Fysieke belasting en belastbaarheid
Lesweek 1
Fysieke belasting
• Fysieke belasting is gevolg van lichamelijke inspanning.
• Hierdoor ontstaan er krachten op en in botten, spieren, pezen, kapsels en
gewrichten evt. samen met inspanning hart, vaten en longen.
• Vooral aandacht voor overbelasting, maar onder belasting ook steeds
belangrijker
• Geeft risico's op aandoeningen aan het houdings- en bewegingsapparaat
Overbelasting
• Fysieke prikkels herhaaldelijk sterk
• Lichaam herstelt niet voldoende
• Ook mogelijk op mentaal vlak (‘op tenen
lopen’, niveau niet aankunnen)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Onder belasting
• Fysieke prikkels niet voldoende
• Lichaam past zich aan, aan verminderde belasting
• Ook mogelijk op mentaal vlak (routinewerk of niet op niveau)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Soorten fysieke belasting
Mechanische belasting:
• Lokale belasting
• Belasting tijdens houding en beweging door samenspel van botten, spieren en ge
wrichten
• Overbelasting: anatomische en fysiologische grenzen overschreden door langdu
rige/ intensieve arbeid met enkele lichaamsdelen (bijv. lokaal
spiervermoeidheid)
Energetische belasting:
• Uithoudingsvermogen van het gehele lichaam wordt aangesproken (denk aan
bloedsomloop, ademhaling en stofwisseling)
• Overbelasting: anatomische en fysiologische grenzen overschreden door langdu
rige
Arbeid met grote delen van het lichaam
(bijv. vermindering zuurstofopname)
1
,Statische belasting:
Lichaamsdeel/ lichaamsdelen
• Meer dan 4 seconden dezelfde houding
• Gevolgen:
▪ Drukverhoging spier
▪ Bloedstroom/doorbloeding omlaag
▪ Uiteindelijk fysieke klachten
Dynamische belasting:
• Tijdens arbeid steeds houdingsveranderingen/lichaam in beweging
• Gevolgen:
▪ Verbetering bloeddoorstroming (spieren)
▪ Verbetering uithoudingsvermogen
▪ Vaker positief
Oorzaken van fysieke (over)belasting
• Tillen en dragen
• Duwen en trekken
• Trillen en schokken
• Statische werkhoudingen
• Repeterende bewegingen
• Energetische belasting
In praktijk vaak een combinatie van meerdere vormen van belasting
Beroepsziekten
• Beroepsziekten zijn aandoeningen die worden veroorzaakt door werk of
arbeidsomstandigheden.
• In 87 procent leidt de beroepsziekte tot tijdelijke en bij 6.4 procent tot blijvende
arbeidsongeschiktheid.
• Psychische aandoeningen en aandoeningen van het bewegingsapparaat zijn de
meest gemelde gevallen van beroepsziekten.
• De drie economische sectoren met de hoogste incidentie van beroepsziekten
zijn: onderwijs, groot- en detailhandel en industrie.
• Melden van een beroepsziekte verplicht, maar er is forse onderrapportage.
• Binnen werk vaak sprake van gecombineerde belasting
• Trend: meer statische belasting, meer onder belasting, minder energetische
belasting
• Dagbelasting i.c.m. hoeveelheid herstel is uiteindelijk bepalend voor eventuele
gezondheidsrisico’s
• Vaak worden onderdelen echter apart bekeken
2
, 3
Lesweek 1
Fysieke belasting
• Fysieke belasting is gevolg van lichamelijke inspanning.
• Hierdoor ontstaan er krachten op en in botten, spieren, pezen, kapsels en
gewrichten evt. samen met inspanning hart, vaten en longen.
• Vooral aandacht voor overbelasting, maar onder belasting ook steeds
belangrijker
• Geeft risico's op aandoeningen aan het houdings- en bewegingsapparaat
Overbelasting
• Fysieke prikkels herhaaldelijk sterk
• Lichaam herstelt niet voldoende
• Ook mogelijk op mentaal vlak (‘op tenen
lopen’, niveau niet aankunnen)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Onder belasting
• Fysieke prikkels niet voldoende
• Lichaam past zich aan, aan verminderde belasting
• Ook mogelijk op mentaal vlak (routinewerk of niet op niveau)
• Gevolg: belastbaarheid neemt af
Soorten fysieke belasting
Mechanische belasting:
• Lokale belasting
• Belasting tijdens houding en beweging door samenspel van botten, spieren en ge
wrichten
• Overbelasting: anatomische en fysiologische grenzen overschreden door langdu
rige/ intensieve arbeid met enkele lichaamsdelen (bijv. lokaal
spiervermoeidheid)
Energetische belasting:
• Uithoudingsvermogen van het gehele lichaam wordt aangesproken (denk aan
bloedsomloop, ademhaling en stofwisseling)
• Overbelasting: anatomische en fysiologische grenzen overschreden door langdu
rige
Arbeid met grote delen van het lichaam
(bijv. vermindering zuurstofopname)
1
,Statische belasting:
Lichaamsdeel/ lichaamsdelen
• Meer dan 4 seconden dezelfde houding
• Gevolgen:
▪ Drukverhoging spier
▪ Bloedstroom/doorbloeding omlaag
▪ Uiteindelijk fysieke klachten
Dynamische belasting:
• Tijdens arbeid steeds houdingsveranderingen/lichaam in beweging
• Gevolgen:
▪ Verbetering bloeddoorstroming (spieren)
▪ Verbetering uithoudingsvermogen
▪ Vaker positief
Oorzaken van fysieke (over)belasting
• Tillen en dragen
• Duwen en trekken
• Trillen en schokken
• Statische werkhoudingen
• Repeterende bewegingen
• Energetische belasting
In praktijk vaak een combinatie van meerdere vormen van belasting
Beroepsziekten
• Beroepsziekten zijn aandoeningen die worden veroorzaakt door werk of
arbeidsomstandigheden.
• In 87 procent leidt de beroepsziekte tot tijdelijke en bij 6.4 procent tot blijvende
arbeidsongeschiktheid.
• Psychische aandoeningen en aandoeningen van het bewegingsapparaat zijn de
meest gemelde gevallen van beroepsziekten.
• De drie economische sectoren met de hoogste incidentie van beroepsziekten
zijn: onderwijs, groot- en detailhandel en industrie.
• Melden van een beroepsziekte verplicht, maar er is forse onderrapportage.
• Binnen werk vaak sprake van gecombineerde belasting
• Trend: meer statische belasting, meer onder belasting, minder energetische
belasting
• Dagbelasting i.c.m. hoeveelheid herstel is uiteindelijk bepalend voor eventuele
gezondheidsrisico’s
• Vaak worden onderdelen echter apart bekeken
2
, 3
