Nederland 1948 -2008 Geüpdatete versie 12 maart 2023
De Nederlandse maatschappij 1948 -1978
Verzuiling: verdeling van de samenleving op grond van verschillende levens- en
wereldbeschouwingen.
- Eigen politieke partij
- Eigen sportclub
- Eigen school
- Eigen krant
In Nederland drie zuilen:
1. Confessionelen > doel > samenleving op basis van christelijke normen en waarden
a. Protestanten
b. Katholieken
2. Socialisten > doel > meer gelijkheid en gelijkwaardigheid voor de arbeidersklasse
3. Liberalen > doel > zoveel mogelijk vrijheid voor het individu om zich te ontplooien
Verzuiling in bezettingstijd:
- Einde aan verzuilde instellingen door nazificatie
- De Duitse bezetting zorgde voor eenheid onder de Nederlandse bevolking
Een progressief deel van de Nederlandse bevolking hoopte na WO II op het wegvallen van de
verzuiling > Nederlandse Volks Beweging > Partij van de Arbeid.
Beëindigen van de verzuiling mislukt > confessionele leiders waarschuwen voor socialisme.
Confessionelen (katholieken) richtten de KVP op > Katholieke Volks Partij
Liberalen richtten de VVD op > Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.
Einde WO II markeert wel het einde van de Nederlandse neutraliteitspolitiek:
Voortaan zou Nederland dus wel een kant kiezen en niet proberen neutraal te blijven:
Bijvoorbeeld Koude Oorlog > Nederland kiest kant VS
1. NL werd lid van de NAVO > westers militair bondgenootschap
2. NL stond mede aan de basis van Europese samenwerking > NL onderdeel
EGKS
Waarom verliet Nederland de neutraliteitspolitiek?
1. NL voelde zich door de Koude Oorlog bedreigd > waardoor zij lid werd van een defensief
bondgenootschap.
2. NL wilde de Marshallhulp niet mislopen > waardoor de invloed van de Verenigde Staten
toenam.
Houding Nederland ten opzichte van West-Duitsland na WO II
Economisch > De Nederlandse overheid steunde de wederopbouw omdat West-Duitsland een
belangrijke handelspartner was.
Politiek > De Nederlandse regering pleitte voor herbewapening van West-Duitsland, omdat een sterk
West-Duitsland kon bijdragen aan de verdediging van West-Europa tegen het communistische
Oostblok.
, Na WO II natuurlijke bevolkingsgroei > er worden meer mensen geboren dan er doodgaan (dit geldt
voor de periode 1945 -1970)
Babyboom > grote geboortegolf na WO II
Babyboomgeneratie > generatie geboren tussen 1945 en 1955
Na WO II wederopbouw en economische groei
Nederland wordt in deze periode geleid door rooms-rode regeringen.
KVP > katholieken
PvdA > sociaal - democraten
Impuls wederopbouw = Marshallplan van 1948 > economische steun van VS voor Europese landen
Doel Marshallplan = indammen communisme
Jaren 50 en 60 > economische groei en toenemende industrialisatie
Oorzaken:
- Geleide loonpolitiek > door de rooms-rode kabinetten > laag houden van de lonen door de
overheid > groei export en werkgelegenheid
- ‘Wirtschaftswunder’ in West-Duitsland > belangrijke handelspartner van Nederland
- Vondst van aardgas in Groningen > meer inkomsten Nederlandse overheid
De rooms-rode regering gelooft in het idee van ‘de maakbare samenleving’
De maakbare samenleving > overheid oefent veel invloed uit op de samenleving op deze te
veranderen.
Voorbeeld: moedermavo > kans voor 18+ ers om alsnog een schooldiploma te halen > vooral
voor vrouwen.
De overheid wilde hiermee de gelijkheid van vrouwen wilde bevorderen > en daarmee stuurde
zij de samenleving stuurde in de door haar gewenste richting.
Ideaal rooms-rode regeringen > meer economische gelijkheid (minder verschil arm en rijk)
a. Regering trekt sterk op met sociale partners > werkgeversorganisaties en
werknemersorganisaties.
b. Door de welvaart kunnen regering en sociale partners bouwen aan een
verzorgingsstaat (er was immers geld voor).
Verzorgingsstaat > staat waarbij de overheid de welvaart en het welzijn van de burgers garandeert.
Goede gezondheidszorg
Onderwijs Past bij de maakbare samenleving en het ideaal om
Werkgelegenheid van meer economische gelijkheid.
Sociale zekerheid
Belangrijk voorbeeld van wetgeving bij de verzorgingsstaat:
- Invoering AOW in 1957
- Uitkering voor alle 65+ers in Nederland
- Hierna werd het stelsel van sociale wetgeving verder uitgebreid
De Nederlandse maatschappij 1948 -1978
Verzuiling: verdeling van de samenleving op grond van verschillende levens- en
wereldbeschouwingen.
- Eigen politieke partij
- Eigen sportclub
- Eigen school
- Eigen krant
In Nederland drie zuilen:
1. Confessionelen > doel > samenleving op basis van christelijke normen en waarden
a. Protestanten
b. Katholieken
2. Socialisten > doel > meer gelijkheid en gelijkwaardigheid voor de arbeidersklasse
3. Liberalen > doel > zoveel mogelijk vrijheid voor het individu om zich te ontplooien
Verzuiling in bezettingstijd:
- Einde aan verzuilde instellingen door nazificatie
- De Duitse bezetting zorgde voor eenheid onder de Nederlandse bevolking
Een progressief deel van de Nederlandse bevolking hoopte na WO II op het wegvallen van de
verzuiling > Nederlandse Volks Beweging > Partij van de Arbeid.
Beëindigen van de verzuiling mislukt > confessionele leiders waarschuwen voor socialisme.
Confessionelen (katholieken) richtten de KVP op > Katholieke Volks Partij
Liberalen richtten de VVD op > Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.
Einde WO II markeert wel het einde van de Nederlandse neutraliteitspolitiek:
Voortaan zou Nederland dus wel een kant kiezen en niet proberen neutraal te blijven:
Bijvoorbeeld Koude Oorlog > Nederland kiest kant VS
1. NL werd lid van de NAVO > westers militair bondgenootschap
2. NL stond mede aan de basis van Europese samenwerking > NL onderdeel
EGKS
Waarom verliet Nederland de neutraliteitspolitiek?
1. NL voelde zich door de Koude Oorlog bedreigd > waardoor zij lid werd van een defensief
bondgenootschap.
2. NL wilde de Marshallhulp niet mislopen > waardoor de invloed van de Verenigde Staten
toenam.
Houding Nederland ten opzichte van West-Duitsland na WO II
Economisch > De Nederlandse overheid steunde de wederopbouw omdat West-Duitsland een
belangrijke handelspartner was.
Politiek > De Nederlandse regering pleitte voor herbewapening van West-Duitsland, omdat een sterk
West-Duitsland kon bijdragen aan de verdediging van West-Europa tegen het communistische
Oostblok.
, Na WO II natuurlijke bevolkingsgroei > er worden meer mensen geboren dan er doodgaan (dit geldt
voor de periode 1945 -1970)
Babyboom > grote geboortegolf na WO II
Babyboomgeneratie > generatie geboren tussen 1945 en 1955
Na WO II wederopbouw en economische groei
Nederland wordt in deze periode geleid door rooms-rode regeringen.
KVP > katholieken
PvdA > sociaal - democraten
Impuls wederopbouw = Marshallplan van 1948 > economische steun van VS voor Europese landen
Doel Marshallplan = indammen communisme
Jaren 50 en 60 > economische groei en toenemende industrialisatie
Oorzaken:
- Geleide loonpolitiek > door de rooms-rode kabinetten > laag houden van de lonen door de
overheid > groei export en werkgelegenheid
- ‘Wirtschaftswunder’ in West-Duitsland > belangrijke handelspartner van Nederland
- Vondst van aardgas in Groningen > meer inkomsten Nederlandse overheid
De rooms-rode regering gelooft in het idee van ‘de maakbare samenleving’
De maakbare samenleving > overheid oefent veel invloed uit op de samenleving op deze te
veranderen.
Voorbeeld: moedermavo > kans voor 18+ ers om alsnog een schooldiploma te halen > vooral
voor vrouwen.
De overheid wilde hiermee de gelijkheid van vrouwen wilde bevorderen > en daarmee stuurde
zij de samenleving stuurde in de door haar gewenste richting.
Ideaal rooms-rode regeringen > meer economische gelijkheid (minder verschil arm en rijk)
a. Regering trekt sterk op met sociale partners > werkgeversorganisaties en
werknemersorganisaties.
b. Door de welvaart kunnen regering en sociale partners bouwen aan een
verzorgingsstaat (er was immers geld voor).
Verzorgingsstaat > staat waarbij de overheid de welvaart en het welzijn van de burgers garandeert.
Goede gezondheidszorg
Onderwijs Past bij de maakbare samenleving en het ideaal om
Werkgelegenheid van meer economische gelijkheid.
Sociale zekerheid
Belangrijk voorbeeld van wetgeving bij de verzorgingsstaat:
- Invoering AOW in 1957
- Uitkering voor alle 65+ers in Nederland
- Hierna werd het stelsel van sociale wetgeving verder uitgebreid
