Hoor college 1 - beeldvorming over daderschap
,Beeld in het strafrecht: opsporing / bewijsmateriaal
Beeldvorming over daderschap
Daderschap als sociale constructie
- niet een vast omlijnde definitie, wordt binnen de samenleving vastgesteld op basis
van wat wij als verkeerd gedrag beschouwen
- tijdsgebonden en cultuur en context gebonden
- decriminalisatie
Gebaseerd op:
- wat we erg vinden (harms en wrongs)
- strafrecht (verandering in wetgeving)
- wetenschappelijke inzichten
- mediaberichtgeving
Har m ful
- schade, leef (=consequenties)
- bijv. moord, diefstal en doodslag
W r ongful
- normovertreding, moreel verwerpelijk (=intenties)
- bijv. witteboordencriminaliteit, oplichting
Morele educatie door het strafrecht
- normbevestigend: gedrag is crimineel omdat wij het erg (schadelijk en slecht) vinden
- normvormend: gedrag wordt aangeduid als slecht waardoor wij het erg gaan vinden
- normondermijnend: slecht gedrag wordt gebagatelliseerd waardoor wij het minder
erg gaan vinden (witteboorden, grote CEO oplichting, lage straf geeft signaal af)
Hoe verloopt de morele educatie?
Beïnvloeding door de mediaberichtgeving
- bij selectie van het nieuws
- bij het gebruik van bronnen
- bij het gekozen perspectief (framing)
Selectie van nieuws: nieuwswaardigheid
- dramatisch
- emotioneel potentieel
- voorstelbaar
, - bekende personen
- makkelijk te interpreteren
- actueel
Bronnen
- politie, OM
- advocaat
- slachtoffers/nabestaanden
- wetenschappelijke inzichten
Perspectief
Welk verhaal wordt er verteld?
- kan via tekst en beeld
- interpretatie dmv (bewuste) framing
- belicht een bepaald aspect van een onderwerp
- geeft richting (kleur) aan de interpretatie
= beïnvloeding van onze oordelen over een onderwerp
Hoe wordt het verhaal verteld?
- welke nieuwsbron (afhankelijk van welke krant) (tegenwoordig info snel naast elkaar
leggen)
- tijdsgebonden (vroeger echte foto’s te zien)
(eerste) reacties op framing - matrix
dader dader
identificatie contrast
slachtoffer identificatie tragedie moral outrage
(beide partijen (dader zit fout,
identificeren, slachtoffer
niemand zit fout) identificatie, dader
moet gestraft
worden)
slachtoffer contrast blaming the victim afzijdigheid
(tegen slachtoffer, (helemaal geen
goedpraten voor identificatie met
dader, identificeren dader of slachtoffer,
met dader, niet boeiend, doet
, slachtoffer aandeel niks)
in delict)
Vergelijken met ander: mate van identificatie laat zien hoe jij het bericht interpreteert.
Theorie
Sociale ver gelijkingstheor ie → neerwaarts vergelijken, zo niet bang dat het jou gaat
overkomen
Chr istie’s Ideal Victim → als slachtoffer voldoet aan eisen ideal victim dan meer sympathie
Kenmerken van ideal victim
- zwak
- nuttige bezigheid
- geen schuld voor zich bevinden op de locatie
- dader is big and bad
- dader is een onbekende
→ ideaal slachtoffer verdient sympathie, minder ideaal slachtoffer niet
Sympathie voor het slachtoffer
Just W or ld theor y
- slechte dingen voor slechte mensen
- what goes around comes around
- karma
Interactie media - publiek
media passief media actief
publiek passief traditioneel: media als m ass m an ipulation
spiegel (achterhaald) m odel
publiek actief com m er cial laissez fair e
m odel (laat het gebeuren)
Mass manipulation: media → individu
Commercial laissez faire: media →← percepties/attitudes individu
Inter actie tussen m edia en publiek via opspor in gsber ichtgevin g
,Beeld in het strafrecht: opsporing / bewijsmateriaal
Beeldvorming over daderschap
Daderschap als sociale constructie
- niet een vast omlijnde definitie, wordt binnen de samenleving vastgesteld op basis
van wat wij als verkeerd gedrag beschouwen
- tijdsgebonden en cultuur en context gebonden
- decriminalisatie
Gebaseerd op:
- wat we erg vinden (harms en wrongs)
- strafrecht (verandering in wetgeving)
- wetenschappelijke inzichten
- mediaberichtgeving
Har m ful
- schade, leef (=consequenties)
- bijv. moord, diefstal en doodslag
W r ongful
- normovertreding, moreel verwerpelijk (=intenties)
- bijv. witteboordencriminaliteit, oplichting
Morele educatie door het strafrecht
- normbevestigend: gedrag is crimineel omdat wij het erg (schadelijk en slecht) vinden
- normvormend: gedrag wordt aangeduid als slecht waardoor wij het erg gaan vinden
- normondermijnend: slecht gedrag wordt gebagatelliseerd waardoor wij het minder
erg gaan vinden (witteboorden, grote CEO oplichting, lage straf geeft signaal af)
Hoe verloopt de morele educatie?
Beïnvloeding door de mediaberichtgeving
- bij selectie van het nieuws
- bij het gebruik van bronnen
- bij het gekozen perspectief (framing)
Selectie van nieuws: nieuwswaardigheid
- dramatisch
- emotioneel potentieel
- voorstelbaar
, - bekende personen
- makkelijk te interpreteren
- actueel
Bronnen
- politie, OM
- advocaat
- slachtoffers/nabestaanden
- wetenschappelijke inzichten
Perspectief
Welk verhaal wordt er verteld?
- kan via tekst en beeld
- interpretatie dmv (bewuste) framing
- belicht een bepaald aspect van een onderwerp
- geeft richting (kleur) aan de interpretatie
= beïnvloeding van onze oordelen over een onderwerp
Hoe wordt het verhaal verteld?
- welke nieuwsbron (afhankelijk van welke krant) (tegenwoordig info snel naast elkaar
leggen)
- tijdsgebonden (vroeger echte foto’s te zien)
(eerste) reacties op framing - matrix
dader dader
identificatie contrast
slachtoffer identificatie tragedie moral outrage
(beide partijen (dader zit fout,
identificeren, slachtoffer
niemand zit fout) identificatie, dader
moet gestraft
worden)
slachtoffer contrast blaming the victim afzijdigheid
(tegen slachtoffer, (helemaal geen
goedpraten voor identificatie met
dader, identificeren dader of slachtoffer,
met dader, niet boeiend, doet
, slachtoffer aandeel niks)
in delict)
Vergelijken met ander: mate van identificatie laat zien hoe jij het bericht interpreteert.
Theorie
Sociale ver gelijkingstheor ie → neerwaarts vergelijken, zo niet bang dat het jou gaat
overkomen
Chr istie’s Ideal Victim → als slachtoffer voldoet aan eisen ideal victim dan meer sympathie
Kenmerken van ideal victim
- zwak
- nuttige bezigheid
- geen schuld voor zich bevinden op de locatie
- dader is big and bad
- dader is een onbekende
→ ideaal slachtoffer verdient sympathie, minder ideaal slachtoffer niet
Sympathie voor het slachtoffer
Just W or ld theor y
- slechte dingen voor slechte mensen
- what goes around comes around
- karma
Interactie media - publiek
media passief media actief
publiek passief traditioneel: media als m ass m an ipulation
spiegel (achterhaald) m odel
publiek actief com m er cial laissez fair e
m odel (laat het gebeuren)
Mass manipulation: media → individu
Commercial laissez faire: media →← percepties/attitudes individu
Inter actie tussen m edia en publiek via opspor in gsber ichtgevin g
