,Hoorcollege 1: Geest, gedrag en psychologische wetenschap
Psychologie is de wetenschappelijke studie van al het gedrag en geestelijke/mentale
processen van mensen.
In totaal zijn er zes perspectieven in de psychologie die het bovenstaande proberen te
verklaren, waarvan een aantal een paar subcategorieën heeft.
1. Het biologische perspectief
→ In deze stroming wordt er naar de mens gekeken door de biologie, denk hierbij
aan hormonen, genen, het zenuwstelsel, etc.
- Neurowetenschap focust specifiek de biologische onderdelen binnen ons
lichaam.
- Evolutie perspectief valt binnen het biologisch perspectief. Dit is een stroming
die kijkt naar de mens door de lens van evolutie en hoe gedrag een
genetische aanpassing was om de kans op voortplanting en overleving te
vergroten.
2. Het cognitieve perspectief
→ In deze stroming wordt er gekeken naar de interne processen bij een mens. Er
wordt nadruk gelegd op mentale processen en perceptie.
- De metafoor van de computer wordt vaak gebruikt om het cognitieve
perspectief uit te leggen
3. Het socioculturele perspectief
→ In deze stroming ligt de sociale context en culturele invloeden op de
voorgrond.
- Elk cultuur heeft andere normen en waarden en dit beïnvloedt menselijk
gedrag en denken.
4. Het behavioristische perspectief
→ In deze stroming staat het gedrag centraal.
- Er wordt enkel en alleen naar gedrag gekeken, dus geen innerlijke
processen, maar alleen waarneembaar gedrag.
→ Klassieke conditionering iets wordt aangeleerd doordat er twee dingen op
hetzelfde moment gebeuren.
→ Operante conditionering gedrag wordt aangeleerd door straf en
beloningen.
, 5. Het ontwikkelingsperspectief
→ In deze stroming wordt er geconstateerd dat verandering het gevolg zijn van een
interactie tussen erfelijke eigenschappen en de omgeving.
- Nature vs nurture.
6. Het whole person perspectief
6.1 Het humanistische perspectief
→ In deze stroming ligt de focus op geestelijke gezondheid en menselijk
potentieel.
- De verwachting is dat mensen altijd streven naar groei en zelfactualisatie.
6.2 Het perspectief van karaktertrekken en temperamenten
→ In deze stroming ligt de nadruk op verschillen in persoonskenmerken en
individuen.
- Verschillen tussen mensen ontstaan uit verschillen in blijvende kenmerken en
neigingen, die karaktertrekken en temperamenten worden genoemd.
6.3 Het psychodynamische perspectief
→ In deze stroming wordt de aandacht gericht op onbewuste motivatie en
psychische stoornissen.
- De focus ligt op innerlijke onbewuste, irrationele en duistere processen.
- Er wordt er ook vanuit gegaan dat mensen zich niet bewust zijn van hun
beweegredenen.
Wetenschappelijk onderzoek is enorm van belang binnen het veld van de psychologie en
pedagogische wetenschappen, omdat er veel pseudo psychologische artikelen online te
vinden zijn.
Deze artikelen zijn niet wetenschappelijk onderbouwde aannames die wel zo worden
gerepresenteerd.
Het is daarom van belang om kritische vragen te stellen bij het lezen van een artikel.
1. Wat is de bron?
2. Is bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
5. Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Om een andere kant van wetenschappelijk onderzoek aan te tikken is het goed om te
weten dat er veel manieren en methodes zijn om onderzoek te doen.
, Een van de meest bekend methodes is de empirische cyclus, die bestaat uit vier stappen.
1. Hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Resultaten analyseren
4. Resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren.
Verder staan hieronder nog een paar veel gebruikte meetmethodes:
- Vragenlijsten
- Observaties
- Experimenten
- Cortisolmetingen om stress te meten
- Realtime langdurige meting
Psychologie is de wetenschappelijke studie van al het gedrag en geestelijke/mentale
processen van mensen.
In totaal zijn er zes perspectieven in de psychologie die het bovenstaande proberen te
verklaren, waarvan een aantal een paar subcategorieën heeft.
1. Het biologische perspectief
→ In deze stroming wordt er naar de mens gekeken door de biologie, denk hierbij
aan hormonen, genen, het zenuwstelsel, etc.
- Neurowetenschap focust specifiek de biologische onderdelen binnen ons
lichaam.
- Evolutie perspectief valt binnen het biologisch perspectief. Dit is een stroming
die kijkt naar de mens door de lens van evolutie en hoe gedrag een
genetische aanpassing was om de kans op voortplanting en overleving te
vergroten.
2. Het cognitieve perspectief
→ In deze stroming wordt er gekeken naar de interne processen bij een mens. Er
wordt nadruk gelegd op mentale processen en perceptie.
- De metafoor van de computer wordt vaak gebruikt om het cognitieve
perspectief uit te leggen
3. Het socioculturele perspectief
→ In deze stroming ligt de sociale context en culturele invloeden op de
voorgrond.
- Elk cultuur heeft andere normen en waarden en dit beïnvloedt menselijk
gedrag en denken.
4. Het behavioristische perspectief
→ In deze stroming staat het gedrag centraal.
- Er wordt enkel en alleen naar gedrag gekeken, dus geen innerlijke
processen, maar alleen waarneembaar gedrag.
→ Klassieke conditionering iets wordt aangeleerd doordat er twee dingen op
hetzelfde moment gebeuren.
→ Operante conditionering gedrag wordt aangeleerd door straf en
beloningen.
, 5. Het ontwikkelingsperspectief
→ In deze stroming wordt er geconstateerd dat verandering het gevolg zijn van een
interactie tussen erfelijke eigenschappen en de omgeving.
- Nature vs nurture.
6. Het whole person perspectief
6.1 Het humanistische perspectief
→ In deze stroming ligt de focus op geestelijke gezondheid en menselijk
potentieel.
- De verwachting is dat mensen altijd streven naar groei en zelfactualisatie.
6.2 Het perspectief van karaktertrekken en temperamenten
→ In deze stroming ligt de nadruk op verschillen in persoonskenmerken en
individuen.
- Verschillen tussen mensen ontstaan uit verschillen in blijvende kenmerken en
neigingen, die karaktertrekken en temperamenten worden genoemd.
6.3 Het psychodynamische perspectief
→ In deze stroming wordt de aandacht gericht op onbewuste motivatie en
psychische stoornissen.
- De focus ligt op innerlijke onbewuste, irrationele en duistere processen.
- Er wordt er ook vanuit gegaan dat mensen zich niet bewust zijn van hun
beweegredenen.
Wetenschappelijk onderzoek is enorm van belang binnen het veld van de psychologie en
pedagogische wetenschappen, omdat er veel pseudo psychologische artikelen online te
vinden zijn.
Deze artikelen zijn niet wetenschappelijk onderbouwde aannames die wel zo worden
gerepresenteerd.
Het is daarom van belang om kritische vragen te stellen bij het lezen van een artikel.
1. Wat is de bron?
2. Is bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
5. Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Om een andere kant van wetenschappelijk onderzoek aan te tikken is het goed om te
weten dat er veel manieren en methodes zijn om onderzoek te doen.
, Een van de meest bekend methodes is de empirische cyclus, die bestaat uit vier stappen.
1. Hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Resultaten analyseren
4. Resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren.
Verder staan hieronder nog een paar veel gebruikte meetmethodes:
- Vragenlijsten
- Observaties
- Experimenten
- Cortisolmetingen om stress te meten
- Realtime langdurige meting
