6 dimensies
Leefstijl- & risicofactoren:
o Leefstijlfactoren zijn factoren die bepaald worden door eigen keuzes die
betrekking hebben tot gezondheid. Hier heb je direct invloed op.
Weinig bewegen
Ongezond eten
Alcohol/roken/drugs
o Risicofactoren zijn factoren die zorgen voor het ontwikkelen van een
ziekte of gezondheidsprobleem. Hier heb niet je altijd invloed op.
Erfelijkheid
Roken
Overgewicht/diabetes
o Leefstijl en risicofactoren kunnen de gezondheid positief of negatief
Positief -> sporten
Negatief -> roken
Holistische zorg
o Bij holistische zorg staat de zelfredzaamheid van de zorgvrager
bevorderen centraal. De zorgvrager is niet de ziekte, meer een individu
met eigen wensen en behoeften.
o Pas wanneer de zorgvrager bepaalde handelingen niet uit kan voeren,
grijpt de verpleegkundige in.
Zelfmanagement & zelfredzaamheid
o Zelfmanagement houdt in dat de zorgvrager zelf het vermogen heeft
om eigen zorg en leven te organiseren
, o Zelfredzaamheid houdt in dat ze zorgvrager (zo veel mogelijk) zelf kan
zorgen dat hij/zij aan zijn/haar Algemeen Dagelijks levens behoeften
(ADL) kan voldoen.
Leefstijl en risicofactoren (7)
Verslaving
o Het gebruik van alcohol, roken of drugs is zowel een leefstijlfactor als
een risicofactor.
o Eenmalig gebruik zal niet meteen risico’s met zich meebrengen en het
gebruik ervan is een keuze (leefstijlfactor)
o Pas wanneer je dit te vaak doet door (bijvoorbeeld verslaving), worden
de risico’s groter en stoppen wordt moeilijker (risicofactor)
Alcohol- en drugsverslaving: hersen- en leverschade;
overgewicht/ondergewicht
Rookverslaving: schade aan ademhalingsstelsel en
ondergewicht.
Overgewicht & voeding
o Het nuttigen van veel ongezonde voeding (leefstijlfactor) is een
risicofactor voor overgewicht.
o Overgewicht is een risicofactor voor hart- en vaatziektes en diabetes.
Opvoeding & hechting
o Opvoedstijlen
o Hechtingsvormen
Gedesorganiseerd gehecht:
Oorzaak: mishandeling, te kort aan bescherming van
ouders/verzorgers, onvoorspelbaar gedrag bij
ouders/verzorgers.
Later: neiging zelfde gedragspatroon te herhalen als hun
ouders/verzorgers en reageren vaak op een onverwachte
manier
Ambivalent (afwerend) gehecht:
, Oorzaak intense tegenstrijdigheden binnen relaties
(tegenstrijdige ouders; kind weet niet wat het kan
verwachten). Extreem beschermende ouders
Later afhankelijk, behoefte aan bevestiging en angst voor
afwijzing
Vermijdende hechting:
Oorzaak: afstandelijke band met ouders/verzorgers
(contact met ouder/verzorger verloopt vaak
negatief/afwijzend/ongevoelig).
Later: op jezelf gericht, wantrouwend, afstandelijk en
graag onafhankelijk
Veilige hechting
Oorzaak: voldoende aandacht/liefde, ouders geven
gevoel van veiligheid
Later: meer vertrouwen in zichzelf en anderen, positieve
relaties met leeftijdsgenoten
Seksueel gedrag & SOA
o SOA’s (Seksueel Overdaagbare Aandoeningen) die het meest
voorkomen:
Chlamydia (Chlamydia Trachomatis bacterie)
Genitale herpes
Risico’s
o Geeft niet altijd klachten, waardoor je het kunt
krijgen/doorgeven zonder dat je het weet.
o Voorbehoedsmiddelen beschermen niet 100%
tegen.
Symptonen:
o Branderig/pijnlijk/jeukend gevoel en rode
plekjes/blaasjes/zweertjes op, in of rond de
geslachtsorganen, anus of mond.
o Pijn bij plassen en poepen
Oorzaken:
o Kruisbesmetting door aanraking van besmette
plek op persoon
Behandeling:
o Virus blijft altijd in het lichaam
o Creme voor uitdroging blaasjes
o Virusremmers + NSAID’s
Preventie:
o Veilig skes, goede hygiene en voorlichtingen zijn
belangrijk
Gonorroe
Risico’s:
o Mannen die seks hebben met mannen
o Voorbehoedsmiddelen beschermen niet 100%
o Geeft niet altijd klachten
o Bij geen behandeling:
o Vrouwen onvruchtbaar en meer kans op
buitenbaarmoedelijke zwangerschap