Causaliteit
3 voorwaarden
1. X (ov) gaat vooraf aan Y (av)
2. X correleert met Y
3. Er is geen andere verklaring voor de samenhang tussen X en Y
a. X het liefst geïsoleerd meten
Soorten verbanden
1. Spurieuze verbanden: variabele heeft verband op zowel X als Y
a.
2. Mediërende variabele: geen zuiver verband
a.
3. Reciproke relatie: wederkerend verband
a.
4. Modererende variabele: geen invloed op variabele, wel op invloed sterker of zwakker
verband
a.
Oplossing: controleren voor plausibele verstoorders
Overt bias: bias die je wél kan meten
Hidden bias: bias die je níet kan meten
, Het klassieke experiment:
Experimentele groep: E1 – E2
Controlegroep: C1 – C2
Behandeling: W (alleen voor experimenteel)
Random toewijzing (anders selectiebias)
Vergelijkbare groepen
C is de counterfactual van E
C is wat de E was geweest als ze de treatment niet hadden gehad (spiegel)
Alleen counterfactual bij random toewijzing!! (anders selectiebias)
Voormeting is niet altijd noodzakelijk maar dan moet je wel goede toewijzing hebben
Random toewijzing is wél noodzakelijk!
Mogelijkheden om onderzoeken beter te maken:
o Placebo-controlled: controlegroep krijgt nep-treatment of TAU
o Double blind: respondent noch onderzoeker/toediener weet wie in welke groep zit
Alle bias van buitenaf er uit gefilterd
Soorten experimenten: Maryland Scientific Methods Scale
5.Klassiek experiment of RCT
4.Quasi-experiment met vergelijkbaar (gemaakte) groepen
3.Quasi-experiment met bestaande groepen
2.Observationele studie met voor- en nameting zonder controlegroep
1.Observationele studie met nameting zonder controlegroep
propensity score matching kan een 3 naar een 4 opkrikken
Observationele studie: SUTVA-assumptie causaliteit
De waarde Y van respondent i die interventie W heeft gekregen wordt niet beïnvloed door de
wijze waarop de interventie is toebedeeld
o Er is geen interferentie tussen de E en C groep: geen connectie
Verschillende klassen
o Toewijzing respondenten aan condities onafhankelijk van hun verwachte score op de
uitkomstvaribele
Niet iedereen met een hoog risico in dezelfde groep (lastig te controleren)
Vertekening door hidden bias
1. Overschatting effect: inschrijven voor interventie vereist al meer werkmotivatie