De cel: het is het kleinste levende zelfstandige eenheid. Ze zijn te beschouwen als de
fundamentele bouwstenen van het menselijk lichaam. De cel bestaat uit een hoeveelheid
stroperige vloeistoffen:
- protoplasma: spelen de levensprocessen af.
- celmembraan: buitenkant cel, halfdoorlatend (Semipermeabel). Zorgt voor de regeling
van de opname van stoffen vanuit de omgeving van de cel.
- kernplasma, de kern van het protoplasma en bevat poriën zodat tussen het kernplasma
en celplasma uitwisseling van stoffen mogelijk is, buiten de kern word het celplasma
genoemd. In het kernplasma bevinden zich één of meer kernlichaampjes en
chromosomen. Die chromosomen bevatten genen.
Normale celdeling: Mitose. Begint met de kerndeling, iedere chromosoom kopieert
zich, waarna ze vervolgens van elkaar worden getrokken. Dit komt in het hele lichaam
voor.
Reductiedeling: Meiose. Komt uitsluitend voor in de geslachtsklieren. Hier worden het
aantal chromosomen verminderd tot de helft. We houden dan 23 chromosomen over. Dit
zijn dan de voortplantingscellen of geslachtscellen. Deze deling verloopt in 2 stappen
zodat er uiteindelijk 4 cellen ontstaan. Reductiedeling is noodzakelijk om ervoor te
zorgen dat onze kinderen in hun cellen 46 chromosomen hebben.
Benigne tumor: Goedaardig gezwel. Groeit langzaam en blijft binnen de grens van het
weefsel en doorbreekt nooit het kapsel. Dit heet expansieve groei. Ze zaaien niet uit.
Hebben een glad oppervlak e liggen los van de omringende weefsels. Ze kunnen
verwijderd worden door een operatie. Als ze gedeeltelijk verwijderd worden kunnen ze
terug groeien (recidiveren). Het is nooit dodelijk, tenzij het groeit op een plaats waar
bijna geen ruimte is om te groeien.
Maligne tumor: Kwaadaardig gezwel. Groeit meestal snel en houden zich niet aan de
grens van het weefsel. Er is sprake van infiltratieve groei. De cellen dringen de
omringde weefsels en de bloed/lymfevaten binnen en vernietigen het weefsel. Ze voelen
vast aan en zijn niet bewegelijk. Via bloed en lymfe worden de kwaadaardige cellen
versleept naar andere plaatsen in het lichaam. Dan ontstaan op afstand ook gezwellen,
dit zijn dan uitzaaiingen of metastasen. Zonder behandeling is dit altijd dodelijk.
Invasieve groei, groei van weefsel dat door organen heen groeit.
Lymfogene metastasering: Via de lymfe die door het weefsel stroomt, bereiken de
kwaadaardige cellen de lymfebanen. De kwaadaardige cellen blijven steken in de
eerstvolgende lymfelier. Soms kunnen metastasen zich in een bepaalde weefsel
uitbreiden, waarbij de lymfe zich ophoopt (lymfoedeem): lymfangitis carcinomatosa.
Hematogene metastasering: het gezwel groeit door in de bloedvaten die rondom het
weefsel liggen. Eenmaal in de bloedbaan gekomen, kunnen de kwaadaardige cellen via
het bloed door het gehele lichaam versleept worden. In andere organen groeien deze
cellen weer tot dochtergezwellen uit.
Carcinoma in situ: bijzondere vorm. Dat is een carcinoom in aanleg, ofwel het
voorstadium van een carcinoom. Het omliggende weefsel is nog niet geïnfiltreerd en zijn
er nog geen metastase. Het is een beginnende maligne tumor.
Preventie: van groot belang voor een daling van de sterfte aan kanker is vroege
opsporing en preventie. Zo is preventief het risico op kanker gunstig te beïnvloeden door
een verandering in gedrag.
Bevolkingsonderzoeken: voor de vroege opsporing van borstkanker en
baarmoederhalskanker vindt tevens een bevolkingsonderzoek plaats.
fundamentele bouwstenen van het menselijk lichaam. De cel bestaat uit een hoeveelheid
stroperige vloeistoffen:
- protoplasma: spelen de levensprocessen af.
- celmembraan: buitenkant cel, halfdoorlatend (Semipermeabel). Zorgt voor de regeling
van de opname van stoffen vanuit de omgeving van de cel.
- kernplasma, de kern van het protoplasma en bevat poriën zodat tussen het kernplasma
en celplasma uitwisseling van stoffen mogelijk is, buiten de kern word het celplasma
genoemd. In het kernplasma bevinden zich één of meer kernlichaampjes en
chromosomen. Die chromosomen bevatten genen.
Normale celdeling: Mitose. Begint met de kerndeling, iedere chromosoom kopieert
zich, waarna ze vervolgens van elkaar worden getrokken. Dit komt in het hele lichaam
voor.
Reductiedeling: Meiose. Komt uitsluitend voor in de geslachtsklieren. Hier worden het
aantal chromosomen verminderd tot de helft. We houden dan 23 chromosomen over. Dit
zijn dan de voortplantingscellen of geslachtscellen. Deze deling verloopt in 2 stappen
zodat er uiteindelijk 4 cellen ontstaan. Reductiedeling is noodzakelijk om ervoor te
zorgen dat onze kinderen in hun cellen 46 chromosomen hebben.
Benigne tumor: Goedaardig gezwel. Groeit langzaam en blijft binnen de grens van het
weefsel en doorbreekt nooit het kapsel. Dit heet expansieve groei. Ze zaaien niet uit.
Hebben een glad oppervlak e liggen los van de omringende weefsels. Ze kunnen
verwijderd worden door een operatie. Als ze gedeeltelijk verwijderd worden kunnen ze
terug groeien (recidiveren). Het is nooit dodelijk, tenzij het groeit op een plaats waar
bijna geen ruimte is om te groeien.
Maligne tumor: Kwaadaardig gezwel. Groeit meestal snel en houden zich niet aan de
grens van het weefsel. Er is sprake van infiltratieve groei. De cellen dringen de
omringde weefsels en de bloed/lymfevaten binnen en vernietigen het weefsel. Ze voelen
vast aan en zijn niet bewegelijk. Via bloed en lymfe worden de kwaadaardige cellen
versleept naar andere plaatsen in het lichaam. Dan ontstaan op afstand ook gezwellen,
dit zijn dan uitzaaiingen of metastasen. Zonder behandeling is dit altijd dodelijk.
Invasieve groei, groei van weefsel dat door organen heen groeit.
Lymfogene metastasering: Via de lymfe die door het weefsel stroomt, bereiken de
kwaadaardige cellen de lymfebanen. De kwaadaardige cellen blijven steken in de
eerstvolgende lymfelier. Soms kunnen metastasen zich in een bepaalde weefsel
uitbreiden, waarbij de lymfe zich ophoopt (lymfoedeem): lymfangitis carcinomatosa.
Hematogene metastasering: het gezwel groeit door in de bloedvaten die rondom het
weefsel liggen. Eenmaal in de bloedbaan gekomen, kunnen de kwaadaardige cellen via
het bloed door het gehele lichaam versleept worden. In andere organen groeien deze
cellen weer tot dochtergezwellen uit.
Carcinoma in situ: bijzondere vorm. Dat is een carcinoom in aanleg, ofwel het
voorstadium van een carcinoom. Het omliggende weefsel is nog niet geïnfiltreerd en zijn
er nog geen metastase. Het is een beginnende maligne tumor.
Preventie: van groot belang voor een daling van de sterfte aan kanker is vroege
opsporing en preventie. Zo is preventief het risico op kanker gunstig te beïnvloeden door
een verandering in gedrag.
Bevolkingsonderzoeken: voor de vroege opsporing van borstkanker en
baarmoederhalskanker vindt tevens een bevolkingsonderzoek plaats.
