Samenvatting Bestuursrecht leeruitkomsten + kennisclips uitgewerkt Leerjaar 1.

Leeruitkomsten week 1:

o De definitie en de functies van het bestuursrecht beschrijven;
Definitie: bestuursrecht is een onderdeel van het publiekrecht. Bestuursrecht heeft
betrekking op relaties tussen de overheid (bestuursorgaan) en de burger
(belanghebbenden).

Functie:
1. De instrumentele functie: het bestuursrecht geeft de overheid de bevoegdheid om
het algemeen belang te behartigen en zijn publieke taak te vervullen.

2. Waarborgfunctie: het bestuursrecht geeft burgers bescherming tegen de overheid.

3. Normerende functie: het bestuursrecht geeft regels waaraan het bestuur zich bij
het uitoefenen van bevoegdheden moet houden.

o De begrippen attributie, delegatie en mandaat omschrijven;

Attributie
Attributie is het scheppen van een bestuursbevoegdheid en het toedelen van die bevoegdheid
aan een bestuursorgaan Attributie is dat er een nieuwe bevoegdheid ontstaat met
bijbehorende verantwoordelijkheden.

 Zie artikel 10:22 en artikel 10:23 Awb. Maar – let op – geen definitie van attributie in de
Awb. Degene die een bevoegdheid geattribueerd krijgt, handelt op eigen gezag en
verantwoordelijkheid

Delegatie
Delegeren is het overdragen door een bestuursorgaan (delegans) van zijn (krachtens attributie
verkregen) bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een andere (delegataris). Delegatie
is dat een bevoegdheid wordt overgedragen aan een lager bestuursorgaan met de
bijbehorende verantwoordelijkheid.

 Zie artikel 10:13 t/m 10:21 Awb
Degene die een bevoegdheid gedelegeerd krijgt, handelt op eigen gezag en
verantwoordelijkheid.

Mandaat
Bij mandaat wordt de bevoegdheid door de mandaat gever (mandans) aan de gemandateerde
(mandataris) opgedragen. Mandaat is dat de bevoegdheid wordt overgedragen aan een
lager bestuursorgaan, maar nu blijft de verantwoordelijkheid bij het hogere bestuursorgaan.

 Zie artikel 10:1 t/m 10:12 Awb
De mandaat handelt op naam en gezag van mandans.

, o Het begrip bestuursorgaan uitleggen;
Bestuursorgaan: het begrip bestuursorgaan is een van de kernbegrippen in de Algemene wet
bestuursrecht. Een bestuursorgaan is volgens de definitie van artikel 1:1 lid 1 Awb een:
"orgaan van een rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld", of "een persoon of college,
met enig openbaar gezag bekleed".

Bestuursrecht in 1 zin:
Besturen gaat via besluiten genomen door bestuursorganen op basis van
bestuursbevoegdheden die altijd een wettelijke basis nodig hebben,

Voor welke besluiten formele en materiele normen gelden

En waar je als belanghebbende (wanneer je het met een besluit niet een bent) bezwaar bij het
bestuursorgaan en daarna (wanneer je nog niet een bent) beroep bij de rechtbank kunt
instellen,

o In eenvoudige casusposities motiveren of er sprake is van een (a- of b)
bestuursorgaan.
- A-orgaan
= ‘Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld’  dit houdt in
dat in de wet staat dat deze organen rechtspersoonlijkheid hebben.
Art 1:1 lid 1 sub a Awb
A-organen moeten voldoen aan de volgende voorwaarden:
- Een rechtspersoon
- Krachtens publiekrecht ingesteld
- Een orgaan
- Voorbeelden: de staat, de provincies, de gemeenten, de regering, individuele ministers,
provinciale staten, het college van gedeputeerde staten en het college van
burgemeesters en wethouders.

Onder bestuursorgaan wordt verstaan:
a. Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld
OF
b. Een andere persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed.

2 belangrijke vragen:
1) Is er sprake van een rechtspersoon?
Zie artikel 2:1 lid 1 BW  = burgerlijk wetboek
2) Is er sprake van een grondslag in het publiekrecht?

- B-orgaan
= ‘Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed’
B-organen moeten voldoen aan de volgende voorwaarden:
- Geen a orgaan
- Een ander persoon of college
- Met enig openbaar gezag bekleed
- Voorbeelden: Nederlandse Bank NV, het centraal bureau rijvaardigheidsbewijzen
(cbr) en OV-studentenkaart BV. Het kan ook een garagehouder zijn die bevoegd is
AP-Keuringen uit te voeren.

, Onder bestuursorgaan wordt verstaan:
a. Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld,
OF
b. Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed

2 belangrijke vragen:
1) Wat is een ander persoon of college?
2) Wat is met enig openbaar gezagd bekleed?


 Kennisclip a-bestuursorgaan:

Na afloop van deze kennisclip…
 Weet je waarom het begrip bestuursorgaan belangrijk is
 Weet je waar je de definitie van een a-bestuursorgaan in de wet kunt vinden
 Kun je voorbeelden noemen van besluiten die a-bestuursorganen kunnen nemen
 Kun je voorbeelden noemen van a-bestuursorganen
 Weet je welke wetsartikelen nodig zijn om juridisch te motiveren of een orgaan een a-
bestuursorgaan is.

Waarom is het belangrijk om te weten of een orgaan een a-bestuursorgaan is?
Omdat voor een a-bestuursorganen (en b-bestuursorganen) de regels van de Algemene wet
Bestuursrecht (Awb) van toepassing zijn. Dus besturende organen moeten zich houden aan
Awb.

Wat is besturen?
1. Vaststellen van regels
2. Het nemen van beschikkingen
3. Verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen
4. Feitelijke behandelingen

Orgaan is een deel van het openbaar bestuur (overheid) met een eigen taak en met een
zelfstandige plaats  bijvoorbeeld:
- Gemeenteraad: maakt verordeningen
- Inspecteur van belastingen: legt gemeentebelasting op
- College van burgemeester en wethouders: geeft opdrachten tot werkzaamheden en
contracten sluiten.

Staat: kijk in de grondwet (art. 42 en 43 Grondwet)
Gemeente: kijk in de gemeentewet (art. 6 gemeentewet)
Provincie: kijk in de provinciewet (art. 6 provinciewet)
Waterschappen: kijk in de Waterschapswet (art. 10 Waterschapswet)

Rechtspersoon  artikel 2:1 lid 1 (en lid 2) BW. Staat, provincie, gemeente &
waterschappen.

Krachtens publiekrecht ingesteld  artikel 124 lid 1 Grondwet
Moet bij wet zijn ingesteld. Art 123 e.v., 133, 134 Grondwet.