gaan de zorgvrager die veranderd en de zorgverlener een verbinding met elkaar aan.
Dit kan langer duren of binnen enkele seconden al gebeurt zijn. Hierbij staat het proces on het
ontstaan van wederzijds vertrouwen centraal. Engagement is een voorwaarde voor het goed te
kunnen begeleiden door een gedragsverandering.
Focus
Na het engageren komt het focussen op een bepaalde agenda. Die bepaalde agenda is datgene
waarvoor de zorgvrager bij je komt. Door te focussen kun je in het gesprek over gedragsverandering
een bepaalde richting inslaan en wordt het doel van de relatie helderder. De agenda’s worden op
elkaar afgestemd en zo ontstaat er een gezamenlijke agenda.
Ontlokken
De kern van motiverende gespreksvorming is het ontlokken. Bij het ontlokken ga je opzoek naar de
verander motieven van de zorgvrager. Ontlokken ontstaat bij wanner je focus legt op een bepaalde
verandering en je hierbij over de ideeën en gevoelens van de patiënt te weten komt. Het is van groot
belang dat je de cliënt zoveel mogelijk vanuit zichzelf laat spreken en zelfstandig met ideeën laat
komen.
Plannen
Wanneer de motivatie wordt omgezet in veranderbereidheid dan gaat de cliënt meer praten over
hoe en wanneer deze veranderd in plaats van dat de zorgvrager denkt in ‘of’ en ‘waarom’. Het
waarom zou in deze fase duidelijk moeten zijn en zo kan er dus gekeken worden naar het hoe. De
client gaat op onderzoek uit naar advies en informatie, dit zou al kunnen gebeuren binnen het MVG-
gesprek. Bij plannen komt het ontwikkelen van de vastbeslotenheid om te veranderen en het
formuleren van een actieplan naar voren.
ASE-Model
Het ASE-model gaat uit van het idee dat drie belangrijke factoren invloed hebben op je
gezondheidsgedrag. Het begint met externe factoren die invloed hebben op de ASE. A staat voor
attitude, S staat voor sociale invloeden en E staat voor effectiviteit. Als al deze factoren positief zijn,
heb je al persoon meer intentie en zul je het gewenste gedrag eerder uitvoeren.
Ambivalentie
Ambivalentie houdt in dat er bin een zorgvrager er op hetzelfde moment twee tegenstrijdende
motieven aanwezig. Elk motief lokt een tegenargument uit. Bij ambivalentie wordt er zowel naar
krachtige emoties als naar logische argumenten gekeken.
, Verandertaal
Verandertaal is een verzamelwoord voor alle uitspraken waarmee de ander de eigen motivatie voor
gedragsverandering versterkt. Door het evoceren van verandertaal, vermindert uiteindelijk de
ambivalentie, en kan iemand een keuze maken. Verandertaal is: Uitspraken over de wil om te
veranderen. Het tegenovergestelde van verandertaal is behoud taal. Behoudtaal is een
verzamelwoord voor alle uitspraken die tegen verandering pleitten. Op de wipwap is dat de ‘nee’-
kant. Behoudtaal is dus het omgekeerde van verandertaal (MItime, 2021). De voorbereidende
verandertaal duidt op de veranderingsgeneigdheid of veranderingsbereidheid. De mobiliserende
verandertaal duidt op de geneigdheid om in actie te komen, een stap verder dus dan voorbereidende
verandertaal (De Gespreksacedemie ®, 2017).
