Hersenen en Gedrag Literatuur
HC1: C&I 1
Kalat p.17 t/m 27
Het zenuwstelsel kent twee soorten cellen:
- Neuronen ontvangen informatie en geven het door
- Gliacellen kent vele verschillende functies
Santiago Ramón y Cajal ontdekte de synaptische spleet.
Neuronen lijken op lichaamscellen. Ze hebben beiden een membraan. Hier kunnen geen chemicaliën
doorheen. De eiwitpoortjes in het membraan zorgen ervoor dat sommige stoffen wel uitgewisseld
kunnen worden. Alle dierlijke cellen (behalve rode bloedcellen) hebben een celkern.
Een groot verschil tussen neuronen en lichaamscellen is de vorm van de neuron.
Motor neuron de soma zit in het ruggenmerg
Sensorische neuron een gedeelte van de neuron in heel gevoelig voor bijvoorbeeld warmte of druk.
Dendrieten ontvangen informatie van andere neuronen
Axonen versturen informatie naar andere neuronen
Myeline schedes omhulsen de axonen en worden onderbroken door de nodes of Ranvier.
Afferente axon brengt informatie in een structuur
Efferente axon haalt informatie uit een structuur weg en neemt het mee
Interneuron/ intrinsieke neuron de axon en alle dendrieten van een cel liggen binnen 1 structuur
De bloed-brein barrière zorgt ervoor dat niet alle stoffen zomaar ons brein binnen kunnen dringen.
HC2: C&I 2
KALAT p. 28 t/m 39
Wanneer de cel in rust is, heeft het celmembraan een elektrische geladen binnen en buitenkant. Dit
noemen we polarisatie omdat de binnen en buitenkant niet hetzelfde geladen zijn. Binnen de cel is iets
meer negatieve lading dan buiten de cel. Dit verschil in volt is het rustpotentiaal. Het normale niveau
is -70 mv.
Het membraan is selectief permeabel sommige stoffen kunnen vrij door het membraan heen en
anderen niet.
De natrium-kalium pomp zorgt ervoor dat er drie natrium ionen uit de cel worden gepompt en twee
kalium ionen in de cel. Hierdoor is er meer natrium buiten de cel. Natrium is meer positief geladen dan
kalium.
Het rustpotentiaal zorgt ervoor dat de cel klaar staat voor actie.
Hyperpolarisatie wanneer het verschil van lading energie binnen en buiten de cel extra uitvergroot
wordt en er dus meer verschil is.
Depolarisatie wanneer het verschil van de lading binnen en buiten de cel verkleint wordt.
Wanneer de drempelwaarde van -55 mv wordt overschreden (depolarisatie), gaat het actiepotentiaal
lopen.
, De intensiteit van de stimulus zorgt er niet voor dat het actiepotentiaal harder of zachter wordt. Het
actiepotentiaal loopt daarmee via de alles-of-niets regel.
3 principes van het actiepotentiaal:
- In het begin zijn er meer natrium ionen buiten de cel en meer kalium ionen in de cel
- Als het membraan gedepolariseerd wordt, gaan de natrium-kalium poortjes open
- Op het hoogtepunt van het actiepotentiaal gaan de natriumpoorten weer dicht
Electrical gradient tegengestelde polen trekken elkaar aan
Concentration gradient osmose en diffusie zorgen ervoor dat aan beide kanten van de cel dezelfde
concentratie stoffen zit
Het actiepotentiaal wordt voortgezet door de depolarisatie van delen axon, waardoor nabijgelegen
delen van de axon ook hun drempelwaarde bereiken. Dit noemen we ‘propagation of the action
potential’.
Myelineschedes zorgen naast bescherming voor een versnelling van het actiepotentiaal. De myeline
wordt door knopen van Ranvier gescheiden. Het actiepotentiaal springt als het ware van de ene knoop
naar de andere en zo versnelt hij. Dit heet ook wel saltatory conduction.
Mensen met MS missen myeline. Op de plekken waar eerst Myeline zat, zijn de natrum-kalium
poortjes weg. Hierdoor werken hun neuronen niet meer zo goed.
In de herstelperiode zijn de natriumpoortjes tijdelijk dicht. Hierdoor kan er geen nieuw actiepotentiaal
plaatsvinden. De herstelperiode is te onderscheiden in de absolute herstelperiode, waar geen enkele
activatie kan plaatsvinden. In de relatieve herstelperiode, is een sterkere stimulus nodig om een
actiepotentiaal te initiëren.
KALAT p.42 t/m 49
Synaps de spleet tussen de axon van een neuron en een dendriet van een andere neuron waar de
overdracht van communicatie plaatsvindt.
Refelx arc het circuit van de sensorische neuron naar de motorische neuron.
Sherrington ontdekte dat reflexen via het ruggenmerg gaan. Dit deed hij door het onderzoek met
honden in een harnas hangend boven de grond waarbij hij hen een prikje onder 1 voet gaf, wat een
reflex veroorzaakte. Hij vond dat de snelheid van een reflex langzamer is dan de snelheid van een
actiepotentiaal in een axpn. Hierdoor vermoedde hij dat er iets als synapsen moeten bestaan die dit
proces vertragen.
Temporale sommatie herhaalde stimuli in korte tijd hebben een cumulerend effect
Graded potential zorgt voor excitatie (EPSP) of voor inhibitie (IPSP).
Ruimtelijke sommatie twee stimuli die op verschillende plekken de soma binnenkomen hebben een
cumulerend effect
De meeste neuronen hebben hetzelfde ritme van signalen vuren. EPSP’s vergroten deze frequentie en
IPSP’s verkleinen de frequentie van de vuur-ratio.
KALAT p.50 t/m/ 64
Ontdekking dat neuronen met chemische boodschappers werken: Otto Loewi en zijn kikker
experiment. Hij stimuleerde het hart van 1 kikker en nam daar het vocht omheen van weg, spoot dit in
bij een andere kikker en zijn hart werd ook gestimuleerd. Bewijs voor chemische overdracht.
HC1: C&I 1
Kalat p.17 t/m 27
Het zenuwstelsel kent twee soorten cellen:
- Neuronen ontvangen informatie en geven het door
- Gliacellen kent vele verschillende functies
Santiago Ramón y Cajal ontdekte de synaptische spleet.
Neuronen lijken op lichaamscellen. Ze hebben beiden een membraan. Hier kunnen geen chemicaliën
doorheen. De eiwitpoortjes in het membraan zorgen ervoor dat sommige stoffen wel uitgewisseld
kunnen worden. Alle dierlijke cellen (behalve rode bloedcellen) hebben een celkern.
Een groot verschil tussen neuronen en lichaamscellen is de vorm van de neuron.
Motor neuron de soma zit in het ruggenmerg
Sensorische neuron een gedeelte van de neuron in heel gevoelig voor bijvoorbeeld warmte of druk.
Dendrieten ontvangen informatie van andere neuronen
Axonen versturen informatie naar andere neuronen
Myeline schedes omhulsen de axonen en worden onderbroken door de nodes of Ranvier.
Afferente axon brengt informatie in een structuur
Efferente axon haalt informatie uit een structuur weg en neemt het mee
Interneuron/ intrinsieke neuron de axon en alle dendrieten van een cel liggen binnen 1 structuur
De bloed-brein barrière zorgt ervoor dat niet alle stoffen zomaar ons brein binnen kunnen dringen.
HC2: C&I 2
KALAT p. 28 t/m 39
Wanneer de cel in rust is, heeft het celmembraan een elektrische geladen binnen en buitenkant. Dit
noemen we polarisatie omdat de binnen en buitenkant niet hetzelfde geladen zijn. Binnen de cel is iets
meer negatieve lading dan buiten de cel. Dit verschil in volt is het rustpotentiaal. Het normale niveau
is -70 mv.
Het membraan is selectief permeabel sommige stoffen kunnen vrij door het membraan heen en
anderen niet.
De natrium-kalium pomp zorgt ervoor dat er drie natrium ionen uit de cel worden gepompt en twee
kalium ionen in de cel. Hierdoor is er meer natrium buiten de cel. Natrium is meer positief geladen dan
kalium.
Het rustpotentiaal zorgt ervoor dat de cel klaar staat voor actie.
Hyperpolarisatie wanneer het verschil van lading energie binnen en buiten de cel extra uitvergroot
wordt en er dus meer verschil is.
Depolarisatie wanneer het verschil van de lading binnen en buiten de cel verkleint wordt.
Wanneer de drempelwaarde van -55 mv wordt overschreden (depolarisatie), gaat het actiepotentiaal
lopen.
, De intensiteit van de stimulus zorgt er niet voor dat het actiepotentiaal harder of zachter wordt. Het
actiepotentiaal loopt daarmee via de alles-of-niets regel.
3 principes van het actiepotentiaal:
- In het begin zijn er meer natrium ionen buiten de cel en meer kalium ionen in de cel
- Als het membraan gedepolariseerd wordt, gaan de natrium-kalium poortjes open
- Op het hoogtepunt van het actiepotentiaal gaan de natriumpoorten weer dicht
Electrical gradient tegengestelde polen trekken elkaar aan
Concentration gradient osmose en diffusie zorgen ervoor dat aan beide kanten van de cel dezelfde
concentratie stoffen zit
Het actiepotentiaal wordt voortgezet door de depolarisatie van delen axon, waardoor nabijgelegen
delen van de axon ook hun drempelwaarde bereiken. Dit noemen we ‘propagation of the action
potential’.
Myelineschedes zorgen naast bescherming voor een versnelling van het actiepotentiaal. De myeline
wordt door knopen van Ranvier gescheiden. Het actiepotentiaal springt als het ware van de ene knoop
naar de andere en zo versnelt hij. Dit heet ook wel saltatory conduction.
Mensen met MS missen myeline. Op de plekken waar eerst Myeline zat, zijn de natrum-kalium
poortjes weg. Hierdoor werken hun neuronen niet meer zo goed.
In de herstelperiode zijn de natriumpoortjes tijdelijk dicht. Hierdoor kan er geen nieuw actiepotentiaal
plaatsvinden. De herstelperiode is te onderscheiden in de absolute herstelperiode, waar geen enkele
activatie kan plaatsvinden. In de relatieve herstelperiode, is een sterkere stimulus nodig om een
actiepotentiaal te initiëren.
KALAT p.42 t/m 49
Synaps de spleet tussen de axon van een neuron en een dendriet van een andere neuron waar de
overdracht van communicatie plaatsvindt.
Refelx arc het circuit van de sensorische neuron naar de motorische neuron.
Sherrington ontdekte dat reflexen via het ruggenmerg gaan. Dit deed hij door het onderzoek met
honden in een harnas hangend boven de grond waarbij hij hen een prikje onder 1 voet gaf, wat een
reflex veroorzaakte. Hij vond dat de snelheid van een reflex langzamer is dan de snelheid van een
actiepotentiaal in een axpn. Hierdoor vermoedde hij dat er iets als synapsen moeten bestaan die dit
proces vertragen.
Temporale sommatie herhaalde stimuli in korte tijd hebben een cumulerend effect
Graded potential zorgt voor excitatie (EPSP) of voor inhibitie (IPSP).
Ruimtelijke sommatie twee stimuli die op verschillende plekken de soma binnenkomen hebben een
cumulerend effect
De meeste neuronen hebben hetzelfde ritme van signalen vuren. EPSP’s vergroten deze frequentie en
IPSP’s verkleinen de frequentie van de vuur-ratio.
KALAT p.50 t/m/ 64
Ontdekking dat neuronen met chemische boodschappers werken: Otto Loewi en zijn kikker
experiment. Hij stimuleerde het hart van 1 kikker en nam daar het vocht omheen van weg, spoot dit in
bij een andere kikker en zijn hart werd ook gestimuleerd. Bewijs voor chemische overdracht.
