De psychiatrie in het Nederlandse recht
Forensische Psychiatrie opbouw
Hoofdstuk 1 Inleidende beschouwingen
De forensische psychiatrie is de tak van de psychiatrie die zich bezig houdt met advies aan de rechter
in het kader van de rechtspraak.
In een strafzaak kunnen de bevinden en conclusies van groot belang zijn op zowel de strafmaat en
strafsoort als op de beslissing van de rechter om bijvoorbeeld tbs op te leggen.
Hoofdstuk 2 Historische reflecties over psychiatrie en recht
Globaal weten hoe het komt.
TBS fluctuatie verklaren
Hoofdstuk 3 Psychiatrie en het burgerlijk recht
Voor de bescherming van meerderjarigen wordt rekening gehouden met het subsidiariteitsbeginsel
en het proportionaliteitsbeginsel. Dit zorgt ervoor dat over-bescherming wordt vermeden en dat de
bescherming aansluit bij wat de meerderjarige patiënt nog wel zelf kan.
Handelingsonbekwaamheid staat voor een algemene ongeschiktheid om in het recht op te treden.
Iemand staat dan onder curatele.
Onbevoegdheid staat voor een bijzondere of gedeeltelijke ongeschiktheid om in het recht op te
treden. Iemand komt dan onder mentorschap te staan. Hij kan zelf geen beslissingen nemen over zijn
verzorging, behandeling of begeleiding.
Wilsonbekwaamheid wil dat zeggen dat iemand zich niet kan uiten of zich wel kan uiten, maar de
gevolgen of strekking van zijn verklaring niet overziet. Iemand krijgt dan een vertegenwoordiger die
die beslissingen maakt.
Bij volmacht is sprake van een zelfbenoemde vertegenwoordiger.
Een zaakwaarnemer behartigt de belangen van een ander zonder dat hij daartoe op grond van de
wet of een overeenkomst is verplicht. Hij is ook bevoegd de betrokkene te vertegenwoordigen.
De WGBO is in eerste instantie een regeling voor patiënten rechten.
Curatele is de oudste en tegelijkertijd de meest ingrijpende beschermingsmaatregel voor
wilsonbekwame ouderen. De kantonrechter kan een meerderjarige, die vanwege zijn lichamelijke of
geestelijke toestand of door gewoonte van drank en drugsmisbruik niet in staat is of bemoeilijkt
wordt zijn belangen zelfstandig te behartigen, onder curatele stellen. De handelingen die hij vanaf
dat moment doet, kunnen makkelijk door de curator ongedaan gemaakt worden. Er zijn wel een
aantal beperkingen met aanzien van de bevoegdheden van een curator.
1. Hij mag niet over hoogstpersoonlijke dingen beslissen, zoals een echtscheiding of een
testament.
Forensische Psychiatrie opbouw
Hoofdstuk 1 Inleidende beschouwingen
De forensische psychiatrie is de tak van de psychiatrie die zich bezig houdt met advies aan de rechter
in het kader van de rechtspraak.
In een strafzaak kunnen de bevinden en conclusies van groot belang zijn op zowel de strafmaat en
strafsoort als op de beslissing van de rechter om bijvoorbeeld tbs op te leggen.
Hoofdstuk 2 Historische reflecties over psychiatrie en recht
Globaal weten hoe het komt.
TBS fluctuatie verklaren
Hoofdstuk 3 Psychiatrie en het burgerlijk recht
Voor de bescherming van meerderjarigen wordt rekening gehouden met het subsidiariteitsbeginsel
en het proportionaliteitsbeginsel. Dit zorgt ervoor dat over-bescherming wordt vermeden en dat de
bescherming aansluit bij wat de meerderjarige patiënt nog wel zelf kan.
Handelingsonbekwaamheid staat voor een algemene ongeschiktheid om in het recht op te treden.
Iemand staat dan onder curatele.
Onbevoegdheid staat voor een bijzondere of gedeeltelijke ongeschiktheid om in het recht op te
treden. Iemand komt dan onder mentorschap te staan. Hij kan zelf geen beslissingen nemen over zijn
verzorging, behandeling of begeleiding.
Wilsonbekwaamheid wil dat zeggen dat iemand zich niet kan uiten of zich wel kan uiten, maar de
gevolgen of strekking van zijn verklaring niet overziet. Iemand krijgt dan een vertegenwoordiger die
die beslissingen maakt.
Bij volmacht is sprake van een zelfbenoemde vertegenwoordiger.
Een zaakwaarnemer behartigt de belangen van een ander zonder dat hij daartoe op grond van de
wet of een overeenkomst is verplicht. Hij is ook bevoegd de betrokkene te vertegenwoordigen.
De WGBO is in eerste instantie een regeling voor patiënten rechten.
Curatele is de oudste en tegelijkertijd de meest ingrijpende beschermingsmaatregel voor
wilsonbekwame ouderen. De kantonrechter kan een meerderjarige, die vanwege zijn lichamelijke of
geestelijke toestand of door gewoonte van drank en drugsmisbruik niet in staat is of bemoeilijkt
wordt zijn belangen zelfstandig te behartigen, onder curatele stellen. De handelingen die hij vanaf
dat moment doet, kunnen makkelijk door de curator ongedaan gemaakt worden. Er zijn wel een
aantal beperkingen met aanzien van de bevoegdheden van een curator.
1. Hij mag niet over hoogstpersoonlijke dingen beslissen, zoals een echtscheiding of een
testament.
