College 1 (H1)
Wat is psychologie?
Psychologie: de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het menselijk gedrag en
mentale processen.
Waarom vertonen mensen verschillend gedrag?
Psychologie zorgt ervoor dat abnormaal, afwijkend en ongezond gedrag wordt voorkomen binnen de
samenleving en gedrag teruggaat naar het normale gedrag.
Mentale processen:
- Manier waarop je dingen opslaat
- Gedachten
- Hoe kijk je naar jezelf?
- Intelligentie
- Leren, denken, bewustzijn
Jaren ’70 voor het eerst same seks ouders, dit werd heftig bekritiseerd (niet gewend). Heeft dit dan
een invloed op de ontwikkeling van het kind? Een onderzoek uit jaren ’90 bewijst dat dit even goede
ouders zijn en het kind normaal functioneert.
Als we dit niet hadden geweten bleven same seks ouders bekritiseerd worden wetenschappelijk
onderzoek is daarom erg belangrijk.
Vaak een overlap tussen meerdere velden, het boek geeft deze verbindingen weer.
Gedrag en mentaal functioneren in verband met:
- Cultuur, religie
- Land
- Sociaal economische status (opleidingsniveau, werk, inkomen)
- Geslacht
- Leeftijd
- Contacten
- Tijdsgeest
Methoden voor onderzoek:
- Vragenlijsten over gedrag/gedachten
- Cortisolmeten om stress te meten (speeksel/haar)
- Scanner om hersenactiviteit te meten (fMRI)
- Behandelingen uitvoeren, testen of het werkt
- Experiment uitvoeren en gedrag observeren
,Verschillende psychologische deelgebieden:
- Ontwikkelingspsychologie/developmental psychology: bestudeert hoe en waarom gedrag en
mentale processen veranderen gedurende de levenscyclus van een mens, en wat de gevolgen
daarvan zijn. Focust zich op de ontwikkelingsleeftijd. Bijvoorbeeld, op welke leeftijd zijn
kinderen in staat/oud genoeg om zelfs medische beslissingen te maken?
- Onderwijspsychologie: bestudeerd hoe mensen leren en hoe onderwijs het beste
vormgegeven kan worden. Bestudeerd hoe mensen leren.
- Cognitieve psychologie/cognitive psychology: bestudeert mentale processen. Hoe kan je bijv.
met een verkeersbord zorgen dat mensen zich het beste bewust zijn van de informatie.
- Klinische psychologie/clinical and counseling psychology: bestudeert de oorzaken, gevolgen
en behandelingen van psychische stoornissen.
- Gezondsheidspsychologie: bestudeert hoe gedrag en mentale processen de lichamelijke
gezondheid kunnen beïnvloeden, en andersom. Bijvoorbeeld waarom vindt het ene kind
gezonde voeding wel lekker en het andere kind niet? En wat zijn de consequenties? Wat heeft
het voor gevolgen dat een kind op jonge leeftijd al ziek is voor het gedrag?
- Persoonlijkheidspsychologie/personality psychology: bestudeert de stabiele
karaktereigenschappen van personen en hoe die samenhangen met bv. psychische
problemen. Hoe kan een bepaald kind heel outgoing en nieuwsgierig zijn en andere kinderen
wat meer teruggetrokken? Een groot deel is hiervan aangeboren en is in overeenstemming
met jou ouders. Hoe makkelijk ben jij in de omgang? Extra-, introvert.
- Sociale psychologie/social psychology: bestudeert hoe mensen elkaars gedrag en mentale
processen beïnvloeden, individueel en in groepen. Bijv. hoe kan het dat je zelf huilt als je
iemand anders ziet huilen. Interactie.
- Biologische en neuro psychologie: bestudeert hoe het brein en processen in ons lichaam ons
gedrag en mentale processen beïnvloeden. Bijv. een man waar een deelgebied van de
hersens is uitgeschakeld en dit leidt tot complete verandering in gedrag. Gaat ook over
hormonen.
Positive psychology: hierbij wordt de focus gelegd op factoren waardoor men blij en
tevreden is men zijn/haar leven. Er wordt gekeken naar positieve ervaringen zoals optimisme
en blijdschap.
Engineering psychology: er wordt een betere versie gemaakt van apparatuur door te kijken
naar menselijke factoren tijdens het gebruik van deze apparatuur.
,Community psychology: zorgt ervoor dat een psychologische stoornis wordt voorkomen door
aanpassingen te doen in sociale systemen. Geven de mensen psychische hulp die er niet naar
vragen zoals daklozen.
Educational psychology: bestudeert hoe docenten de methoden die zij gebruiken om
studenten dingen te leren beter kunnen maken.
School psychology: zetten programma’s op om de resultaten van studenten te verbeteren en
nemen bijv. IQ testen af.
Quantitative psychology: ontwerpen en gebruiken statistieken om data vast te leggen en te
onderzoeken.
Sport psychology: kijken hoe de relatie tussen motivatie en emotie (psychische elementen)
bijv. is tussen sport.
Forensic psychology: houden zich bezig met mentale kwesties in de wet zoals de mentale
competentie van beklaagden. Geestelijke gezondheid van criminelen.
Environmental psychology: bestudeert de effecten van een fysieke omgeving.
Neuroscience: een richting binnen de psychologie die zich bezighoudt met de functies van de
hersenen en de relatie daarvan met het gedrag en het functioneren in het dagelijks leven.
Consiciousness: bewustzijn (Wilhelm Wundt)
Structuralisme (Edward Titchener): de mens wordt niet centraal gezet, maar de systemen
waarin we leven.
Psychoanalysis: je onderzoekt welke gedachten en gevoelens een verband hebben met je
psychische problemen. Gebaseerd op de onbewuste geest. De manier waarop jij jezelf en
anderen ziet staat centraal (Freud).
Functionalisme: Functionalisme wordt gedefinieerd als het perspectief op de samenleving dat
er vanuit gaat dat de samenleving geconstrueerd is uit verschillende onderling verbonden
delen die ontworpen zijn om te voldoen aan biologische en sociale behoeften (William
James).
Behaviorisme: een stroming die zich richt op het zintuigelijk waarneembare. Het onderzoek
richt zich op het waarneembare gedrag. Men gaat er vanuit dat gedrag door de omgeving
wordt bepaald en is aangeleerd (John. B. Watson).
Biological approach: een benadering zie zegt dat gedrag voorkomt uit onze genetica en
fysiologie (verrichtingen van het menselijk lichaam en de functies van verschillende
onderdelen).
Natural selection: de meest aangepasten (‘fittest’) individuen overleven om nakomelingen te
krijgen.
, Evolutionary approach: men probeert gedrag te identificeren dat het resultaat is van de
genetische erfenis van onze voorouders.
Psychodynamic approach: een benadering waarbij je kijkt naar de wisselwerking van
onbewuste mentale processen bij het bepalen van menselijk denken, voelen en gedrag.
Behavioral approach: verklaren en veranderen van bewust gedrag.
Cognitive approach: menselijk gedrag bestuderen door te kijken hoe het brein informatie
opneemt, waarneemt en herinneringen vormt en ophaalt.
Humanistic approach: focust zich op hoe elk persoon een unieke capaciteit heeft om na te
denken en zich te gedragen.
College 2 (H5)
Learning (leertheorie)
Waarom gedragen we ons zoals we ons gedragen? (pesten/crimineel/goed kunnen leren).
Een deel is aangeboren en een ander deel is geleerd.
- Hoe kunnen we angst verklaren?
- Hoe kunnen we verklaren dat mensen bang zijn voor dingen waar je niet bang voor hoeft te
zijn?
Je kunt bijv. bang zijn voor logische dingen zoals de tandarts, maar ook onlogische dingen zoals
knopen.
Leren: de wijziging van het al bestaande gedrag en begrip. Aanpassing aan omgeving door leren.
Classic conditioning: een procedure waarbij een neutrale stimulus een automatische reactie uitlokt,
totdat alleen de neutrale stimulus een soortgelijk reactie teweeg brengt. Een betekenisloze prikkel
wordt gerelateerd aan een bepaald gedrag, wat uiteindelijk het gedrag uit zichzelf oproept. Bijv. een
paard die brokken uit emmers krijgen. Bij het zien van een emmer denken ze aan eten.
Unconditioned stimulus: een stimulus die een reactie uitlokt zonder conditioneren, de geur van
lekker eten, fel licht.
Als je de unconditioned stimulus lang aanbiedt kan het zijn dat de response/reflex, zwakker wordt =
habitueren. Bijv. lang fel licht.
Sensization: sterker wordende respons.
Habitueren/habituation: verminderd reactievermogen op een herhaalde stimulus.
Wat is psychologie?
Psychologie: de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het menselijk gedrag en
mentale processen.
Waarom vertonen mensen verschillend gedrag?
Psychologie zorgt ervoor dat abnormaal, afwijkend en ongezond gedrag wordt voorkomen binnen de
samenleving en gedrag teruggaat naar het normale gedrag.
Mentale processen:
- Manier waarop je dingen opslaat
- Gedachten
- Hoe kijk je naar jezelf?
- Intelligentie
- Leren, denken, bewustzijn
Jaren ’70 voor het eerst same seks ouders, dit werd heftig bekritiseerd (niet gewend). Heeft dit dan
een invloed op de ontwikkeling van het kind? Een onderzoek uit jaren ’90 bewijst dat dit even goede
ouders zijn en het kind normaal functioneert.
Als we dit niet hadden geweten bleven same seks ouders bekritiseerd worden wetenschappelijk
onderzoek is daarom erg belangrijk.
Vaak een overlap tussen meerdere velden, het boek geeft deze verbindingen weer.
Gedrag en mentaal functioneren in verband met:
- Cultuur, religie
- Land
- Sociaal economische status (opleidingsniveau, werk, inkomen)
- Geslacht
- Leeftijd
- Contacten
- Tijdsgeest
Methoden voor onderzoek:
- Vragenlijsten over gedrag/gedachten
- Cortisolmeten om stress te meten (speeksel/haar)
- Scanner om hersenactiviteit te meten (fMRI)
- Behandelingen uitvoeren, testen of het werkt
- Experiment uitvoeren en gedrag observeren
,Verschillende psychologische deelgebieden:
- Ontwikkelingspsychologie/developmental psychology: bestudeert hoe en waarom gedrag en
mentale processen veranderen gedurende de levenscyclus van een mens, en wat de gevolgen
daarvan zijn. Focust zich op de ontwikkelingsleeftijd. Bijvoorbeeld, op welke leeftijd zijn
kinderen in staat/oud genoeg om zelfs medische beslissingen te maken?
- Onderwijspsychologie: bestudeerd hoe mensen leren en hoe onderwijs het beste
vormgegeven kan worden. Bestudeerd hoe mensen leren.
- Cognitieve psychologie/cognitive psychology: bestudeert mentale processen. Hoe kan je bijv.
met een verkeersbord zorgen dat mensen zich het beste bewust zijn van de informatie.
- Klinische psychologie/clinical and counseling psychology: bestudeert de oorzaken, gevolgen
en behandelingen van psychische stoornissen.
- Gezondsheidspsychologie: bestudeert hoe gedrag en mentale processen de lichamelijke
gezondheid kunnen beïnvloeden, en andersom. Bijvoorbeeld waarom vindt het ene kind
gezonde voeding wel lekker en het andere kind niet? En wat zijn de consequenties? Wat heeft
het voor gevolgen dat een kind op jonge leeftijd al ziek is voor het gedrag?
- Persoonlijkheidspsychologie/personality psychology: bestudeert de stabiele
karaktereigenschappen van personen en hoe die samenhangen met bv. psychische
problemen. Hoe kan een bepaald kind heel outgoing en nieuwsgierig zijn en andere kinderen
wat meer teruggetrokken? Een groot deel is hiervan aangeboren en is in overeenstemming
met jou ouders. Hoe makkelijk ben jij in de omgang? Extra-, introvert.
- Sociale psychologie/social psychology: bestudeert hoe mensen elkaars gedrag en mentale
processen beïnvloeden, individueel en in groepen. Bijv. hoe kan het dat je zelf huilt als je
iemand anders ziet huilen. Interactie.
- Biologische en neuro psychologie: bestudeert hoe het brein en processen in ons lichaam ons
gedrag en mentale processen beïnvloeden. Bijv. een man waar een deelgebied van de
hersens is uitgeschakeld en dit leidt tot complete verandering in gedrag. Gaat ook over
hormonen.
Positive psychology: hierbij wordt de focus gelegd op factoren waardoor men blij en
tevreden is men zijn/haar leven. Er wordt gekeken naar positieve ervaringen zoals optimisme
en blijdschap.
Engineering psychology: er wordt een betere versie gemaakt van apparatuur door te kijken
naar menselijke factoren tijdens het gebruik van deze apparatuur.
,Community psychology: zorgt ervoor dat een psychologische stoornis wordt voorkomen door
aanpassingen te doen in sociale systemen. Geven de mensen psychische hulp die er niet naar
vragen zoals daklozen.
Educational psychology: bestudeert hoe docenten de methoden die zij gebruiken om
studenten dingen te leren beter kunnen maken.
School psychology: zetten programma’s op om de resultaten van studenten te verbeteren en
nemen bijv. IQ testen af.
Quantitative psychology: ontwerpen en gebruiken statistieken om data vast te leggen en te
onderzoeken.
Sport psychology: kijken hoe de relatie tussen motivatie en emotie (psychische elementen)
bijv. is tussen sport.
Forensic psychology: houden zich bezig met mentale kwesties in de wet zoals de mentale
competentie van beklaagden. Geestelijke gezondheid van criminelen.
Environmental psychology: bestudeert de effecten van een fysieke omgeving.
Neuroscience: een richting binnen de psychologie die zich bezighoudt met de functies van de
hersenen en de relatie daarvan met het gedrag en het functioneren in het dagelijks leven.
Consiciousness: bewustzijn (Wilhelm Wundt)
Structuralisme (Edward Titchener): de mens wordt niet centraal gezet, maar de systemen
waarin we leven.
Psychoanalysis: je onderzoekt welke gedachten en gevoelens een verband hebben met je
psychische problemen. Gebaseerd op de onbewuste geest. De manier waarop jij jezelf en
anderen ziet staat centraal (Freud).
Functionalisme: Functionalisme wordt gedefinieerd als het perspectief op de samenleving dat
er vanuit gaat dat de samenleving geconstrueerd is uit verschillende onderling verbonden
delen die ontworpen zijn om te voldoen aan biologische en sociale behoeften (William
James).
Behaviorisme: een stroming die zich richt op het zintuigelijk waarneembare. Het onderzoek
richt zich op het waarneembare gedrag. Men gaat er vanuit dat gedrag door de omgeving
wordt bepaald en is aangeleerd (John. B. Watson).
Biological approach: een benadering zie zegt dat gedrag voorkomt uit onze genetica en
fysiologie (verrichtingen van het menselijk lichaam en de functies van verschillende
onderdelen).
Natural selection: de meest aangepasten (‘fittest’) individuen overleven om nakomelingen te
krijgen.
, Evolutionary approach: men probeert gedrag te identificeren dat het resultaat is van de
genetische erfenis van onze voorouders.
Psychodynamic approach: een benadering waarbij je kijkt naar de wisselwerking van
onbewuste mentale processen bij het bepalen van menselijk denken, voelen en gedrag.
Behavioral approach: verklaren en veranderen van bewust gedrag.
Cognitive approach: menselijk gedrag bestuderen door te kijken hoe het brein informatie
opneemt, waarneemt en herinneringen vormt en ophaalt.
Humanistic approach: focust zich op hoe elk persoon een unieke capaciteit heeft om na te
denken en zich te gedragen.
College 2 (H5)
Learning (leertheorie)
Waarom gedragen we ons zoals we ons gedragen? (pesten/crimineel/goed kunnen leren).
Een deel is aangeboren en een ander deel is geleerd.
- Hoe kunnen we angst verklaren?
- Hoe kunnen we verklaren dat mensen bang zijn voor dingen waar je niet bang voor hoeft te
zijn?
Je kunt bijv. bang zijn voor logische dingen zoals de tandarts, maar ook onlogische dingen zoals
knopen.
Leren: de wijziging van het al bestaande gedrag en begrip. Aanpassing aan omgeving door leren.
Classic conditioning: een procedure waarbij een neutrale stimulus een automatische reactie uitlokt,
totdat alleen de neutrale stimulus een soortgelijk reactie teweeg brengt. Een betekenisloze prikkel
wordt gerelateerd aan een bepaald gedrag, wat uiteindelijk het gedrag uit zichzelf oproept. Bijv. een
paard die brokken uit emmers krijgen. Bij het zien van een emmer denken ze aan eten.
Unconditioned stimulus: een stimulus die een reactie uitlokt zonder conditioneren, de geur van
lekker eten, fel licht.
Als je de unconditioned stimulus lang aanbiedt kan het zijn dat de response/reflex, zwakker wordt =
habitueren. Bijv. lang fel licht.
Sensization: sterker wordende respons.
Habitueren/habituation: verminderd reactievermogen op een herhaalde stimulus.
