HOORCOLLEGES ANATOMIE
,Aantekeningen hoorcollege 1
Anatomie: Cytologie/histologie
Schematische tekening van een cel
Cytologie gaat over Cellen en histologie over weefsels
Menselijke cellen hebben geen celwand
Bouw van het celmembraan:
Het celmembraan omkapseld alle organellen en het cytoplasma van de cel. Deze laag beschermt
en isoleert de cel tegen externe elementen (dingen van buitenaf). Het celmembraan bestaat uit
een dubbele fosfolipiden laag en is onoplosbaar in water. De fosfolipiden laag is doorlaatbaar
voor kleine moleculen en scheidt de cel van zijn omgeving.
Onderdelen van de cel met hun functie
Celkern: Opslag van het DNA. DNA bevat de
genetische codes van eiwitten, enzymen,
hormonen. Nodig voor transcriptie.
Mitochondriën: Produceren energie in de cel.
Omzetten van voedingsstoffen en zuurstof in ATP.
Dit proces heet citroenzuurcyclus. Bezig zijn eigen
mDNA.
,Endoplasmatisch reticulum: Bevat ribosomen en zorgt voor het transport van eiwitten naar het
Gogli-complex. Hier vindt translatie plaats.
Ribosomen: Zorgen voor de aanmaak van eiwitten. Ze bevatten eiwitten en RNA-ketens.
Gogli-complex: In het Golgicomplex worden de producten afkomstig van het Endoplasmatisch
reticulum opgeslagen, om dan later naar andere bestemmingen te gaan.
Lysosomen: Functie is vooral verteren van eiwitten. Ze breken resten van de cel en resten van
buiten de cel af om dit weer her te gebruiken.
Opname en uitscheiden van stoffen
Uitwisseling van stoffen tussen cellen en hun omgeving kan op verschillende manieren
plaatsvinden.
1. Diffusie
Verschil in concentratie leidt tot
verplaatsing van deeltjes van hoge
concentratie naar lage concentratie.
Diffusie kost geen energie
2. Osmose
Verplaatsing van water. De
celmembraan laat sommige stoffen wel
door en de andere niet, dit heet semipermeabele membraan. Diffusie van water via
semipermeabele celmembraan noem je osmose.
Cel kan zwellen of raakt water kwijt afhankelijk van de osmotische waarde
Osmotische waarde = concentratie van een oplossing.
3 Actief transport
Transport van biomedische en moleculaire substanties door het celmembraan heen,
waar energie (ATP) voor nodig is.
Fases van de celcyclus
Er zijn verschillende fases tijdens het leven van een cel:
Interfase (voorbereiding)
G1 toename van eiwit in het cytoplasma
S replicatie van DNA
G2 eiwitten voor celdeling
G0 rust
, Celdeling
Mitose
Bij deze deling komt er uit 1 cel 2 identieke dochtercellen
Het wordt onderverdeeld in 4 fases:
- Profase: worden op 1 lijn gelegd
- Metafase: centromeren liggen in evenaarsvlak
- Anafase: worden gescheiden
- Telofase: celkernen vormen en chromosomen despiraliseren
Meiose
Vindt plaats in geslachtscellen. Kinderen 2x zoveel DNA voor genetische
variatie. Aan het einde van de deling 4 cellen met verschillend DNA.
1e meiotische deling: crossing over, en worden gescheiden
2e meiotische deling: worden gescheiden