Bedrijfseconomie
HS 1.4 Rechtsvormen en ondernemingen
De rechtsvorm geeft aan hoe de juridische relaties binnen de onderneming en tussen de
onderneming en de buitenwereld in elkaar zitten.
- Leiding en eigendom: Wie het in de onderneming uiteindelijk te zeggen heeft
- Financieringsmogelijkheden: Op welke manier kan de onderneming financieringsmiddelen
aantrekken?
- Continuïteit: Welke waarborgen zijn er voor het gedurende langere tijd kunnen
voortbestaan?
- Aansprakelijkheid: In hoeverre zijn de eigenaren van de onderneming juridisch aansprakelijk
voor schulden?
- Fiscale consequenties: Wat is de fiscale positie van de onderneming?
- Publicatieplicht: In hoeverre dient de onderneming haar financiële cijfers openbaar te
maken?
Hoofdindeling rechtsvormen:
- Rechtspersoonlijkheid (Legal entity): wordt zij zelf als partij beschouwd in de juridische
overeenkomsten die het zakendoen met zich meebrengt. Zij kan personeel aannemen, een
verkoopovereenkomst sluiten en geld lenen bij de bank.
- Geen rechtspersoon: dan is de eigenaar-exploitant degene op wiens naam de overeenkomst
worden aangegaan.
Rechtsvormen:
- Eenmanszaak (sole proprietorship): onderneming heeft geen rechtspersoonlijkheid en is
eigendom van een persoon.
- Vennootschap onder firma of maatschap (partnership): als er meerdere eigenaren zijn,
zonder aansprakelijk rechtspersoon.
- NV (corporation), BV (limited liability company) of coöperatie (cooperative):
ondernemingen met een rechtspersoonlijkheid
- Stichtingen en verenigen: non profitorganisaties, hebben een rechtspersoonlijkheid. Een
benoemd of gekozen bestuur handelt namens de organisatie.
Vennootschap onder firma: is bestemd voor handels- of productieactiviteiten
Maatschap: wordt toegepast bij samenwerkingsverbanden van beoefenaren van ‘vrije beroepen’
(artsen, advocaten, accountants, etc.)
Kapitaalvennootschap: Besloten vennootschap of naamloze vennootschap
Overeenkomsten:
- Eigen vermogen is verdeeld in aandelen (shares), gezamenlijke aandeelhouders vormen de
algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) hoogste macht in de onderneming
- Dagelijkse leiding door directie AvA RvC (raad van commissarissen)
- Bv is vaak een grotere betrokkenheid van een of een beperkt aantal aandeelhouders, die ook
een directeursfunctie bekleden, dan bij een nv. (Vooral die ontstaan uit een VOF of
eenmanszaak)
- Nv is meestal opgericht met het doel om een groot vermogen bij een te brengen, waardoor
er bij de oprichting meerdere aandeelhouders zijn die geen betrokkenheid bij de leiding
hebben.
- Door scheiding van leiding en eigendom is de continuïteit beter gewaarborgd van de
ondernemingen.
- Niet privéaansprakelijk mits er geen spraken is van een wanbeleid
,Corporate Governance Code (regels die worden opgesteld voor het besturen van een onderneming):
Essentie: goed besturen van onderneming en het aantoonbaar maken dat dit gebeurt
- Wijze waarop de ondernemingsleiding bij de besturing rekening houdt met andere dan haar
eigen belangen. (Aandeelhouders, medewerkers en samenleving als geheel)
Verschillen:
- Bv’s kennen alleen aandelen op naam, terwijl het bij nv’s mogelijk is dat aandelen aan
toonder uitstaan (makkelijk van aandelen te wisselen)
- In de statuten van een bv kan een blokkeringsclausule worden opgenomen, die beperkingen
oplegt aan de aandeelhouder bij de verkoop van zijn aandelen. Bij nv mag de vrije
overdraagbaarheid niet beperkt worden.
- Voor de oprichting van een nv is een minimum beginkapitaal van 45.000 vereist, bij de bv is
er geen minimumkapitaal.
Vennootschapsbelasting:
- Klassieke systeem: betaalt de onderneming vennootschapsbelasting over de
ondernemingswinst en de aandeelhouder inkomstenbelasting over uitgekeerd dividend. Als
dividend uitgekeerde winst wordt in dit systeem tweemaal belast.
- Verrekening systeem: wordt de door de onderneming betaalde vennootschapsbelasting
beschouwd als een voorheffing namens de aandeelhouders. De aandeelhouder betaald
inkomstenbelasting over zijn deel van de ondernemingswinst en mag namens hem betaalde
vennootschapsbelasting in mindering brengen op het te betalen bedrag.
Coöperatie: oefent een bedrijf uit ten behoeve van haar leden. Leden doen zaken met hun
coöperatie.
1. Bij een productiecoöperatie zijn de leden leverancier van grondstoffen voor het
productieproces.
2. Bij een inkoopcoöperatie nemen de leden producten van de coöperatie af
3. Bij een coöperatieve bank lenen de leden geld aan en van de bank
Als er sprake is van het verkopen van verzekeringen aan de leden, wordt de verzekeraar een
onderlinge waarborgmaatschappij genoemd (dit lijkt sterk op een coöperatie)
Juridische vormen:
1. Wettelijke aansprakelijkheid (WA): de leden zijn aansprakelijk voor de schulden van de
coöperatie
2. Uitgesloten aansprakelijkheid (UA): de leden kunnen niet verplicht worden om schulden van
de coöperatie te betalen
3. Beperkte aansprakelijkheid (BA): de leden zijn tot een bepaald maximumbedrag per lid
aansprakelijk voor de schulden van de coöperatie
, Soorten inkomstenbelasting
U betaalt belasting over uw inkomen uit werk en woning (box 1), over inkomen uit een aanmerkelijk
belang in een vennootschap (box 2) en over uw spaargeld en beleggingen (box 3). Sommige uitgaven
mag u van dat inkomen aftrekken (aftrekposten). Daarnaast kunt u ook recht hebben op één of
meerdere belastingkortingen (heffingskortingen).
HS 1.4 Rechtsvormen en ondernemingen
De rechtsvorm geeft aan hoe de juridische relaties binnen de onderneming en tussen de
onderneming en de buitenwereld in elkaar zitten.
- Leiding en eigendom: Wie het in de onderneming uiteindelijk te zeggen heeft
- Financieringsmogelijkheden: Op welke manier kan de onderneming financieringsmiddelen
aantrekken?
- Continuïteit: Welke waarborgen zijn er voor het gedurende langere tijd kunnen
voortbestaan?
- Aansprakelijkheid: In hoeverre zijn de eigenaren van de onderneming juridisch aansprakelijk
voor schulden?
- Fiscale consequenties: Wat is de fiscale positie van de onderneming?
- Publicatieplicht: In hoeverre dient de onderneming haar financiële cijfers openbaar te
maken?
Hoofdindeling rechtsvormen:
- Rechtspersoonlijkheid (Legal entity): wordt zij zelf als partij beschouwd in de juridische
overeenkomsten die het zakendoen met zich meebrengt. Zij kan personeel aannemen, een
verkoopovereenkomst sluiten en geld lenen bij de bank.
- Geen rechtspersoon: dan is de eigenaar-exploitant degene op wiens naam de overeenkomst
worden aangegaan.
Rechtsvormen:
- Eenmanszaak (sole proprietorship): onderneming heeft geen rechtspersoonlijkheid en is
eigendom van een persoon.
- Vennootschap onder firma of maatschap (partnership): als er meerdere eigenaren zijn,
zonder aansprakelijk rechtspersoon.
- NV (corporation), BV (limited liability company) of coöperatie (cooperative):
ondernemingen met een rechtspersoonlijkheid
- Stichtingen en verenigen: non profitorganisaties, hebben een rechtspersoonlijkheid. Een
benoemd of gekozen bestuur handelt namens de organisatie.
Vennootschap onder firma: is bestemd voor handels- of productieactiviteiten
Maatschap: wordt toegepast bij samenwerkingsverbanden van beoefenaren van ‘vrije beroepen’
(artsen, advocaten, accountants, etc.)
Kapitaalvennootschap: Besloten vennootschap of naamloze vennootschap
Overeenkomsten:
- Eigen vermogen is verdeeld in aandelen (shares), gezamenlijke aandeelhouders vormen de
algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) hoogste macht in de onderneming
- Dagelijkse leiding door directie AvA RvC (raad van commissarissen)
- Bv is vaak een grotere betrokkenheid van een of een beperkt aantal aandeelhouders, die ook
een directeursfunctie bekleden, dan bij een nv. (Vooral die ontstaan uit een VOF of
eenmanszaak)
- Nv is meestal opgericht met het doel om een groot vermogen bij een te brengen, waardoor
er bij de oprichting meerdere aandeelhouders zijn die geen betrokkenheid bij de leiding
hebben.
- Door scheiding van leiding en eigendom is de continuïteit beter gewaarborgd van de
ondernemingen.
- Niet privéaansprakelijk mits er geen spraken is van een wanbeleid
,Corporate Governance Code (regels die worden opgesteld voor het besturen van een onderneming):
Essentie: goed besturen van onderneming en het aantoonbaar maken dat dit gebeurt
- Wijze waarop de ondernemingsleiding bij de besturing rekening houdt met andere dan haar
eigen belangen. (Aandeelhouders, medewerkers en samenleving als geheel)
Verschillen:
- Bv’s kennen alleen aandelen op naam, terwijl het bij nv’s mogelijk is dat aandelen aan
toonder uitstaan (makkelijk van aandelen te wisselen)
- In de statuten van een bv kan een blokkeringsclausule worden opgenomen, die beperkingen
oplegt aan de aandeelhouder bij de verkoop van zijn aandelen. Bij nv mag de vrije
overdraagbaarheid niet beperkt worden.
- Voor de oprichting van een nv is een minimum beginkapitaal van 45.000 vereist, bij de bv is
er geen minimumkapitaal.
Vennootschapsbelasting:
- Klassieke systeem: betaalt de onderneming vennootschapsbelasting over de
ondernemingswinst en de aandeelhouder inkomstenbelasting over uitgekeerd dividend. Als
dividend uitgekeerde winst wordt in dit systeem tweemaal belast.
- Verrekening systeem: wordt de door de onderneming betaalde vennootschapsbelasting
beschouwd als een voorheffing namens de aandeelhouders. De aandeelhouder betaald
inkomstenbelasting over zijn deel van de ondernemingswinst en mag namens hem betaalde
vennootschapsbelasting in mindering brengen op het te betalen bedrag.
Coöperatie: oefent een bedrijf uit ten behoeve van haar leden. Leden doen zaken met hun
coöperatie.
1. Bij een productiecoöperatie zijn de leden leverancier van grondstoffen voor het
productieproces.
2. Bij een inkoopcoöperatie nemen de leden producten van de coöperatie af
3. Bij een coöperatieve bank lenen de leden geld aan en van de bank
Als er sprake is van het verkopen van verzekeringen aan de leden, wordt de verzekeraar een
onderlinge waarborgmaatschappij genoemd (dit lijkt sterk op een coöperatie)
Juridische vormen:
1. Wettelijke aansprakelijkheid (WA): de leden zijn aansprakelijk voor de schulden van de
coöperatie
2. Uitgesloten aansprakelijkheid (UA): de leden kunnen niet verplicht worden om schulden van
de coöperatie te betalen
3. Beperkte aansprakelijkheid (BA): de leden zijn tot een bepaald maximumbedrag per lid
aansprakelijk voor de schulden van de coöperatie
, Soorten inkomstenbelasting
U betaalt belasting over uw inkomen uit werk en woning (box 1), over inkomen uit een aanmerkelijk
belang in een vennootschap (box 2) en over uw spaargeld en beleggingen (box 3). Sommige uitgaven
mag u van dat inkomen aftrekken (aftrekposten). Daarnaast kunt u ook recht hebben op één of
meerdere belastingkortingen (heffingskortingen).
