Tentamen (uitwerkingen) Bewegingsonderwijs (BO) Perspectieven op bewegen, ISBN: 9789081009119

Perspectieven op bewegen H1 t/m H2.1.1
H1 Kijk op bewegingsonderwijs

1.1 Waarom bewegingsonderwijs?
Financieel nadeel: bewegingsonderwijs is een duur vak.
 Extra zaal nodig
 Dure inrichting
Tijd nadeel: soms moet er een eind gelopen worden naar de gymzaal & kinderen moeten
zich
omkleden.

Waarom vinden wij bewegingsonderwijs belangrijk?
Kunnen meedoen aan bewegingsactiviteiten geeft kinderen de mogelijkheid met andere
kinderen te spelen en zich te ontwikkelen op allerlei terreinen buiten het bewegen.

Veel activiteiten die kinderen buiten schooltijd kunnen doen, zijn bewegingsactiviteiten. Het is
belangrijk dat kinderen met een ‘breed’ spectrum bekend zijn en mee kunnen doen.

Op school wordt een breed spectrum aan bewegingsactiviteiten aangeboden, zo verwerven
kinderen een brede handelingsbekwaamheid. Ze kunnen meedoen aan veel verschillende
activiteiten en bovendien leren ze gezamenlijk zo’n activiteit te arrangeren en op gang te
houden.

De keuzes over welke activiteiten op school worden aangeboden, worden allereerst door de
wetgever gemaakt in de kerndoelen.
 Door de selectie kunnen leerresultaten een zekere diepgang krijgen, want
anders doe je veel activiteiten misschien maar één keer per jaar.

Buiten schooltijd wordt veel gespeeld zonder begeleiding van een volwassene. Op school
moeten kinderen leren om zelfstandig te kunnen spelen.
Ze moeten leren:
 Te handelen volgens de regels
 Anderen aanspreken op regelovertredingen
 Even sterke groepen maken
 Wisselen van taken en functies

Bewegingsactiviteiten blijven belangrijk ook op latere leeftijd. Vanuit deze activiteiten terug
redenerend kom je voor kinderen van 4 tot 12 jaar tot bepaalde passende activiteiten.

Bewegen is belangrijk voor lichamelijke ontwikkeling en gezondheid. Lessen (twee à drie
keer per week) bewegingsonderwijs leveren geen rechtstreekse bijdrage hieraan, maar
een indirecte: namelijk als het kinderen stimuleert ook buiten schooltijd te bewegen.

 Vijf keer in de week met een zekere intensiteit bewegen: levert bijdrage aan
de gezondheid en lichamelijke ontwikkeling.

, 1.2 Doelstelling bewegingsonderwijs
Gymlessen zijn niet altijd voor iedereen intensief. Dit komt doordat ze inzetten op doelen als:
leren op verschillende manieren deel te nemen aan de activiteiten.

Drie doelstellingen:
1. Leren deelnemen aan bewegingsactiviteiten.
2. Leren met anderen deel te nemen aan bewegingssituaties.
3. Leren op eigen wijze met anderen deel te nemen aan bewegingssituaties.


Nieuwe trends worden zorgvuldig bekeken op de mogelijkheid en de wenselijkheid om ze
een plaats te geven in het aanbod bewegingsonderwijs.
Criteria hiervoor zijn:
 Gaat het om een activiteit waarin kinderen gedurende langere tijd zich
bewegend kunnen ontwikkelen?
 Gaat het om een activiteit die voor ieder kind toegankelijk is?
 Gaat het om een activiteit die bepaalde groepen kinderen alleen via het
onderwijs leren?

Belangrijk dat kinderen wordt geleerd om zonder nadrukkelijke leiding van een volwassene
de bewegingssituatie op gang te houden: de kinderen kunnen in groepen werken waardoor
meer kinderen tegelijkertijd met activiteiten bezig zijn.

Om te leren op eigen wijze met anderen aan bewegingssituaties deel te nemen, moeten
kinderen leren omgaan met verschillen in vaardigheden.



1.3 Didactiek is voor leerkrachten
Methodiekals het alleen gaat over de gekozen bewegingsactiviteiten.

Het gaat over de keuzes die de leerkracht maakt en hoe die keuzes onderling met elkaar
samenhangen. Het gaat over:
o Het kind die de activiteit doet.
o De andere kinderen die meedoen.
o De leerkracht die het bewegen probeert te beïnvloeden.
o De leerhulp die de leerkracht biedt bij het doen van de activiteit.
o Opmerkingen of tips van andere kinderen hebben invloed op het kind dat gaat
bewegen.
o Ook andere activiteiten kunnen zorgen voor afleiding.
o De gemoedstoestand van een kind speelt een rol.
o Vriendjes en vriendinnetjes.

,1.4 Organiseren, optimaliseren en ontplooien
De doelstellingen, waarin wordt aangegeven wat we met kinderen willen bereiken, kunnen
we vertalen naar onderwijsactiviteiten van de leerkracht.




1. Optimaliseren van een
bewegingsactiviteit: het begeleiden van het bewegingsgedrag van kinderen zodat
de kinderen beter leren deelnemen aan bewegingsactiviteiten.
2. Organiseren van een bewegingssituatie: het inrichten, instrueren, en
organiseren van een les bewegingsonderwijs zodat de kinderen met anderen
kunnen deelnemen aan bewegingssituaties.
3. Ontplooien van de wijze waarop het kind een situatie doet: aandacht geven
aan beleving van kinderen zodat de kinderen hun eigen leermogelijkheden leren
waarderen en behouden en hiervan genieten.

Als lesgever loop je eerst tegen organisatorische dilemma’s aan.

Reguleringsdoelenuit de algemene doelstelling ‘organisatie van een bewegingssituatie’ kan
je ook leerdoelen voor de kinderen
afleiden.
 Voorbeeld: kinderen kunnen helpen met het herstellen van een arrangement.

Bewegingsdoelen(uitvoeringsdoelen) leerdoelen die geformuleerd zijn om
kinderen beter te laten bewegen.
 Voorbeeld: kinderen moeten vanuit een rustige aanloop met beide voeten
tegelijk in de minitrampoline springen, vervolgens een korte zweeffase verkrijgen
en tot slot veilig landen op de mat.

, Belevingsdoelenhebben betrekking op de eigen wijze van deelname van een kind aan een
bewegingssituatie.
 Voorbeeld: een kind geeft duidelijk aan wanneer hij het schommelen te hoog
vindt gaan of dat een kind accepteert dat hij als tikker ook wel eens verliest.

De opdracht: dat wat de kinderen gaan doen.
Situaties: het geheel waarbinnen de activiteit plaatsvindt (waarbij ook de andere kinderen en
de leerkracht een rol hebben).


Het lesgeven bestaat uit drie fases:
1. Voorbereiden
2. Begeleiden
3. Evalueren
 Het is een cyclisch proces; voor de didactiek is het handig om ze schematisch
uit elkaar te halen.