H10 - Richtlijnen voor een
functionele opstelling, controle in
was, remounting en reoccludering:
Materiaal & Tandtechniek 2 - Tandprothetiek Leerjaar 2024-2025
Gemaakt door: Stefan Tijssen
Opleiding: Tandprothetiek
Cursus: Blok C
Naam Cursus: Materiaal & Tandtechniek 2
Leerjaar: 2024-2025
Type bestand: Samenvatting
Welkom bij het naslagwerk van de cursus Materiaal & Tandtechniek 2. Hierin staat H10 van
het boek van kalk samengevat. Alle rechten van afbeeldingen en dergelijke literatuur zijn niet
van mij en gaan naar de originele auteur. In de samenvatting zal daarom worden verwezen
naar de afbeeldingen die staan in het boek.
“© 2001 Prof. dr. W. Kalk, Prof. dr. M.A.J. van Waas, Dr. J.H. van Os, Drs. N. Postema en
Bohn Stafleu Van Loghum Houten. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag
worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar
gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën,
opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de
uitgever”. (kalk; et al, 2001)
Let op! Het kan zijn dat bepaalde onderdelen niet zijn gemaakt of zijn overgeslagen. Dit is
gemaakt binnen het tijdsbestek van 10 weken. Gebruik het als naslagwerk tijdens het
studeren. Veel succes met leren!
De gebruikte bronnen voor deze samenvatting zijn:
Aarab, G., Wetselaar, P., & Lobbezoo, F. (2015). Begrippen en definities. In F. Lobbezoo, &
C. de Baat (Eds.), Occlusie en articulatie: wetenschappelijk bewijs en klinisch handelen (pp.
48-61). Prelum. http://www.prelum.nl/product/occlusie-en-articulatie
Kalk, W., van Waas, M. A. J., van Os, J. H., & Postema, N. (2001). De volledige
gebitsprothese in woord en beeld. Uitgangspunten voor diagnostiek en behandeling van de
edentate patiënt. Bohn Stafleu Van Loghum.
,H10 - Richtlijnen voor een
functionele opstelling, controle in
was, remounting en reoccludering:
P1 - Inleiding
“Een belangrijk doel van de verschillende occlusieconcepten betreft vooral het streven naar
behoud van alveolair kaakbot en het realiseren van een functionele gebitsprothese”.
P2 - Occlusieconcepten bij de volledige gebitsprothese
Gebalanceerde occlusie:
Het gelijktijdige en gelijkmatige contact tussen de knobbels en de incisale randen van de
elementen van onder- en bovenkaak samen met de kaakgewrichten en het neuromusculaire
systeem, tijdens articulatiebewegingen.
Quint van Hanau:
Verband tussen de vijf factoren die voor het bereiken van gebalanceerde occlusie een rol
spelen:
● De condylusbaan (vast gegeven, onveranderbaar)
● De knobbelhelling (geen vast gegeven, veranderbaar)
● Het vlak van occlusie (geen vast gegeven, veranderbaar)
● De occlusale (compenstatie)curve (geen vast gegeven, veranderbaar)
● De incisiefbaan (geen vast gegeven, veranderbaar)
[Afbeeldingen 10-1 t/m 10-5; (kalk; et al, 2001)]
Vier verschillende occlusie- en opstelconcepten:
Anatomisch concept:
● Kenmerken:
○ Elemente statisch (midden op de kaakwal),
○ Anatomische kiezen (20°-, 30°-kiezen),
○ Drie punts contact,
○ Één tand op 2 tand.
Fysiologisch concept:
● Kenmerken:
○ Opstelling in de neutrale zone,
○ Krachtenspel van de spieren van wangen, lippen, tong en mondbodem,
○ Wordt door antagonistische spieren op plaats gehouden.
, Mechanisch concept:
● Kenmerken:
○ Gebalanceerde monoplane,
○ Occlusie met 0°-kiezen,
○ Frontelementen niet gecentreerd op de kaakwal + geen contact antagonist,
○ Geen interdigitatie.
Lingualized concept:
● Kenmerken:
○ Combinatie van mechanisch en fysiologisch
○ Boven anatomische kiezen, onder 0°-kiezen
○ Geen horizontale dislokerende krachten
○ Palatinaal in contact buccaal vrij (kiezen boven)
○ 1 punts contact
○ Tooth to tooth
P3 - Het ‘lingualized’ occlusieconcept
[Afbeelding 10-6 (kalk; et al, 2001)]
Lingualized concept:
● Kenmerken:
○ Combinatie van mechanisch en fysiologisch
○ Boven anatomische kiezen, onder 0°-kiezen
○ Geen horizontale dislokerende krachten
○ Palatinaal in contact buccaal vrij (kiezen boven)
○ 1 punts contact
○ Tooth to tooth
● Voordelen:
○ Geen bijzondere molaar vormen nodig (je kunt in principe elk element naar
een loc element beslijpen)
○ Goede esthetiek mogelijk
○ Goede kauwefficiëntie
○ Zij elementen wijken weinig af van de anatomische vorm
○ Eenvoudige techniek
○ Het concept combineert de voordelen van het mechanisch en fysiologische
concept.
● Nadelen:
○ Kunstkiezen moeten aan hoge mechanische eisen voldoen.
functionele opstelling, controle in
was, remounting en reoccludering:
Materiaal & Tandtechniek 2 - Tandprothetiek Leerjaar 2024-2025
Gemaakt door: Stefan Tijssen
Opleiding: Tandprothetiek
Cursus: Blok C
Naam Cursus: Materiaal & Tandtechniek 2
Leerjaar: 2024-2025
Type bestand: Samenvatting
Welkom bij het naslagwerk van de cursus Materiaal & Tandtechniek 2. Hierin staat H10 van
het boek van kalk samengevat. Alle rechten van afbeeldingen en dergelijke literatuur zijn niet
van mij en gaan naar de originele auteur. In de samenvatting zal daarom worden verwezen
naar de afbeeldingen die staan in het boek.
“© 2001 Prof. dr. W. Kalk, Prof. dr. M.A.J. van Waas, Dr. J.H. van Os, Drs. N. Postema en
Bohn Stafleu Van Loghum Houten. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag
worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar
gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën,
opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de
uitgever”. (kalk; et al, 2001)
Let op! Het kan zijn dat bepaalde onderdelen niet zijn gemaakt of zijn overgeslagen. Dit is
gemaakt binnen het tijdsbestek van 10 weken. Gebruik het als naslagwerk tijdens het
studeren. Veel succes met leren!
De gebruikte bronnen voor deze samenvatting zijn:
Aarab, G., Wetselaar, P., & Lobbezoo, F. (2015). Begrippen en definities. In F. Lobbezoo, &
C. de Baat (Eds.), Occlusie en articulatie: wetenschappelijk bewijs en klinisch handelen (pp.
48-61). Prelum. http://www.prelum.nl/product/occlusie-en-articulatie
Kalk, W., van Waas, M. A. J., van Os, J. H., & Postema, N. (2001). De volledige
gebitsprothese in woord en beeld. Uitgangspunten voor diagnostiek en behandeling van de
edentate patiënt. Bohn Stafleu Van Loghum.
,H10 - Richtlijnen voor een
functionele opstelling, controle in
was, remounting en reoccludering:
P1 - Inleiding
“Een belangrijk doel van de verschillende occlusieconcepten betreft vooral het streven naar
behoud van alveolair kaakbot en het realiseren van een functionele gebitsprothese”.
P2 - Occlusieconcepten bij de volledige gebitsprothese
Gebalanceerde occlusie:
Het gelijktijdige en gelijkmatige contact tussen de knobbels en de incisale randen van de
elementen van onder- en bovenkaak samen met de kaakgewrichten en het neuromusculaire
systeem, tijdens articulatiebewegingen.
Quint van Hanau:
Verband tussen de vijf factoren die voor het bereiken van gebalanceerde occlusie een rol
spelen:
● De condylusbaan (vast gegeven, onveranderbaar)
● De knobbelhelling (geen vast gegeven, veranderbaar)
● Het vlak van occlusie (geen vast gegeven, veranderbaar)
● De occlusale (compenstatie)curve (geen vast gegeven, veranderbaar)
● De incisiefbaan (geen vast gegeven, veranderbaar)
[Afbeeldingen 10-1 t/m 10-5; (kalk; et al, 2001)]
Vier verschillende occlusie- en opstelconcepten:
Anatomisch concept:
● Kenmerken:
○ Elemente statisch (midden op de kaakwal),
○ Anatomische kiezen (20°-, 30°-kiezen),
○ Drie punts contact,
○ Één tand op 2 tand.
Fysiologisch concept:
● Kenmerken:
○ Opstelling in de neutrale zone,
○ Krachtenspel van de spieren van wangen, lippen, tong en mondbodem,
○ Wordt door antagonistische spieren op plaats gehouden.
, Mechanisch concept:
● Kenmerken:
○ Gebalanceerde monoplane,
○ Occlusie met 0°-kiezen,
○ Frontelementen niet gecentreerd op de kaakwal + geen contact antagonist,
○ Geen interdigitatie.
Lingualized concept:
● Kenmerken:
○ Combinatie van mechanisch en fysiologisch
○ Boven anatomische kiezen, onder 0°-kiezen
○ Geen horizontale dislokerende krachten
○ Palatinaal in contact buccaal vrij (kiezen boven)
○ 1 punts contact
○ Tooth to tooth
P3 - Het ‘lingualized’ occlusieconcept
[Afbeelding 10-6 (kalk; et al, 2001)]
Lingualized concept:
● Kenmerken:
○ Combinatie van mechanisch en fysiologisch
○ Boven anatomische kiezen, onder 0°-kiezen
○ Geen horizontale dislokerende krachten
○ Palatinaal in contact buccaal vrij (kiezen boven)
○ 1 punts contact
○ Tooth to tooth
● Voordelen:
○ Geen bijzondere molaar vormen nodig (je kunt in principe elk element naar
een loc element beslijpen)
○ Goede esthetiek mogelijk
○ Goede kauwefficiëntie
○ Zij elementen wijken weinig af van de anatomische vorm
○ Eenvoudige techniek
○ Het concept combineert de voordelen van het mechanisch en fysiologische
concept.
● Nadelen:
○ Kunstkiezen moeten aan hoge mechanische eisen voldoen.
