Hoofdstuk 1: Wat wil je weten?
1.1 Wat zijn de probleemstelling, de doelstelling en de onderzoeksvraag?
Een onderzoeksplan en een onderzoeksverslag beginnen altijd met een introductie of
inleiding. Hierin schets je de achtergrond van het onderzoek. Wat is de aanleiding, wat is het
probleem en hoe heeft dat geresulteerd in de onderzoeksvraag? Over het algemeen ga je in
de introductie van breed naar smal.
Vaak heb je een probleem en weet je niet hoe je dat moet oplossen. Je hebt informatie
nodig om het probleem op te lossen. Je begint daarom het onderzoek met de
probleemstelling. De probleemstelling is de achtergrond waaruit de onderzoeksvraag
voorkomt. Het is belangrijk dat je in je onderzoeksverslag of plan een goede schets geeft
van de achtergrond van je onderzoek. Waar komt het probleem vandaan? of waarop is het
gepasseerd?
Het analyseren van het probleem is een lastige en ingewikkelde klus. Bij de
probleemformulering moet je informatie betrekken die al aanwezig is, ga op zoek naar al
aanwezige informatie.
Onderzoek doe je altijd met een bepaald doel. De doelstelling is het antwoord op de vraag
waarom je het onderzoek doet, wat je ermee wilt bereiken. Uit de doelstelling blijkt ook het
verschil tussen zuiver wetenschappelijk en toegepast onderzoek. Alleen kennis verzamelen
is een kenmerk van zuiver wetenschappelijk onderzoek. Bij toegepast onderzoek verzamel
je ook informatie, maar pas je dit toe.
Voordat je met je onderzoek start, moet je jezelf wel afvragen of het ethisch verantwoord is
om het onderzoek uit te voeren. De volgende vijf vragen moeten positief beantwoord kunnen
worden:
1. Doet de respondent vrijwillig mee?
2. Ondervindt de respondent geen negatieve gevolgen aan het onderzoek?
3. Legt de onderzoeker goed uit wat hij gaat doen en waarom?
4. Zijn de onderzoeksresultaten minimaal vertrouwelijk, maar het liefst anoniem?
5. Wordt het onderzoek op een betrouwbare en valide manier uitgevoerd?
Je doet onderzoek om antwoord te krijgen op een onderzoeksvraag of op
onderzoeksvragen. De onderzoeksvraag is de rode draad die zowel door de opzet als door
het onderzoek zelf loopt. De onderzoeksvraag is de vraag waarop het onderzoek antwoord
moet geven. Vaak is een onderzoeksvraag globaal geformuleerd, daarom worden er ook
vaak deelvragen geformuleerd.
1.2 Kwalitatief of kwantitatief; een open of gesloten onderzoeksvraag
Het is belangrijk om het verschil tussen open en gesloten onderzoeksvragen te kennen. De
vormen vereisen namelijk verschillende manieren van onderzoek. Bij een open
onderzoeksvraag wil je bijvoorbeeld inzicht krijgen in de motieven. Bij een gesloten
onderzoeksvraag gaat het bijvoorbeeld over hoeveelheden kleding mensen hebben.
In het geval van een open onderzoeksvraag doe je kwalitatief onderzoek. Meestal is de
onderzoeksvraag breed en is er relatief weinig voorkennis. Kwalitatief onderzoek is
, onderzoek waarbij problemen in en van situaties, gebeurtenissen en personen beschreven
en geïnterpreteerd worden met behulp van gegevens van kwalitatieve aard, zoals
belevingen, ervaringen en betekenisverleningen, die verzameld zijn via open interviews
en/of participerende observatie en/of gebruik van bestaande documenten.
- Open onderzoeksvraag
- Onderzoeksvraag aanpassen
- Ontwikkelen ideeën
- Dataverzameling niet vast
- Data: verslagen
- Verwerking: labels > structuur
Als de onderzoeksvraag smal is en je weet wat je inhoudelijk kunt verwachten als je gaat
interviewen of observeren, dan doe je meestal een kwantitatief onderzoek. kwantitatief
onderzoek is onderzoek waarbij het onderzoeksmateriaal bestaat uit cijfermatige gegevens
die statistisch geanalyseerd worden om antwoord te geven op de onderzoeksvraag.
- Gesloten onderzoeksvraag
- Vaste onderzoeksvraag
- Beschrijven/ toetsen van ideeën
- Dataverzameling ligt vast
- Data: cijfers
- Verwerking: statisch
Bij mixed methods wordt gebruik gemaakt van beide.
Of het nu om kwantitatief of kwalitatief gaat moet het controleerbaar zijn hoe de onderzoeker
tot zijn conclusie komt. Voor kwantitatief onderzoek geldt de reproduceerbaarheidseis. Het
moet zo in elkaar zitten dat een ander het onderzoek zo opnieuw kan doen.
Bij kwalitatief onderzoek moet de conclusie plausibel en je werkwijze moet transparant zijn.
Dit wordt de verifieerbaarheidseis genoemd.
1.3 Wat zijn onderzoekseenheden en eigenschappen/kenmerken
Alle eenheden vormen gezamenlijk de populatie. Het is belangrijk om stil te staan bij de
vraag over wie of wat je uitspraken wilt doen. Onderzoekseenheden zijn de personen,
bedrijven, instanties of situaties waarover je op basis van je onderzoek uitspraken wilt doen.
Het is niet alleen belangrijk om duidelijk aan te geven over wie je iets gaat zeggen, maar ook
over wat je over die eenheden gaat zeggen. Kenmerken zijn de eigenschappen van de
eenheden waarover je uitspraken doet op basis van de onderzoeksresultaten.
Een datamatrix is een tabel waarin gegevens overzichtelijk zijn weergegeven. Hierin staan
dat de kenmerken en de eenheden.
1.4 Wat is er al bekend over het onderzoeksonderwerp
Aan het formuleren van goede onderzoeksvragen gaat vaak een langdurig denkproces
vooraf. Je gaat meestal eerst oriënteren. Soms is het verstandig om eerst een kwalitatief
vooronderzoek te doen. Je gaat dan goed op zoek naar eerdere ervaringen etc.
1.1 Wat zijn de probleemstelling, de doelstelling en de onderzoeksvraag?
Een onderzoeksplan en een onderzoeksverslag beginnen altijd met een introductie of
inleiding. Hierin schets je de achtergrond van het onderzoek. Wat is de aanleiding, wat is het
probleem en hoe heeft dat geresulteerd in de onderzoeksvraag? Over het algemeen ga je in
de introductie van breed naar smal.
Vaak heb je een probleem en weet je niet hoe je dat moet oplossen. Je hebt informatie
nodig om het probleem op te lossen. Je begint daarom het onderzoek met de
probleemstelling. De probleemstelling is de achtergrond waaruit de onderzoeksvraag
voorkomt. Het is belangrijk dat je in je onderzoeksverslag of plan een goede schets geeft
van de achtergrond van je onderzoek. Waar komt het probleem vandaan? of waarop is het
gepasseerd?
Het analyseren van het probleem is een lastige en ingewikkelde klus. Bij de
probleemformulering moet je informatie betrekken die al aanwezig is, ga op zoek naar al
aanwezige informatie.
Onderzoek doe je altijd met een bepaald doel. De doelstelling is het antwoord op de vraag
waarom je het onderzoek doet, wat je ermee wilt bereiken. Uit de doelstelling blijkt ook het
verschil tussen zuiver wetenschappelijk en toegepast onderzoek. Alleen kennis verzamelen
is een kenmerk van zuiver wetenschappelijk onderzoek. Bij toegepast onderzoek verzamel
je ook informatie, maar pas je dit toe.
Voordat je met je onderzoek start, moet je jezelf wel afvragen of het ethisch verantwoord is
om het onderzoek uit te voeren. De volgende vijf vragen moeten positief beantwoord kunnen
worden:
1. Doet de respondent vrijwillig mee?
2. Ondervindt de respondent geen negatieve gevolgen aan het onderzoek?
3. Legt de onderzoeker goed uit wat hij gaat doen en waarom?
4. Zijn de onderzoeksresultaten minimaal vertrouwelijk, maar het liefst anoniem?
5. Wordt het onderzoek op een betrouwbare en valide manier uitgevoerd?
Je doet onderzoek om antwoord te krijgen op een onderzoeksvraag of op
onderzoeksvragen. De onderzoeksvraag is de rode draad die zowel door de opzet als door
het onderzoek zelf loopt. De onderzoeksvraag is de vraag waarop het onderzoek antwoord
moet geven. Vaak is een onderzoeksvraag globaal geformuleerd, daarom worden er ook
vaak deelvragen geformuleerd.
1.2 Kwalitatief of kwantitatief; een open of gesloten onderzoeksvraag
Het is belangrijk om het verschil tussen open en gesloten onderzoeksvragen te kennen. De
vormen vereisen namelijk verschillende manieren van onderzoek. Bij een open
onderzoeksvraag wil je bijvoorbeeld inzicht krijgen in de motieven. Bij een gesloten
onderzoeksvraag gaat het bijvoorbeeld over hoeveelheden kleding mensen hebben.
In het geval van een open onderzoeksvraag doe je kwalitatief onderzoek. Meestal is de
onderzoeksvraag breed en is er relatief weinig voorkennis. Kwalitatief onderzoek is
, onderzoek waarbij problemen in en van situaties, gebeurtenissen en personen beschreven
en geïnterpreteerd worden met behulp van gegevens van kwalitatieve aard, zoals
belevingen, ervaringen en betekenisverleningen, die verzameld zijn via open interviews
en/of participerende observatie en/of gebruik van bestaande documenten.
- Open onderzoeksvraag
- Onderzoeksvraag aanpassen
- Ontwikkelen ideeën
- Dataverzameling niet vast
- Data: verslagen
- Verwerking: labels > structuur
Als de onderzoeksvraag smal is en je weet wat je inhoudelijk kunt verwachten als je gaat
interviewen of observeren, dan doe je meestal een kwantitatief onderzoek. kwantitatief
onderzoek is onderzoek waarbij het onderzoeksmateriaal bestaat uit cijfermatige gegevens
die statistisch geanalyseerd worden om antwoord te geven op de onderzoeksvraag.
- Gesloten onderzoeksvraag
- Vaste onderzoeksvraag
- Beschrijven/ toetsen van ideeën
- Dataverzameling ligt vast
- Data: cijfers
- Verwerking: statisch
Bij mixed methods wordt gebruik gemaakt van beide.
Of het nu om kwantitatief of kwalitatief gaat moet het controleerbaar zijn hoe de onderzoeker
tot zijn conclusie komt. Voor kwantitatief onderzoek geldt de reproduceerbaarheidseis. Het
moet zo in elkaar zitten dat een ander het onderzoek zo opnieuw kan doen.
Bij kwalitatief onderzoek moet de conclusie plausibel en je werkwijze moet transparant zijn.
Dit wordt de verifieerbaarheidseis genoemd.
1.3 Wat zijn onderzoekseenheden en eigenschappen/kenmerken
Alle eenheden vormen gezamenlijk de populatie. Het is belangrijk om stil te staan bij de
vraag over wie of wat je uitspraken wilt doen. Onderzoekseenheden zijn de personen,
bedrijven, instanties of situaties waarover je op basis van je onderzoek uitspraken wilt doen.
Het is niet alleen belangrijk om duidelijk aan te geven over wie je iets gaat zeggen, maar ook
over wat je over die eenheden gaat zeggen. Kenmerken zijn de eigenschappen van de
eenheden waarover je uitspraken doet op basis van de onderzoeksresultaten.
Een datamatrix is een tabel waarin gegevens overzichtelijk zijn weergegeven. Hierin staan
dat de kenmerken en de eenheden.
1.4 Wat is er al bekend over het onderzoeksonderwerp
Aan het formuleren van goede onderzoeksvragen gaat vaak een langdurig denkproces
vooraf. Je gaat meestal eerst oriënteren. Soms is het verstandig om eerst een kwalitatief
vooronderzoek te doen. Je gaat dan goed op zoek naar eerdere ervaringen etc.
