Samenvatting Behandeling en interventie gericht op psychosociale
problemen
,Week 1
Hoorcollege 1 – Orthopedagogiek als handelingswetenschap &
behandelingsperspectieven (04-02-2025)
Disciplines, theorieën, integrerende modellen disciplines
Psychiatrie (biomedisch)
- Onderkennen psychopathologie, DSM-5,
Symptomen/syndromen/stoornissen, gaat over psychiatrische
classificaties
Ontwikkelingspsychologie
- Rond 1900 meer belangstelling voor verloop van ontwikkeling van
kinderen. Keken naar ontwikkelingsfasen. Gaat om processen die
in het individu op een bepaalde manier lopen (en om interactie
met de omgeving)
Orthopedagogiek
- Kwam meer aandacht voor kwetsbare kinderen/gezinnen.
Wetenschappelijke kennis gebruiken voor praktijk en andersom.
Hoe schep je een pedagogisch klimaat, in welke context zitten we
(school/thuis)?
Disciplines, theorieën, integrerende modellen Theorieën
Psychodynamische theorie (Freud)
- Ging ervan uit dat problemen in de vroege kinderjaren een
belangrijke rol spelen in het ontstaan van latere problematiek.
(ID, ego, superego = evenwicht in, maar kunnen ook conflicten
tussen zijn). Ambivalenties die er zijn in belevingen en relaties.
Gehechtheidstheorie (Bowbly)
- Affectieve relatie tussen kind en opvoeders. Sensitieve
responsiviteit leidt tot de cirkel van veiligheid. Factor voor
iemands psychische gezondheid.
Leertheorie (Bandura)
- Gaat ervan uit dat probleemgedrag ontlokt kan worden door
factoren die er voorafgaan, maar kan ook bekrachtigd worden
door dingen die erop volgen (consequenties). Wat lokt bepaald
gedrag uit? We gaan ervan uit dat al het gedrag is aangeleerd.
Systeemtheorie: ecologisch (Bronfenbrenner) en
gezinstherapeutisch
- Gezinstherapeutisch: meerdere personen belangrijk.
Gezinssysteem is een eigen subsysteem, waarbij er
grenzen/onvoldoende/vervormde grenzen zijn (parentificatie).
,Disciplines, theorieën, integrerende modellen integrerende
modellen (staat in boek Begeer)
Biopsychosociaal model
- Gaat ervan uit dat iemand gedrag afhangt/interacteert met
elkaar op psychisch, lichamelijk en sociaal gebied. Ontstaat
dynamisch evenwicht als er problemen zijn.
Balansmodel
- Gaat om de balans tussen draaglast (vergrote kans op
problemen risicofactoren) en draagkracht
(beschermende factoren helpen bij het beschermen
tegen het ontwikkelen van problematiek ondanks
aanwezige risicofactoren)
Visies op normaliteit
Normaliteit als afwezigheid van stoornissen
Normaliteit als statisch gegeven
Normaliteit als ideaal of gewenste toestand
Normaliteit als succesvolle adaptie
Normaliteit als neurodiversiteit
Kwaliteit theorievorming
Practice-based
- Ervaring uit praktijk maar niet voldoende onderzocht
Evidence-based
- Voldoet aan wetenschappelijke standaarden
Evidence-based assessment + evidence-based treatment =
evidence-based practice
De orthopedagoog als professional
Het toepassen van kennis over procedures en methodieken, en
kunde
Met als doel om dat wat gewenst is te realiseren: het normatieve
gezichtspunt
Oorspronkelijk object van de orthopedagogiek: het afwijkende kind
Doel van het orthopedagogisch ingrijpen: het kind helpen bij de
maatschappelijke integratie
, Therapiecyclus
Indicatieanalyse als scharnierpunt
- Scharnierpunt tussen diagnose en interventie. Je probeert
tot verantwoorde/wetenschappelijke aanbeveling te komen
wat is het best passende voor deze patiënt
- Keerpunt van wat is er tot nu toe onderzocht en welke
behandeling/interventie past hier het beste bij.
Planning
Uitvoering
Beoordeling van het effect
Orthopedagogiek als handelingswetenschap
De regulatieve cyclus en de specifiek orthopedagogische invalshoek
Binnen de onderscheiden fasen in het hulpverleningsproces:
Beslissingsmomenten inbouwen (regulatieve cyclus)
Voortgang bewaken door onderzoeksmomenten in te bouwen
(empirische sub cycli) = meer een wetenschappelijke werkwijze
problemen
,Week 1
Hoorcollege 1 – Orthopedagogiek als handelingswetenschap &
behandelingsperspectieven (04-02-2025)
Disciplines, theorieën, integrerende modellen disciplines
Psychiatrie (biomedisch)
- Onderkennen psychopathologie, DSM-5,
Symptomen/syndromen/stoornissen, gaat over psychiatrische
classificaties
Ontwikkelingspsychologie
- Rond 1900 meer belangstelling voor verloop van ontwikkeling van
kinderen. Keken naar ontwikkelingsfasen. Gaat om processen die
in het individu op een bepaalde manier lopen (en om interactie
met de omgeving)
Orthopedagogiek
- Kwam meer aandacht voor kwetsbare kinderen/gezinnen.
Wetenschappelijke kennis gebruiken voor praktijk en andersom.
Hoe schep je een pedagogisch klimaat, in welke context zitten we
(school/thuis)?
Disciplines, theorieën, integrerende modellen Theorieën
Psychodynamische theorie (Freud)
- Ging ervan uit dat problemen in de vroege kinderjaren een
belangrijke rol spelen in het ontstaan van latere problematiek.
(ID, ego, superego = evenwicht in, maar kunnen ook conflicten
tussen zijn). Ambivalenties die er zijn in belevingen en relaties.
Gehechtheidstheorie (Bowbly)
- Affectieve relatie tussen kind en opvoeders. Sensitieve
responsiviteit leidt tot de cirkel van veiligheid. Factor voor
iemands psychische gezondheid.
Leertheorie (Bandura)
- Gaat ervan uit dat probleemgedrag ontlokt kan worden door
factoren die er voorafgaan, maar kan ook bekrachtigd worden
door dingen die erop volgen (consequenties). Wat lokt bepaald
gedrag uit? We gaan ervan uit dat al het gedrag is aangeleerd.
Systeemtheorie: ecologisch (Bronfenbrenner) en
gezinstherapeutisch
- Gezinstherapeutisch: meerdere personen belangrijk.
Gezinssysteem is een eigen subsysteem, waarbij er
grenzen/onvoldoende/vervormde grenzen zijn (parentificatie).
,Disciplines, theorieën, integrerende modellen integrerende
modellen (staat in boek Begeer)
Biopsychosociaal model
- Gaat ervan uit dat iemand gedrag afhangt/interacteert met
elkaar op psychisch, lichamelijk en sociaal gebied. Ontstaat
dynamisch evenwicht als er problemen zijn.
Balansmodel
- Gaat om de balans tussen draaglast (vergrote kans op
problemen risicofactoren) en draagkracht
(beschermende factoren helpen bij het beschermen
tegen het ontwikkelen van problematiek ondanks
aanwezige risicofactoren)
Visies op normaliteit
Normaliteit als afwezigheid van stoornissen
Normaliteit als statisch gegeven
Normaliteit als ideaal of gewenste toestand
Normaliteit als succesvolle adaptie
Normaliteit als neurodiversiteit
Kwaliteit theorievorming
Practice-based
- Ervaring uit praktijk maar niet voldoende onderzocht
Evidence-based
- Voldoet aan wetenschappelijke standaarden
Evidence-based assessment + evidence-based treatment =
evidence-based practice
De orthopedagoog als professional
Het toepassen van kennis over procedures en methodieken, en
kunde
Met als doel om dat wat gewenst is te realiseren: het normatieve
gezichtspunt
Oorspronkelijk object van de orthopedagogiek: het afwijkende kind
Doel van het orthopedagogisch ingrijpen: het kind helpen bij de
maatschappelijke integratie
, Therapiecyclus
Indicatieanalyse als scharnierpunt
- Scharnierpunt tussen diagnose en interventie. Je probeert
tot verantwoorde/wetenschappelijke aanbeveling te komen
wat is het best passende voor deze patiënt
- Keerpunt van wat is er tot nu toe onderzocht en welke
behandeling/interventie past hier het beste bij.
Planning
Uitvoering
Beoordeling van het effect
Orthopedagogiek als handelingswetenschap
De regulatieve cyclus en de specifiek orthopedagogische invalshoek
Binnen de onderscheiden fasen in het hulpverleningsproces:
Beslissingsmomenten inbouwen (regulatieve cyclus)
Voortgang bewaken door onderzoeksmomenten in te bouwen
(empirische sub cycli) = meer een wetenschappelijke werkwijze
