Hoorcollege 1
Sheets:
Het Europese bestuursrecht heeft zoals het Nederlandse bestuursrecht zowel betrekking op
overheidshandelen als op de positie van particulieren.
In het Europese recht is het overheidshandelen zowel op wetgevend als bestuurlijk gebied
genormeerd door bevoegdheden die uit het EU-recht voortvloeien. EU-recht, zowel het
formele als het materiële beperkt daarmee de handelsvrijheid van de nationale wetgever en
bestuur.
Het Europese recht heeft invloed op de rechtspositie van particulieren. Die ontlenen geen
bevoegdheden aan het Europese recht, maar wel rechten en soms legt het Europese recht
verplichtingen op. De Europeesrechtelijke invloed kan zowel in het straf-, privaat of het
bestuursrecht plaatsvinden. Soms biedt het Europees recht particulieren meer rechten dan
het nationale recht, maar soms ook minder.
Verschillen Nederland en EU
- Federatie. Overdracht van bevoegdheden van de deelstaten naar de federale
overheid. Rol van de grondwet als bevoegdheidsverdelingsmechanisme. Het
Koninkrijk is een federatie, bestaat uit verschillende staten.
- Decentrale eenheidsstaat: rol van de grondwet als bevoegdhedentoedeler.
- Bevoegdheidsverdeling: Kompentenz-Kompetenz van de centrale wetgever
tegenover de rol de beperkte rol van de centrale wetgever in een federatie in het
licht van de grondwet.
- Toetsing aan de grondwet door een constitutioneel hof. Dit is een centraal
rechtscollege dat uitspraken doet over de grondwettelijkheid van de wetten of
andere wetskrachtige normen van verdragen. Nederland heeft geen constitutioneel
hof, en art. 120 Gw verbiedt rechters om de wet te toetsen aan de grondwet.
- Art. 50 VEU, uittredingsprocedure.
Specifieke federale principes:
- Beginsel van gemeenschapstrouw (art. 4 lid 3 VEU).
- Beginsel van bevoegdheidstoedeling (art. 5 VEU). Hierdoor worden de bevoegdheden
van Unie afgebakend. Dit wordt bepaald door subsidiariteit en evenredigheid.
- Flexibiliteit (art. 20 VEU). Lidstaten die onderling nauwere samenwerking wensen aan
te gaan in het kader van niet-exclusieve bevoegdheden van de Unie, kunnen gebruik
maken van de instellingen van de Unie en die bevoegdheden uitoefenen op grond
van de ter zake geldende bepalingen van de verdragen.
VWEU regelt de inhoudelijke kant van de Unie. Primaire: interne markt (ook landbouw) en
mededinging. Maar ook allerlei inhoudelijke beleidsterreinen (milieu, jeugd, etc.).
Werking VWEU:
- Werkt alleen bij grensoverschrijding dan wel verstoring van de tussenstaatse handel.
- Europees burgerschap. Verschil met het gewone ‘begunstigende EU-burgerschap’ is
dat het geldt voor niet economische actieve EU-burgers (kinderen, studenten,
gepensioneerden: zie Zambrano)
, - Omvat het recht op het reizen door de EU-lidstaten en het recht op verblijf voor
Unieburgers in een andere lidstaat dan die van oorsprong.
- Discriminatieverbod
- Verbod van discriminatie naar nationaliteit (bijv. leeftijd, geslacht en ras)
- Handvest van de Grondrechten.
Interne markt: verbod om het vrij verkeer te belemmeren. Dit gebeurt door 4 fundamentele
vrijheden:
- Vrij verkeer van goederen
Verbod van in- en uitvoerrechten en maatregelen van gelijke werking. Er mag geen
geldbedrag geheven worden voor de grensoverschrijding van goederen en ook geen
bedrag dat hetzelfde effect heeft.
Accijnzen
Bijdragen aan de EU voor Groot Brittannië na de Brexit
BTW
Geen harmonisatie in directe belastingen
Verbod van kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking: Geen
maxima aan de hoeveelheid van goederen die geïmporteerd mogen worden en geen
maatregelen die hetzelfde effect hebben (Dassonville). Bijv. maximumprijzen op
goederen kunnen import op buitenlandse goederen belemmeren.
Uitzonderingen op het vrij verkeer van goederen:
- Artikel 36 VWEU: volksgezondheid, intellectuele eigendomsrechten, etc.
- Rule of reason (Cassis de Dijon).
Voorwaarden: uitzonderingen moeten worden uitgelegd.
Als een product in een andere lidstaat rechtmatig in het verkeer is gebracht dan mag het in
beginsel in alle lidstaten worden verhandeld, tenzij er een uitzonderingsgrond van
toepassing is (Arrest: Josemans. Alle lidstaten hebben verkopen van Cannabis verboden. In
Nederland wordt het gedoogd. Dit betekent niet dat het in overige lidstaten moet worden
toegelaten).
- Vrij verkeer van personen
Vrij verkeer van werknemers (discriminatieverbod).
dit heeft 2 elementen: vreemdelingrechtelijk en arbeidsrechtelijk.
Vreemdelingenrechtelijk: Eu-werknemers hebben een recht op werk in andere EU-lidstaten
en hoeven daarvoor geen verblijfsvergunning te hebben (alleen verblijfskaart).
Uitzetting mag alleen bij ernstige verstoring van democratische rechtsorde.
Arbeidsrechtelijke status: geen discriminatie op de arbeidsplaats (geen lager loon of andere
arbeidsvoorwaarden dan andere onderdanen).
Additionele rechten: op dezelfde voet recht als eigen onderdanen op sociale en fiscale
voordelen.
Het recht van vestiging (belemmeringenverbod)
- Vrij verkeer van diensten
Hier valt onder:
1. De dienstverrichter die zijn dienst in een andere lidstaat verricht.
2. De dienstenontvanger in een andere lidstaat
3. De dienst die de grens over gaat
, 4. De dienstverrichter en de dienstenontvanger die samen de grens over gaan.
- Vrij verkeer van kapitaal
Dit is een restcategorie. Wanneer voor een economische activiteit die niet valt onder het vrij
verkeer van goederen, personen of diensten valt, dan valt deze onder het vrij verkeer van
kapitaal. Dus niet: een betaling voor een dienst of een goed uit het buitenland, maar wel een
investering in een onderneming of project in een andere staat (bijv. woningcorperatie die
toestemming moet hebben voor een investering in buitenlands vastgoed.
Vereiste van grensoverschrijding.
De gevolgen hiervan:
- Een burger kan in beginsel geen beroep doen op 1 van de 4 vrijheden in de eigen
lidstaat tegen discriminatie door de overheid (met als gevolg dat er goede kans is dat
de burger nadeliger behandeld wordt dan een burger uit een andere EU-lidstaat)
- Om alle EU-burgers te laten profiteren van de voordelen van de 4 vrijheden is een
Uniewetgever nodig.
Instrumenten uniewetgeving:
- Verordening
- Richtlijn
- Besluiten
De Uniewetgever kan niet zomaar wetgeving maken over elk onderwerp waar zij dit nodig
vindt. Dit volgt uit exclusieve bevoegdheden en gedeelde bevoegdheden (art. 3 en 4 VWEU).
Om markten aan elkaar te koppelen (interne) dan moet je er in ieder geval voor zorgen dat
er een discriminatieverbod geldt. Er mag niet worden gediscrimineerd naar nationaliteit. Als
je landen wil integreren dan kan je andere niet discrimineren op basis van nationaliteit.
Als iets in 1 lidstaat wordt toegestaan, dan wordt het ook in een andere lidstaat
geaccepteerd (dit geldt alleen voor het economisch verkeer). Bijv. drugshandel is niet
toegestaan (hier is geen vrij verkeer in).
De interne markt bestaat uit 4 vrijheden: goederen, personen, diensten en kapitaal.
Het bestaat vooral uit verboden of geboden.
Het vrij verkeer van goederen is uitgebreid. Hierbij is de in-en uitvoerrechten afgeschaft. De
maatregel van gelijke werking zijn ook verboden omdat het anders makkelijk is om een
verbod te vervangen. Bijv. ipv invoerrechten wordt er aczijns op een product verrekent.
Doordat dit een omzeiling is, mag dit niet.
Kwantitatieve beperking en maatregel van algemene werking. Een kwantitatieve beperking
is een beperking waarbij er wordt aangegeven hoeveel producten er maar mogen worden
ingevoerd. Een land mag er niet voor kiezen om maar een bepaald aantal producten te
importeren, dit zou een land kunnen doen om de eigen productie te beschermen. Maar dit is
dus verboden.
Sheets:
Het Europese bestuursrecht heeft zoals het Nederlandse bestuursrecht zowel betrekking op
overheidshandelen als op de positie van particulieren.
In het Europese recht is het overheidshandelen zowel op wetgevend als bestuurlijk gebied
genormeerd door bevoegdheden die uit het EU-recht voortvloeien. EU-recht, zowel het
formele als het materiële beperkt daarmee de handelsvrijheid van de nationale wetgever en
bestuur.
Het Europese recht heeft invloed op de rechtspositie van particulieren. Die ontlenen geen
bevoegdheden aan het Europese recht, maar wel rechten en soms legt het Europese recht
verplichtingen op. De Europeesrechtelijke invloed kan zowel in het straf-, privaat of het
bestuursrecht plaatsvinden. Soms biedt het Europees recht particulieren meer rechten dan
het nationale recht, maar soms ook minder.
Verschillen Nederland en EU
- Federatie. Overdracht van bevoegdheden van de deelstaten naar de federale
overheid. Rol van de grondwet als bevoegdheidsverdelingsmechanisme. Het
Koninkrijk is een federatie, bestaat uit verschillende staten.
- Decentrale eenheidsstaat: rol van de grondwet als bevoegdhedentoedeler.
- Bevoegdheidsverdeling: Kompentenz-Kompetenz van de centrale wetgever
tegenover de rol de beperkte rol van de centrale wetgever in een federatie in het
licht van de grondwet.
- Toetsing aan de grondwet door een constitutioneel hof. Dit is een centraal
rechtscollege dat uitspraken doet over de grondwettelijkheid van de wetten of
andere wetskrachtige normen van verdragen. Nederland heeft geen constitutioneel
hof, en art. 120 Gw verbiedt rechters om de wet te toetsen aan de grondwet.
- Art. 50 VEU, uittredingsprocedure.
Specifieke federale principes:
- Beginsel van gemeenschapstrouw (art. 4 lid 3 VEU).
- Beginsel van bevoegdheidstoedeling (art. 5 VEU). Hierdoor worden de bevoegdheden
van Unie afgebakend. Dit wordt bepaald door subsidiariteit en evenredigheid.
- Flexibiliteit (art. 20 VEU). Lidstaten die onderling nauwere samenwerking wensen aan
te gaan in het kader van niet-exclusieve bevoegdheden van de Unie, kunnen gebruik
maken van de instellingen van de Unie en die bevoegdheden uitoefenen op grond
van de ter zake geldende bepalingen van de verdragen.
VWEU regelt de inhoudelijke kant van de Unie. Primaire: interne markt (ook landbouw) en
mededinging. Maar ook allerlei inhoudelijke beleidsterreinen (milieu, jeugd, etc.).
Werking VWEU:
- Werkt alleen bij grensoverschrijding dan wel verstoring van de tussenstaatse handel.
- Europees burgerschap. Verschil met het gewone ‘begunstigende EU-burgerschap’ is
dat het geldt voor niet economische actieve EU-burgers (kinderen, studenten,
gepensioneerden: zie Zambrano)
, - Omvat het recht op het reizen door de EU-lidstaten en het recht op verblijf voor
Unieburgers in een andere lidstaat dan die van oorsprong.
- Discriminatieverbod
- Verbod van discriminatie naar nationaliteit (bijv. leeftijd, geslacht en ras)
- Handvest van de Grondrechten.
Interne markt: verbod om het vrij verkeer te belemmeren. Dit gebeurt door 4 fundamentele
vrijheden:
- Vrij verkeer van goederen
Verbod van in- en uitvoerrechten en maatregelen van gelijke werking. Er mag geen
geldbedrag geheven worden voor de grensoverschrijding van goederen en ook geen
bedrag dat hetzelfde effect heeft.
Accijnzen
Bijdragen aan de EU voor Groot Brittannië na de Brexit
BTW
Geen harmonisatie in directe belastingen
Verbod van kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking: Geen
maxima aan de hoeveelheid van goederen die geïmporteerd mogen worden en geen
maatregelen die hetzelfde effect hebben (Dassonville). Bijv. maximumprijzen op
goederen kunnen import op buitenlandse goederen belemmeren.
Uitzonderingen op het vrij verkeer van goederen:
- Artikel 36 VWEU: volksgezondheid, intellectuele eigendomsrechten, etc.
- Rule of reason (Cassis de Dijon).
Voorwaarden: uitzonderingen moeten worden uitgelegd.
Als een product in een andere lidstaat rechtmatig in het verkeer is gebracht dan mag het in
beginsel in alle lidstaten worden verhandeld, tenzij er een uitzonderingsgrond van
toepassing is (Arrest: Josemans. Alle lidstaten hebben verkopen van Cannabis verboden. In
Nederland wordt het gedoogd. Dit betekent niet dat het in overige lidstaten moet worden
toegelaten).
- Vrij verkeer van personen
Vrij verkeer van werknemers (discriminatieverbod).
dit heeft 2 elementen: vreemdelingrechtelijk en arbeidsrechtelijk.
Vreemdelingenrechtelijk: Eu-werknemers hebben een recht op werk in andere EU-lidstaten
en hoeven daarvoor geen verblijfsvergunning te hebben (alleen verblijfskaart).
Uitzetting mag alleen bij ernstige verstoring van democratische rechtsorde.
Arbeidsrechtelijke status: geen discriminatie op de arbeidsplaats (geen lager loon of andere
arbeidsvoorwaarden dan andere onderdanen).
Additionele rechten: op dezelfde voet recht als eigen onderdanen op sociale en fiscale
voordelen.
Het recht van vestiging (belemmeringenverbod)
- Vrij verkeer van diensten
Hier valt onder:
1. De dienstverrichter die zijn dienst in een andere lidstaat verricht.
2. De dienstenontvanger in een andere lidstaat
3. De dienst die de grens over gaat
, 4. De dienstverrichter en de dienstenontvanger die samen de grens over gaan.
- Vrij verkeer van kapitaal
Dit is een restcategorie. Wanneer voor een economische activiteit die niet valt onder het vrij
verkeer van goederen, personen of diensten valt, dan valt deze onder het vrij verkeer van
kapitaal. Dus niet: een betaling voor een dienst of een goed uit het buitenland, maar wel een
investering in een onderneming of project in een andere staat (bijv. woningcorperatie die
toestemming moet hebben voor een investering in buitenlands vastgoed.
Vereiste van grensoverschrijding.
De gevolgen hiervan:
- Een burger kan in beginsel geen beroep doen op 1 van de 4 vrijheden in de eigen
lidstaat tegen discriminatie door de overheid (met als gevolg dat er goede kans is dat
de burger nadeliger behandeld wordt dan een burger uit een andere EU-lidstaat)
- Om alle EU-burgers te laten profiteren van de voordelen van de 4 vrijheden is een
Uniewetgever nodig.
Instrumenten uniewetgeving:
- Verordening
- Richtlijn
- Besluiten
De Uniewetgever kan niet zomaar wetgeving maken over elk onderwerp waar zij dit nodig
vindt. Dit volgt uit exclusieve bevoegdheden en gedeelde bevoegdheden (art. 3 en 4 VWEU).
Om markten aan elkaar te koppelen (interne) dan moet je er in ieder geval voor zorgen dat
er een discriminatieverbod geldt. Er mag niet worden gediscrimineerd naar nationaliteit. Als
je landen wil integreren dan kan je andere niet discrimineren op basis van nationaliteit.
Als iets in 1 lidstaat wordt toegestaan, dan wordt het ook in een andere lidstaat
geaccepteerd (dit geldt alleen voor het economisch verkeer). Bijv. drugshandel is niet
toegestaan (hier is geen vrij verkeer in).
De interne markt bestaat uit 4 vrijheden: goederen, personen, diensten en kapitaal.
Het bestaat vooral uit verboden of geboden.
Het vrij verkeer van goederen is uitgebreid. Hierbij is de in-en uitvoerrechten afgeschaft. De
maatregel van gelijke werking zijn ook verboden omdat het anders makkelijk is om een
verbod te vervangen. Bijv. ipv invoerrechten wordt er aczijns op een product verrekent.
Doordat dit een omzeiling is, mag dit niet.
Kwantitatieve beperking en maatregel van algemene werking. Een kwantitatieve beperking
is een beperking waarbij er wordt aangegeven hoeveel producten er maar mogen worden
ingevoerd. Een land mag er niet voor kiezen om maar een bepaald aantal producten te
importeren, dit zou een land kunnen doen om de eigen productie te beschermen. Maar dit is
dus verboden.
