Werkcollege 12 Stem 31/03/2016
1. Anamnese en onderzoek:
1.1 Noem een relevante anamnesevraag die ontbreekt en beargumenteer waarom deze vraag van
belang is.
Vragen of de patiënt rookt en hoeveel? Roken kan namelijk een in standhoudende of beïnvloedende
factor zijn op het stemprobleem.
Is er sprake van een alcohol- en tabakgebruik?
Alcohol en roken hebben een negatief gevolg op de conditie van de stemplooien. Het slijmvlies is
minder soepel waardoor de stemplooien minder goed trillen. Waarschijnlijk is er ook sprake van te
weinig hydratatie, waardoor de viscositeit van de stemplooien toeneemt. De stembanden zijn namelijk
wat plakkerig geworden.
Hoe zijn de stemklachten begonnen?
Het is niet duidelijk wat er 4 maanden geleden heeft gespeeld en heeft kunnen bijdragen aan het
ontstaan of beïnvloeden van de stemklacht. Mogelijk speelt een nieuwe medicatie bij de laatste
bronchitis een rol.
Is er sprake van reflux?
Reflux is gerelateerd aan extralaryngeale spanning. De heer kucht en schraapt regelmatig zijn keel. Dit
irriteert en is gevaarlijk voor de larynx. Inflammatoire reactie van het slijmvlies is het gevolg (irritatie
stembanden). Door de reflux wilt meneer hoesten en dit resulteert in extra spanning.
Zijn er situaties waarin de stem beter of slechter klinkt?
Beïnvloeden de schadelijke stoffen op zijn werk de stemkwaliteit? Je kunt daarmee ook meer antwoord
krijgen op de stembelasting en stembelastbaarheid van de stem. Wanneer speelt de spanning een rol?
Worden er schadelijke stoffen ingeademd?
Stel vragen die bij de cliënt passen en werk geen lijstje af.
1.2 Noem een relevant onderzoeksgegeven dat ontbreekt en beargumenteer waarom het gegeven
van belang is.
Er is veel spanning in de stem, waardoor je kunt signaleren of het ook ontspannen kan zijn.
Het belangrijkste in deze casus is de MTD. Als iemand het nasale geluid kan produceren, kun je
observeren hoe de stem wordt. Als het dan heel goed gaat, is het forse MTD.
Noem altijd een logopedisch stemonderzoek en niet iets wat door de KNO-arts wordt uitgevoerd.
Maximale fonatieduur:
De maximale fonatieduur, om te kijken hoe lang de cliënt een /a/ aan kan houden.
Dit geeft informatie over de vaardigheid van dhr. Hoed om een adequate luchtdruk te produceren
voor een gelijkmatige, vaste fonatie. Het maken van de maximale fonatieduur wordt beïnvloed door
variabelen als de hoeveelheid beschikbare lucht, de uitademingskracht en de glottisweerstand van
de dhr. Dit geeft informatie geven over de ademverdeling die dhr. gebruikt bij het stemgeven.
Nasaleerproef (zegt iets over de velumheffing)
Hij heeft veel spanning in de stem en je wilt kijken hoe de stem klinkt bij ontspanning, want bij de
nasaleerproef moet je ontspannen stemgeven. De plasticiteit van de stem is summier in kaart
gebracht. De nasaleerproef ontbreekt. We weten dat hij spreekt met extralaryngeale spanning, S3. De
nasaleerproef geeft inzicht in de verbetering van de stemgeving en stemkwaliteit en het zegt iets over
de impact van de functionele component. Door het reduceren van de extralaryngeale spanning door
de nasaleerproef, wil je vaststellen of er een verbetering komt in de stemgeving/stemkwaliteit.
, Werkcollege 12 Stem 31/03/2016
De plasticiteit van de stem is niet volledig in kaart gebracht. We weten dat dhr. gespannen stem
geeft en laryngeale spanning heeft (s3). De nasaleerproef geeft inzicht in stemkwaliteit en de
ontbreekt momenteel. Het reduceren van de laryngeale spanning door de nasaleerproef krijg je een
verbetering van de stemkwaliteit.
Melodische toonhoogte: hoe komt de heer in het hoogste bereik?
Zweltonen/glijtonen
Zweltonen, mate van stembeheersing is weinig informatie. Dit geeft hoe je de therapie kunt gaan
invullen. Misschien dat de nasaleerproef goed uitpakt en dat het nasaleren niet werkt omdat dit veel
beroep doet op zweltonen en glijtonen.
RSI
Je kunt het gebruiken als onderzoeksinstrument en het past bij het keelschrapen en kuchen wat hij
doet.
1.3 Interpreteer de onderzoeksgegevens van de VHI.
Een totaalscore van 58 op de VHI valt tussen de score van 40 tot 60. Dat wil zeggen dat de stem
aanzienlijke beperkingen veroorzaakt op diverse vlakken. De cliënt scoort het hoogst op de fysische
subschaal.
2. Klinische redenering en diagnose:
2.1 Wat is de belangrijkste interne (persoonlijke) factor in deze casus? Motiveer jouw antwoord
kort.
De cliënt geeft aan graag en veel te spreken, zowel op zijn werk als privé. Wanneer de cliënt de stem
verkeerd gebruikt, krijgt de stem geen rust en raakt vermoeid.
Belabberde stemhygiëne, nerveus zijn.
2.2 Wat is belangrijkste externe factor in deze casus? Motiveer jouw antwoord kort.
De cliënt is lasser van beroep en werkt in de chemische industrie wat kan zorgen voor prikkelende
stoffen en chemische stoffen die hij mogelijk inademt. Dit kan voor irritatie in het larynxgebied zorgen,
waardoor men gaat hoesten, kuchen en schrapen wat eindigt in vermoeidheid.
Medicatie; het gebruik van luchtwegverwijder.
2.3 Wat is de belangrijkste in standhoudende factor? Motiveer jouw antwoord kort.
Veel kuchen, schrapen, hoesten, bronchitis, trompet spelen (s lang aanhouden).
Er komt druk bij het spelen en dus is er een verhoogde weerstand. Dit kan de stemstoornis verergeren.
De chronische bronchitis kan resulteren in het hoesten.
Veranderde medicatie = fout! Dit is de belangrijkste reden waardoor de stemklacht is ontstaan.
2.4 Beschrijf de relatie tussen de MTD van dhr. Hoed en:
2.4.1 2 aspecten uit de anamnese (mogelijke antwoorden);
Het veelvuldig inhouden van de adem zorgt voor meer spanning
Stemhygiëne; het veelvuldig kuchen, hoesten en schrapen.
Globusgevoelens; waardoor de cliënt het gevoel heeft iets weg te moeten kuchen, hoesten of
schrapen.
Stemvermoeidheid aan het einde van de dag; de stem wordt verkeerd gebruikt of er de stem
is minder goed belastbaar.
Longmedicatie (vermoeden van heesheid als bijwerking)
Inhouden van de ademhaling
1. Anamnese en onderzoek:
1.1 Noem een relevante anamnesevraag die ontbreekt en beargumenteer waarom deze vraag van
belang is.
Vragen of de patiënt rookt en hoeveel? Roken kan namelijk een in standhoudende of beïnvloedende
factor zijn op het stemprobleem.
Is er sprake van een alcohol- en tabakgebruik?
Alcohol en roken hebben een negatief gevolg op de conditie van de stemplooien. Het slijmvlies is
minder soepel waardoor de stemplooien minder goed trillen. Waarschijnlijk is er ook sprake van te
weinig hydratatie, waardoor de viscositeit van de stemplooien toeneemt. De stembanden zijn namelijk
wat plakkerig geworden.
Hoe zijn de stemklachten begonnen?
Het is niet duidelijk wat er 4 maanden geleden heeft gespeeld en heeft kunnen bijdragen aan het
ontstaan of beïnvloeden van de stemklacht. Mogelijk speelt een nieuwe medicatie bij de laatste
bronchitis een rol.
Is er sprake van reflux?
Reflux is gerelateerd aan extralaryngeale spanning. De heer kucht en schraapt regelmatig zijn keel. Dit
irriteert en is gevaarlijk voor de larynx. Inflammatoire reactie van het slijmvlies is het gevolg (irritatie
stembanden). Door de reflux wilt meneer hoesten en dit resulteert in extra spanning.
Zijn er situaties waarin de stem beter of slechter klinkt?
Beïnvloeden de schadelijke stoffen op zijn werk de stemkwaliteit? Je kunt daarmee ook meer antwoord
krijgen op de stembelasting en stembelastbaarheid van de stem. Wanneer speelt de spanning een rol?
Worden er schadelijke stoffen ingeademd?
Stel vragen die bij de cliënt passen en werk geen lijstje af.
1.2 Noem een relevant onderzoeksgegeven dat ontbreekt en beargumenteer waarom het gegeven
van belang is.
Er is veel spanning in de stem, waardoor je kunt signaleren of het ook ontspannen kan zijn.
Het belangrijkste in deze casus is de MTD. Als iemand het nasale geluid kan produceren, kun je
observeren hoe de stem wordt. Als het dan heel goed gaat, is het forse MTD.
Noem altijd een logopedisch stemonderzoek en niet iets wat door de KNO-arts wordt uitgevoerd.
Maximale fonatieduur:
De maximale fonatieduur, om te kijken hoe lang de cliënt een /a/ aan kan houden.
Dit geeft informatie over de vaardigheid van dhr. Hoed om een adequate luchtdruk te produceren
voor een gelijkmatige, vaste fonatie. Het maken van de maximale fonatieduur wordt beïnvloed door
variabelen als de hoeveelheid beschikbare lucht, de uitademingskracht en de glottisweerstand van
de dhr. Dit geeft informatie geven over de ademverdeling die dhr. gebruikt bij het stemgeven.
Nasaleerproef (zegt iets over de velumheffing)
Hij heeft veel spanning in de stem en je wilt kijken hoe de stem klinkt bij ontspanning, want bij de
nasaleerproef moet je ontspannen stemgeven. De plasticiteit van de stem is summier in kaart
gebracht. De nasaleerproef ontbreekt. We weten dat hij spreekt met extralaryngeale spanning, S3. De
nasaleerproef geeft inzicht in de verbetering van de stemgeving en stemkwaliteit en het zegt iets over
de impact van de functionele component. Door het reduceren van de extralaryngeale spanning door
de nasaleerproef, wil je vaststellen of er een verbetering komt in de stemgeving/stemkwaliteit.
, Werkcollege 12 Stem 31/03/2016
De plasticiteit van de stem is niet volledig in kaart gebracht. We weten dat dhr. gespannen stem
geeft en laryngeale spanning heeft (s3). De nasaleerproef geeft inzicht in stemkwaliteit en de
ontbreekt momenteel. Het reduceren van de laryngeale spanning door de nasaleerproef krijg je een
verbetering van de stemkwaliteit.
Melodische toonhoogte: hoe komt de heer in het hoogste bereik?
Zweltonen/glijtonen
Zweltonen, mate van stembeheersing is weinig informatie. Dit geeft hoe je de therapie kunt gaan
invullen. Misschien dat de nasaleerproef goed uitpakt en dat het nasaleren niet werkt omdat dit veel
beroep doet op zweltonen en glijtonen.
RSI
Je kunt het gebruiken als onderzoeksinstrument en het past bij het keelschrapen en kuchen wat hij
doet.
1.3 Interpreteer de onderzoeksgegevens van de VHI.
Een totaalscore van 58 op de VHI valt tussen de score van 40 tot 60. Dat wil zeggen dat de stem
aanzienlijke beperkingen veroorzaakt op diverse vlakken. De cliënt scoort het hoogst op de fysische
subschaal.
2. Klinische redenering en diagnose:
2.1 Wat is de belangrijkste interne (persoonlijke) factor in deze casus? Motiveer jouw antwoord
kort.
De cliënt geeft aan graag en veel te spreken, zowel op zijn werk als privé. Wanneer de cliënt de stem
verkeerd gebruikt, krijgt de stem geen rust en raakt vermoeid.
Belabberde stemhygiëne, nerveus zijn.
2.2 Wat is belangrijkste externe factor in deze casus? Motiveer jouw antwoord kort.
De cliënt is lasser van beroep en werkt in de chemische industrie wat kan zorgen voor prikkelende
stoffen en chemische stoffen die hij mogelijk inademt. Dit kan voor irritatie in het larynxgebied zorgen,
waardoor men gaat hoesten, kuchen en schrapen wat eindigt in vermoeidheid.
Medicatie; het gebruik van luchtwegverwijder.
2.3 Wat is de belangrijkste in standhoudende factor? Motiveer jouw antwoord kort.
Veel kuchen, schrapen, hoesten, bronchitis, trompet spelen (s lang aanhouden).
Er komt druk bij het spelen en dus is er een verhoogde weerstand. Dit kan de stemstoornis verergeren.
De chronische bronchitis kan resulteren in het hoesten.
Veranderde medicatie = fout! Dit is de belangrijkste reden waardoor de stemklacht is ontstaan.
2.4 Beschrijf de relatie tussen de MTD van dhr. Hoed en:
2.4.1 2 aspecten uit de anamnese (mogelijke antwoorden);
Het veelvuldig inhouden van de adem zorgt voor meer spanning
Stemhygiëne; het veelvuldig kuchen, hoesten en schrapen.
Globusgevoelens; waardoor de cliënt het gevoel heeft iets weg te moeten kuchen, hoesten of
schrapen.
Stemvermoeidheid aan het einde van de dag; de stem wordt verkeerd gebruikt of er de stem
is minder goed belastbaar.
Longmedicatie (vermoeden van heesheid als bijwerking)
Inhouden van de ademhaling
