Hoofdstuk 8 Effectief communiceren met andere
culturen
8.1 Inleiding
Een van de belangrijke competenties om intercultureel te kunnen communiceren, is je te
kunnen verplaatsen in een ander. Dat doe je door de situatie vanuit een ander perspectief te
bekijken.
8.2 Herkennen van een culture shock
Om goed om te kunnen gaan met een culture shock moet je je eigen emotionele reflexen
kennen. Wanneer mensen een culture shock krijgen, hebben ze de neiging om in de emotie
te schieten. De competentie die je nodig hebt bij een culture shock: kunnen reflecteren op je
eigen emoties en gevoelens en kunnen waarnemen wat er met je gebeurt. De meest
voorkomende emotionele reflexen worden hieronder behandeld.
- Aanvallen: de aanval wordt meestal ingezet wanneer iemand heel erg overtuigd is
van zijn eigen gelijk, en vaak door mensen met een machtspositie. Uitspraken
waaraan je aanvallend emotioneel gedrag kunt herkennen, zijn:
o Je ziet het verkeerd
o Zo hoort het niet
o Dat is niet normaal
o Dat zijn jouw woorden
- Verdedigen: je stopt met luisteren; wat de ander zegt of doet, gaat over grenzen
heen je besluit de ander een halt toe te roepen. Uitspraken waaraan je dit kan
herkennen:
o Nee, ik heb gelijk
o Je begrijpt niet hoe het moet, wacht, ik leg het je wel uit
o Volg eerst maar eens een inburgeringscursus, dan praten we verder
o Ga jij eens even snel naar huis wat anders aantrekken, dit kan echt niet
- Aanpassen: dit komt veel voor. Vaak is dit een teken van te weinig kennis over de
cultuur waar de culture shock door wordt veroorzaakt. Uitspraken die hierbij horen:
o Waarom ben je nou zo boos? Ik doe toch normaal?
o Vanbinnen zijn we allemaal Europeanen
o Iedereen heeft toch rood bloed?
o Ach, een hoofddoek of een pet, dat is toch gewoon hetzelfde?
- Isoleren: mensen negeren wat er gebeurt. Ze doen gewoon alsof er niets aan de hand
is, gaan gewoon door met wat ze aan het doen zijn. Voorbeelden van uitspraken:
o Ach, ik ben hier op stage, dus ik vind dat ik met moet aanpassen aan de
cultuur van het land
o Ze doen dit nu eenmaal hier zo, dus ik doe maar mee
o Dan doe ik het wel op jouw manier
8.3 Hoe om te gaan met de reflexacties van een culture shock
Het eerste waar je op moet letten bij jezelf en bij de ander is de houding die je hebt ten
opzichte van elkaar.
, Open houding aannemen
Een open houding is noodzakelijk om voorbij de emotionele reflexen te komen. Het doel hier
is om uit je emoties te komen en daadwerkelijk open en nieuwsgierig naar een ander te zijn.
Aannames checken
Denk je in stereotypering over anderen? De meeste mensen zullen in eerste instantie de
ander benaderen vanuit een stereotype. Het stereotype idee dat je over deze persoon hebt
is namelijk comfortabel. Maar dat wat jij over deze persoon denkt, hoeft niet te kloppen.
Kennis van cultuur vergroten
Vergroot je kennis van de cultuur van de ander en van interculturele communicatie. Als je
weinig weet over de cultuur van de ander en ook weinig kennis hebt van interculturele
communicatie, dan is de kans heel groot dat culturele verschillen verkeerd geïnterpreteerd
worden.
Routines doorbreken
Doe samen iets wat bij geen van beide culturen hoort, doe iets nieuws.
Emoties herkennen en erkennen
Emoties die er zijn moeten erkend en besproken worden.
Hieronder een korte lijst met praktische tips over hoe om te gaan met de reflexreacties:
Aanvallen:
- Rustig blijven
- Herhaal wat je denkt te horen
- Erken dat de ander boos is en dat waarschijnlijk terecht is
- Neem even een pauze
- Enz……
Verdedigen:
- Schiet zelf niet ook in de verdediging
- Praat even over en kom er anders later op terug
- Neem even een pauze
- Enz….
Ontkennen:
- Vergroot je kennis van culturele verschillen
- Benadruk de verschillen
- Gebruik personen die de ander vertrouwt en laat deze met hem of haar praten
Isoleren:
- Gun de ander zijn of haar ruimte
- Ga luisteren naar de ander en neem de tijd
- Nodig uit om contact te maken
- Vraag aan hem of haar wat er speelt
culturen
8.1 Inleiding
Een van de belangrijke competenties om intercultureel te kunnen communiceren, is je te
kunnen verplaatsen in een ander. Dat doe je door de situatie vanuit een ander perspectief te
bekijken.
8.2 Herkennen van een culture shock
Om goed om te kunnen gaan met een culture shock moet je je eigen emotionele reflexen
kennen. Wanneer mensen een culture shock krijgen, hebben ze de neiging om in de emotie
te schieten. De competentie die je nodig hebt bij een culture shock: kunnen reflecteren op je
eigen emoties en gevoelens en kunnen waarnemen wat er met je gebeurt. De meest
voorkomende emotionele reflexen worden hieronder behandeld.
- Aanvallen: de aanval wordt meestal ingezet wanneer iemand heel erg overtuigd is
van zijn eigen gelijk, en vaak door mensen met een machtspositie. Uitspraken
waaraan je aanvallend emotioneel gedrag kunt herkennen, zijn:
o Je ziet het verkeerd
o Zo hoort het niet
o Dat is niet normaal
o Dat zijn jouw woorden
- Verdedigen: je stopt met luisteren; wat de ander zegt of doet, gaat over grenzen
heen je besluit de ander een halt toe te roepen. Uitspraken waaraan je dit kan
herkennen:
o Nee, ik heb gelijk
o Je begrijpt niet hoe het moet, wacht, ik leg het je wel uit
o Volg eerst maar eens een inburgeringscursus, dan praten we verder
o Ga jij eens even snel naar huis wat anders aantrekken, dit kan echt niet
- Aanpassen: dit komt veel voor. Vaak is dit een teken van te weinig kennis over de
cultuur waar de culture shock door wordt veroorzaakt. Uitspraken die hierbij horen:
o Waarom ben je nou zo boos? Ik doe toch normaal?
o Vanbinnen zijn we allemaal Europeanen
o Iedereen heeft toch rood bloed?
o Ach, een hoofddoek of een pet, dat is toch gewoon hetzelfde?
- Isoleren: mensen negeren wat er gebeurt. Ze doen gewoon alsof er niets aan de hand
is, gaan gewoon door met wat ze aan het doen zijn. Voorbeelden van uitspraken:
o Ach, ik ben hier op stage, dus ik vind dat ik met moet aanpassen aan de
cultuur van het land
o Ze doen dit nu eenmaal hier zo, dus ik doe maar mee
o Dan doe ik het wel op jouw manier
8.3 Hoe om te gaan met de reflexacties van een culture shock
Het eerste waar je op moet letten bij jezelf en bij de ander is de houding die je hebt ten
opzichte van elkaar.
, Open houding aannemen
Een open houding is noodzakelijk om voorbij de emotionele reflexen te komen. Het doel hier
is om uit je emoties te komen en daadwerkelijk open en nieuwsgierig naar een ander te zijn.
Aannames checken
Denk je in stereotypering over anderen? De meeste mensen zullen in eerste instantie de
ander benaderen vanuit een stereotype. Het stereotype idee dat je over deze persoon hebt
is namelijk comfortabel. Maar dat wat jij over deze persoon denkt, hoeft niet te kloppen.
Kennis van cultuur vergroten
Vergroot je kennis van de cultuur van de ander en van interculturele communicatie. Als je
weinig weet over de cultuur van de ander en ook weinig kennis hebt van interculturele
communicatie, dan is de kans heel groot dat culturele verschillen verkeerd geïnterpreteerd
worden.
Routines doorbreken
Doe samen iets wat bij geen van beide culturen hoort, doe iets nieuws.
Emoties herkennen en erkennen
Emoties die er zijn moeten erkend en besproken worden.
Hieronder een korte lijst met praktische tips over hoe om te gaan met de reflexreacties:
Aanvallen:
- Rustig blijven
- Herhaal wat je denkt te horen
- Erken dat de ander boos is en dat waarschijnlijk terecht is
- Neem even een pauze
- Enz……
Verdedigen:
- Schiet zelf niet ook in de verdediging
- Praat even over en kom er anders later op terug
- Neem even een pauze
- Enz….
Ontkennen:
- Vergroot je kennis van culturele verschillen
- Benadruk de verschillen
- Gebruik personen die de ander vertrouwt en laat deze met hem of haar praten
Isoleren:
- Gun de ander zijn of haar ruimte
- Ga luisteren naar de ander en neem de tijd
- Nodig uit om contact te maken
- Vraag aan hem of haar wat er speelt
