Literatuur Criminalistiek &
Bewijswaardering
2025-2026
Inhoudsopgave
Blok 1..................................................................................................................... 3
Interpreting Evidence: H1 Introduction...............................................................3
Blok 2..................................................................................................................... 8
Interpreting Evidence: H2 Interpreting Scientific Evidence.................................8
Interpreting Evidence: H3 The Alternative Hypothesis......................................19
Criminalistiek Reader (3): Berger, C.E.H. (2010) ‘Criminalistiek is
terugredeneren, Logisch correct redeneren in forensische rapportages ...en in
de rechtszaal’, Nederlands Juristenblad, 784-789.............................................28
Criminalistiek Reader (4): Berger, C.E.H., Aben, D.J.C. (2010) ‘Bewijs en
overtuiging: Rationeel redeneren sinds Aristoteles’, Expertise en Recht, 52-56.
.......................................................................................................................... 35
Criminalistiek Reader (5): Evett, I.W. (1998) ‘Towards a uniform framework for
reporting opinions in forensic science casework’, Science & Justice 38, 198-202
.......................................................................................................................... 38
Blok 3................................................................................................................... 43
Interpreting evidence H4: What questions can the expert deal with?...............43
Interpreting evidence H5: Explaining the strength of evidence........................50
Criminalistiek Reader: Saks, M.J., Koehler, J.J. (2005) ‘The Coming Paradigm
Shift in Forensic Identification Science’ Science 309, 892-895..........................61
Criminalistiek Reader: Berger, C.E.H., Buckleton, J.S., Champod, C., Evett, I.W.,
Jackson, G. (2011) ‘Evidence evaluation: A response to the court of appeal
judgment in R v T’............................................................................................. 67
Criminalistiek Reader: Faigman, D.L. (2002) ‘Is science different for lawyers?’ 77
Criminalistiek Reader: Houck, M.M. (2006) ‘CSI: Reality’, Scientific American,
67-71................................................................................................................. 79
Criminalistiek Reader: Kennedy, D. (2003) ‘Forensic Science: Oxymoron?’,
Science 302, 1625............................................................................................. 83
Criminalistiek Reader: Schweitzer, N.J., Saks, M.J. (2007) ‘The CSI Effect:
Popular Fiction about Forensic Science Affects the Public’s Expectations about
Real Forensic Science’, Jurimetrics J. 47, 357-364.............................................84
Blok 4................................................................................................................... 87
Interpreting Evidence H6: The Case as a Whole................................................87
Interpreting Evidence H9: Errors of thinking...................................................101
, 2
Criminalistiek Reader: Association of Forensic Science Providers (2009)
‘Standards for the formulation of evaluative forensic science expert opinion’,
........................................................................................................................ 113
Criminalistiek Reader: Dror, I., Charlton, D. (2006) ‘Why experts make errors’,
........................................................................................................................ 121
Criminalistiek Reader: Dror, I., Charlton, D., Peron, A.E. (2006) ‘Contextual
information renders experts vulnerable to making erroneous identifications’ 124
Criminalistiek Reader: Stoel, R., Berger, C.E.H., Kerkhoff, W., Mattijssen, E.,
Dror, I. “Minimizing contextual bias in forensic casework”..............................127
, 3
Blok 1
Interpreting Evidence: H1 Introduction
1.1 ‘Three principles’
3 principes voor forensische wetenschap
1. Locard’s Principle: Een dader laat sporen achter op de plaats
delict of neemt sporen mee van het plaats delict.
We moeten altijd nagaan of er sporen van het slachtoffer of de
plaats delict op de verdachte zijn, en of er sporen van de verdachte
op de plaats delict of het slachtoffer te vinden zijn (bijvoorbeeld
bloed van het slachtoffer op de dader en omgekeerd). Dit wordt
vaak verkeerd geciteerd als ‘every contact leaves a trace’, maar
Locard heeft dit nooit daadwerkelijk beweerd.
2. ‘Principle’ of individuality: Twee objecten kunnen op het eerste
gezicht niet te onderscheiden zijn, maar geen twee objecten zijn
exact hetzelfde. Zelfs als ze erg op elkaar lijken, zullen er altijd
subtiele, unieke verschillen zijn (bijvoorbeeld 2 kogels lijken
misschien heel erg op elkaar maar hebben unieke, subtiele
verschillen). gevolg voor forensisch onderzoek is dat sporen aan
één specifiek individu of object gekoppeld worden.
Deze bovenste twee principes zijn ‘proposed principles’, voorgestelde
principes, in plaats van wetten, omdat geen van beide voldoet aan de
voorwaarde voor falsifieerbaarheid (het is niet mogelijk ze 100% te
bewijzen of te weerleggen in alle gevallen)
3. Individualisme principe: als er genoeg overeenkomsten worden
gezien tussen twee objecten om de mogelijkheid van toeval uit te
sluiten, dan moeten die objecten van dezelfde bron afkomstig zijn.
moet niet worden gebruikt want dit principe zit vol problemen,
zoals:
o Toeval kan nooit volledig worden uitgesloten, wat categorische
uitspraken over individualisering onmogelijk maakt.
o Er is geen vast criterium voor het aantal toevalligheden dat
nodig is om individualisering vast te stellen; elke grens is
willekeurig. er bestaat geen objectieve grens: hoeveel
overeenkomsten zijn ‘genoeg’? Elke grens is arbitrair.
o De zekerheid die nodig is, hangt af van de ernst van de zaak
en ander beschikbaar bewijs.
, 4
Beslissingen hierover liggen niet bij ons, maar onze taak is om de waarde
van het bewijs te beschrijven. Daarom moet dit principe niet als
standaardrichtlijn worden gebruikt.
1.2 Dreyfus, Bertillon, and Poincaré
Alphonse Bertillon (1853-1914)
Bertillon was een Parijse politieagent die opklom tot oprichter van een
politielaboratorium voor de identificatie van criminelen. Hij stond bekend
om zijn voorstel voor een systeem van antropometrie, dat bekend werd als
Bertillonage. Antropometrie betekent eenvoudigweg het meten van
mensen.
De basis van het systeem was dat het onwaarschijnlijk zou zijn dat twee
mensen dezelfde metingen zouden hebben over het hele scala aan
kenmerken.
Maar deze methode heeft een paar problemen.
de methode was langzaam, duur en verre van foutloos
De functionarissen die de metingen deden, moesten speciaal worden
opgeleid; dit bracht meer kosten met zich mee en zelfs dan zouden
er bij de vereiste nauwkeurigheid geen twee dezelfde metingen
doen van dezelfde reeks kenmerken.
Het systeem kon niet worden toegepast op jongeren.
Het doel van dit systeem was om te bepalen of een persoon dezelfde
afmetingen had als een persoon die eerder was gearresteerd. Bertillonage
kon onderzoekers niet helpen door bewijs te leveren dat een bepaalde
persoon bijvoorbeeld op de plaats van een misdrijf was geweest.
Vingerafdrukken boden een snellere en eenvoudigere identificatiemethode
dan antropometrie. Ze waren niet alleen eenvoudiger en goedkoper vast
te leggen, maar hielpen onderzoekers ook bij het identificeren van daders.
Hierdoor werd het Bertillonagesysteem uiteindelijk afgeschaft.
Bertillon getuigde in de zaak Dreyfus als handschriftdeskundige en
beweerde dat Dreyfus het belastende document had geschreven. in
zijn getuigenis verwees hij naar bepaalde overeenkomsten en
vermenigvuldigde hij de waarschijnlijkheid dat elk van de overeenkomsten
toevallig zou voorkomen om tot een zeer lage waarschijnlijkheid te komen
dat ze toevallig samen zouden voorkomen.
Poincaré had kritiek op het bewijs van Bertillon. Hij haakte drie
belangrijke punten aan:
Punt 1:
Bewijswaardering
2025-2026
Inhoudsopgave
Blok 1..................................................................................................................... 3
Interpreting Evidence: H1 Introduction...............................................................3
Blok 2..................................................................................................................... 8
Interpreting Evidence: H2 Interpreting Scientific Evidence.................................8
Interpreting Evidence: H3 The Alternative Hypothesis......................................19
Criminalistiek Reader (3): Berger, C.E.H. (2010) ‘Criminalistiek is
terugredeneren, Logisch correct redeneren in forensische rapportages ...en in
de rechtszaal’, Nederlands Juristenblad, 784-789.............................................28
Criminalistiek Reader (4): Berger, C.E.H., Aben, D.J.C. (2010) ‘Bewijs en
overtuiging: Rationeel redeneren sinds Aristoteles’, Expertise en Recht, 52-56.
.......................................................................................................................... 35
Criminalistiek Reader (5): Evett, I.W. (1998) ‘Towards a uniform framework for
reporting opinions in forensic science casework’, Science & Justice 38, 198-202
.......................................................................................................................... 38
Blok 3................................................................................................................... 43
Interpreting evidence H4: What questions can the expert deal with?...............43
Interpreting evidence H5: Explaining the strength of evidence........................50
Criminalistiek Reader: Saks, M.J., Koehler, J.J. (2005) ‘The Coming Paradigm
Shift in Forensic Identification Science’ Science 309, 892-895..........................61
Criminalistiek Reader: Berger, C.E.H., Buckleton, J.S., Champod, C., Evett, I.W.,
Jackson, G. (2011) ‘Evidence evaluation: A response to the court of appeal
judgment in R v T’............................................................................................. 67
Criminalistiek Reader: Faigman, D.L. (2002) ‘Is science different for lawyers?’ 77
Criminalistiek Reader: Houck, M.M. (2006) ‘CSI: Reality’, Scientific American,
67-71................................................................................................................. 79
Criminalistiek Reader: Kennedy, D. (2003) ‘Forensic Science: Oxymoron?’,
Science 302, 1625............................................................................................. 83
Criminalistiek Reader: Schweitzer, N.J., Saks, M.J. (2007) ‘The CSI Effect:
Popular Fiction about Forensic Science Affects the Public’s Expectations about
Real Forensic Science’, Jurimetrics J. 47, 357-364.............................................84
Blok 4................................................................................................................... 87
Interpreting Evidence H6: The Case as a Whole................................................87
Interpreting Evidence H9: Errors of thinking...................................................101
, 2
Criminalistiek Reader: Association of Forensic Science Providers (2009)
‘Standards for the formulation of evaluative forensic science expert opinion’,
........................................................................................................................ 113
Criminalistiek Reader: Dror, I., Charlton, D. (2006) ‘Why experts make errors’,
........................................................................................................................ 121
Criminalistiek Reader: Dror, I., Charlton, D., Peron, A.E. (2006) ‘Contextual
information renders experts vulnerable to making erroneous identifications’ 124
Criminalistiek Reader: Stoel, R., Berger, C.E.H., Kerkhoff, W., Mattijssen, E.,
Dror, I. “Minimizing contextual bias in forensic casework”..............................127
, 3
Blok 1
Interpreting Evidence: H1 Introduction
1.1 ‘Three principles’
3 principes voor forensische wetenschap
1. Locard’s Principle: Een dader laat sporen achter op de plaats
delict of neemt sporen mee van het plaats delict.
We moeten altijd nagaan of er sporen van het slachtoffer of de
plaats delict op de verdachte zijn, en of er sporen van de verdachte
op de plaats delict of het slachtoffer te vinden zijn (bijvoorbeeld
bloed van het slachtoffer op de dader en omgekeerd). Dit wordt
vaak verkeerd geciteerd als ‘every contact leaves a trace’, maar
Locard heeft dit nooit daadwerkelijk beweerd.
2. ‘Principle’ of individuality: Twee objecten kunnen op het eerste
gezicht niet te onderscheiden zijn, maar geen twee objecten zijn
exact hetzelfde. Zelfs als ze erg op elkaar lijken, zullen er altijd
subtiele, unieke verschillen zijn (bijvoorbeeld 2 kogels lijken
misschien heel erg op elkaar maar hebben unieke, subtiele
verschillen). gevolg voor forensisch onderzoek is dat sporen aan
één specifiek individu of object gekoppeld worden.
Deze bovenste twee principes zijn ‘proposed principles’, voorgestelde
principes, in plaats van wetten, omdat geen van beide voldoet aan de
voorwaarde voor falsifieerbaarheid (het is niet mogelijk ze 100% te
bewijzen of te weerleggen in alle gevallen)
3. Individualisme principe: als er genoeg overeenkomsten worden
gezien tussen twee objecten om de mogelijkheid van toeval uit te
sluiten, dan moeten die objecten van dezelfde bron afkomstig zijn.
moet niet worden gebruikt want dit principe zit vol problemen,
zoals:
o Toeval kan nooit volledig worden uitgesloten, wat categorische
uitspraken over individualisering onmogelijk maakt.
o Er is geen vast criterium voor het aantal toevalligheden dat
nodig is om individualisering vast te stellen; elke grens is
willekeurig. er bestaat geen objectieve grens: hoeveel
overeenkomsten zijn ‘genoeg’? Elke grens is arbitrair.
o De zekerheid die nodig is, hangt af van de ernst van de zaak
en ander beschikbaar bewijs.
, 4
Beslissingen hierover liggen niet bij ons, maar onze taak is om de waarde
van het bewijs te beschrijven. Daarom moet dit principe niet als
standaardrichtlijn worden gebruikt.
1.2 Dreyfus, Bertillon, and Poincaré
Alphonse Bertillon (1853-1914)
Bertillon was een Parijse politieagent die opklom tot oprichter van een
politielaboratorium voor de identificatie van criminelen. Hij stond bekend
om zijn voorstel voor een systeem van antropometrie, dat bekend werd als
Bertillonage. Antropometrie betekent eenvoudigweg het meten van
mensen.
De basis van het systeem was dat het onwaarschijnlijk zou zijn dat twee
mensen dezelfde metingen zouden hebben over het hele scala aan
kenmerken.
Maar deze methode heeft een paar problemen.
de methode was langzaam, duur en verre van foutloos
De functionarissen die de metingen deden, moesten speciaal worden
opgeleid; dit bracht meer kosten met zich mee en zelfs dan zouden
er bij de vereiste nauwkeurigheid geen twee dezelfde metingen
doen van dezelfde reeks kenmerken.
Het systeem kon niet worden toegepast op jongeren.
Het doel van dit systeem was om te bepalen of een persoon dezelfde
afmetingen had als een persoon die eerder was gearresteerd. Bertillonage
kon onderzoekers niet helpen door bewijs te leveren dat een bepaalde
persoon bijvoorbeeld op de plaats van een misdrijf was geweest.
Vingerafdrukken boden een snellere en eenvoudigere identificatiemethode
dan antropometrie. Ze waren niet alleen eenvoudiger en goedkoper vast
te leggen, maar hielpen onderzoekers ook bij het identificeren van daders.
Hierdoor werd het Bertillonagesysteem uiteindelijk afgeschaft.
Bertillon getuigde in de zaak Dreyfus als handschriftdeskundige en
beweerde dat Dreyfus het belastende document had geschreven. in
zijn getuigenis verwees hij naar bepaalde overeenkomsten en
vermenigvuldigde hij de waarschijnlijkheid dat elk van de overeenkomsten
toevallig zou voorkomen om tot een zeer lage waarschijnlijkheid te komen
dat ze toevallig samen zouden voorkomen.
Poincaré had kritiek op het bewijs van Bertillon. Hij haakte drie
belangrijke punten aan:
Punt 1:
