Verhaalanalyse Gijsbrecht van Amstel
Algemene gegevens
Titel Gijsbrecht van Amstel
Auteur Joost van den Vondel
Jaartal eerste druk 1637
Uitgeverij -
Aantal pagina’s 127
Verfilmd? Ja, zie https://www.imdb.com/title/tt1515797/. Dit is een
film uit 1957.
Onderdeel Omschrijving
Genre Klassieke tragedie.
Om te beginnen is het verhaal geïnspireerd door het verhaal over het
paard van Troje. Dit gebeurde vaak in de klassieke tragedie.
Daarnaast is het verhaal te toetsen aan de drie kenmerken van een
klassieke tragedie:
1. Fatale gebeurtenissen die de hoofdpersonen overkomen door het
begaan van een vergissing. Dit is in Gijsbrecht van Amstel het
geval. Door de spion Vosmeer te vertrouwen, haalt Gijsbrecht van
Amstel het schip ‘Zeepaard’ binnen de stadsmuren van
Amsterdam. Hierdoor wordt Amsterdam ingenomen door de
vijanden van Gijsbrecht van Amstel, Willem van Egmond en
Diederik van Haarlem.
2. De indeling is in vijf bedrijven. Ook dit klopt, Gijsbrecht van Amstel
heeft vijf bedrijven. De bedrijven worden, met uitzondering van
het laatste bedrijf, afgesloten door middel van een lied van een
koor. Een rei is een groep dansende toneelspelers die een
onderdeel van een toneelstuk zingen of reciteren. De afsluiting van
elk bedrijf is dus eigenlijk een rei.
3. De drie eenheden:
• Tijd: het verhaal mag niet meer beslaan dan 24 uur. Dit is in
Gijsbrecht van Amstel het geval, het verhaal duurt ongeveer 15
uur.
• Plaats: het toneelstuk mag zich maar op één plaats afspelen.
Gijsbrecht van Amstel speelt zich in Amsterdam af. Wel worden er
enige plaatsen uitgelicht, zoals de nieuwe zijde, de oude zijde, de
dam, het kasteel van Gijsbrecht van Amstel, de kerk en de
Haarlemmerpoort.
• Handeling: het toneelstuk moet één centrale verhaallijn bevatten.
Ook hieraan voldoet Gijsbrecht van Amstel.
Titel verklaring Gijsbrecht van Amstel is de hoofdpersoon en de titel van het toneelstuk.
Thema De ondergang van Amsterdam.
Leidmotief Een leidmotief heb ik in Gijsbrecht van Amstel niet gevonden.
Literair-historisch Het verhaal Gijsbrecht van Amstel is zoals eerder gezegd, gebaseerd op het
motief verhaal van Troje. In beide gevallen wordt een stad veroverd door middel
van een list, daarom is dat het literair-historisch motief.
Plaats Amsterdam zoals het in halverwege de 16e eeuw was. Ondanks dat het
verhaal verteld wordt in het jaar 1304. Amsterdam wordt echter gezien als
een koopstad met stadsmuren en in 1304 was Amsterdam slechts een
dorp zonder stadsmuren.
Ruimte In de stad Amsterdam, specifiek:
• Het kasteel van Gijsbrecht van Amstel.
• Het klooster waar Gozewijn van Amstel en Clarisse van Velzen
Pagina 1 van 4
Algemene gegevens
Titel Gijsbrecht van Amstel
Auteur Joost van den Vondel
Jaartal eerste druk 1637
Uitgeverij -
Aantal pagina’s 127
Verfilmd? Ja, zie https://www.imdb.com/title/tt1515797/. Dit is een
film uit 1957.
Onderdeel Omschrijving
Genre Klassieke tragedie.
Om te beginnen is het verhaal geïnspireerd door het verhaal over het
paard van Troje. Dit gebeurde vaak in de klassieke tragedie.
Daarnaast is het verhaal te toetsen aan de drie kenmerken van een
klassieke tragedie:
1. Fatale gebeurtenissen die de hoofdpersonen overkomen door het
begaan van een vergissing. Dit is in Gijsbrecht van Amstel het
geval. Door de spion Vosmeer te vertrouwen, haalt Gijsbrecht van
Amstel het schip ‘Zeepaard’ binnen de stadsmuren van
Amsterdam. Hierdoor wordt Amsterdam ingenomen door de
vijanden van Gijsbrecht van Amstel, Willem van Egmond en
Diederik van Haarlem.
2. De indeling is in vijf bedrijven. Ook dit klopt, Gijsbrecht van Amstel
heeft vijf bedrijven. De bedrijven worden, met uitzondering van
het laatste bedrijf, afgesloten door middel van een lied van een
koor. Een rei is een groep dansende toneelspelers die een
onderdeel van een toneelstuk zingen of reciteren. De afsluiting van
elk bedrijf is dus eigenlijk een rei.
3. De drie eenheden:
• Tijd: het verhaal mag niet meer beslaan dan 24 uur. Dit is in
Gijsbrecht van Amstel het geval, het verhaal duurt ongeveer 15
uur.
• Plaats: het toneelstuk mag zich maar op één plaats afspelen.
Gijsbrecht van Amstel speelt zich in Amsterdam af. Wel worden er
enige plaatsen uitgelicht, zoals de nieuwe zijde, de oude zijde, de
dam, het kasteel van Gijsbrecht van Amstel, de kerk en de
Haarlemmerpoort.
• Handeling: het toneelstuk moet één centrale verhaallijn bevatten.
Ook hieraan voldoet Gijsbrecht van Amstel.
Titel verklaring Gijsbrecht van Amstel is de hoofdpersoon en de titel van het toneelstuk.
Thema De ondergang van Amsterdam.
Leidmotief Een leidmotief heb ik in Gijsbrecht van Amstel niet gevonden.
Literair-historisch Het verhaal Gijsbrecht van Amstel is zoals eerder gezegd, gebaseerd op het
motief verhaal van Troje. In beide gevallen wordt een stad veroverd door middel
van een list, daarom is dat het literair-historisch motief.
Plaats Amsterdam zoals het in halverwege de 16e eeuw was. Ondanks dat het
verhaal verteld wordt in het jaar 1304. Amsterdam wordt echter gezien als
een koopstad met stadsmuren en in 1304 was Amsterdam slechts een
dorp zonder stadsmuren.
Ruimte In de stad Amsterdam, specifiek:
• Het kasteel van Gijsbrecht van Amstel.
• Het klooster waar Gozewijn van Amstel en Clarisse van Velzen
Pagina 1 van 4
