Hoofdstuk 1
Vier veranderingen door technologische ontwikkelingen die opvallen vanwege hun doorwerking in de
leefwereld van jongeren:
1. Miniaturisering: in kleine voorwerpen zit steeds meer capaciteit. Je hebt in je smartphone
meer ICT-functie zitten, terwijl je vroeger verschillende apparaten nodig had om te bellen,
internetten en muziek te luisteren. De miniaturisering (dus het kleiner worden van
apparaten) werkt individualisering en mobiliteit in de hand.
2. Technologie is een massaproduct op de consumptiemarkt geworden. Het is betaalbaar voor
iedereen. Vroeger was een computer een kostbare aanschaf, terwijl jongeren tegenwoordig
gemakkelijk mee kunnen gaan met de trens op het gebied van technologie.
3. Tegenwoordig is alles snel. De afstand is geen probleem meer wat betreft communiceren
met anderen. Je kan snel een berichtje sturen met iemand aan de andere kant van de
wereld.
4. De verhouding tot de imaginaire en virtuele wereld is gewijzigd. Vroeger was de tv een
apparaat waarnaar je allen kon kijken, terwijl tegenwoordig er meer actieve betrokkenheid
en interactie is. Jongeren zijn zelf makers van beeldmateriaal geworden. Ze grijpen nieuwe
mogelijkheden aan om zich op eigen manieren te presenteren en te communiceren.
Naast de nieuwe media beïnvloedt verregaande individualisering het alledaagse leven van jongeren.
In het dagelijkse taalgebruik wordt individualisering nog weleens gelijkgesteld aan egoïsme en gebrek
aan gemeenschapszin.
Op psychologisch niveau gaan maatschappelijke veranderingen gepaard met nieuwe
aanspreekvormen en verwachtingen die kunnen worden samengevat onder het begrip expressief
individualisme. Kenmerken hiervoor zijn de nadruk op het individuele welzijn, de ontplooiing van
eigen potenties, individuele autonomie, zelfbeschikking en vrijheid.
Utilitarisme: het individu wordt aangesproken als de ondernemer van zijn eigen leven die zelf moet
zorgen voor resultaat en succes.
Reflexieve maatschappij: Deelname aan de samenleving komt niet langer vanzelfsprekend tot stand,
maar vraagt doordenking en keuzes.
Een derde ontwikkeling die naast technologie en individualisering invloed heeft op de leefwereld van
jongeren omvat de verandering in betrekking tussen mensen. De leefwereld kan opgevat worden als
een aaneenschakeling van gedragingen,. Gedachten, gevoelens, waarderingen en belangstellingen.
Het proces van liberalisering en versoepeling van omgangsvormen en omgangsregels wordt
informalisering genoemd. Het betekent dat de omgang losser is geworden en een minder formeel en
strikt karakter heeft gekregen, en dat er meer ruimte is voor ongedwongenheid en spontaniteit.
Strong ties: sterke en hechte bindingen die intensief worden onderhouden, zoals bindingen met
naaste familie of een vaste vriendengroep.