Samenvatting Gedrag in organisaties

Toegepaste organisatiepsychologie
Hoofdstuk 15 niet

Leerdoelen:
1. De student heeft inzicht in intra persoonlijke factoren die invloed hebben op welzijn, motivatie en
prestatie van werknemers en weet deze toe te passen binnen HRM-instrumenten
2a. De student legt uit welke factoren volgens psychologische kennis invloed hebben op functioneren
en welbevinden van werkenden binnen een organisatiecontext
2b. De student past deze kennis toe in een rol als adviseur aan het management, als onderzoeker of
als coach in het kader van de ontwikkeling of implementatie van HR beleid of -instrumentarium
3. De student kent relevante factoren die volgens psychologische wetenschap een rol spelen in
aansturing, beheersing en optimalisatie van organisatieprocessen en inrichting
4. De student beschrijft hoe organisatieprocessen en -inrichting volgens psychologische wetenschap
van invloed is op functioneren en welbevinden van werkenden binnen de organisatie
5. De student kan psychologische wetenschappelijke kennis toepassen om als HR-expert of adviseur
het presteren en welbevinden van medewerkers in een organisatie duurzaam te behouden of te
vergroten.

Les 1:
Sociale beïnvloeding (staat niet in het boek)

Hoe kun je de mens doorgronden? Waar is alle kennis op gebaseerd?:
Wetenschap
 Psychologische wetenschap
 Sociale psychologie
 Arbeids- en organisatiepsychologie
 Sociologie
 Antropologie

Psychologie en HRM?

6 geheimen van overtuigen Robert Cialdini
1. social proof
2. wederkerigheid
3. commitment en consistentie
4. liking
5. wie zegt het autoriteit
6. scarcity

Social proof
 Kijk naar gedrag van anderen om eigen gedragskeuzes te bepalen
 Voorbeelden:
- In de lift, in de trein
- Al 15 duizend exemplaren gekocht (dus ook willen)

Wederkerigheid
 Als je iets geeft verwacht je wel wat terug
 Voor wat hoort wat


Autoriteit

,  Kleding, auto, titel

Commitment en consistentie
 We komen graag consistent over, daarom krabbelen we niet terug als we aan iets begonnen
zijn.

Liking
 We doen liever iets voor iemand die we leuk en aardig vinden

Schaarste
 Wees er snel bij, want op is op
 Limited edition

Les 2 sociale beïnvloeding:

Thinking: fast and slow

System 1 System 2
Fast Slow
Unconsicious Conscious
Automatic Ettortful
Everday decisions Complex decisions
Error prone Reliable

Attitude = een houding die je hebt tegenover dingen, mensen, bepaald gedrag of gebeurtenissen

Drie componenten:
1. Affect (emotie)
2. Gedrag
3. Cognitief (denkproces)

Verschillende vormen:
1. Rationeel/ gevoelsmatig
2. ….
3. ….

Cognitief = evaluatie
Mijn chef gaf een collega promotie die dat minder verdiende dan ik. mijn chef is niet eerlijk

Affectief = gevoel
Ik heb een hekel aan mijn chef

Gedrag = actie
Ik ben op zoek naar ander werk, ik heb tegen iedereen die het horen wilde, verteld over mijn chef




Relatie afhankelijk van ‘moderatoren’

, - Belang van attitude
- Specificiteit van attitude
- Toegankelijkheid van attitude
- Aanwezigheid sociale druk
- Directe ervaring met attitude

Wat voor attitudes hebben mensen t.a.v. werk?
- Werktevredenheid
- Werkbetrokkenheid
- Organisatiebinding
- Bevlogenheid
- Motivatie
- Werkplezier
- Werkgeluk

Werktevredenheid = een positief gevoel over het werk op basis van een beoordeling van de
kenmerken ervan

Attitude richting werk: werktevredenheid:
Positief verband met:
- Werkprestaties
- Voorbeeldig werkgedrag
- Klanttevredenheid

Negatief verband met:
- Verzuim
- Verloop
- Ongewenst gedrag




Les 3:

, Diversiteit: waarom?
1. Diversiteit neemt toe
2. Kan werk ten goede komen
3. Kan ook fout gaan

Diversiteit
- Geslacht oppervlakte kenmerken
- Leeftijd
- Culturele achtergrond
- Seksuele oriëntatie
- Anciënniteit

Diversiteit
- Persoonlijkheid diepte kenmerken
- Attitudes
- Waarden
- Fysieke/mentale vermogens

Discriminatie
 Het zien van verschillen
- Goed/slecht
- Buitensluiting
- Stress, verloop, ontevredenheid
- Verlopen potentieel

Hoe meet je attitudes?
 Directe meting  kloppen die antwoorden wel altijd?
- Vragenlijst, interview
 Indirecte meting
- Foutieve keuze methode
- Projectieve technieken
- Gedragsobservatie/ lichaamstaal

Toepassingen in het HRM vak
 Werving en selectie
- Diversiteitprogramma’s
- Assessments
- Anoniem solliciteren
 Diversiteitsmanagement
- Positief werkklimaat
- Beeldvorming
- Inclusief HRM

Perceptie = Het proces waarin het individu zijn zintuigelijke indrukken ordent en interpreteert om zin
te geven aan zijn omgeving

2. perceptie van personen
 Attributietheorie : jet toeschrijven van gedrag aan interne of externe factoren
- Anderen: gedrag vooral toeschrijven aan persoon
- Onszelf: afhankelijk van uitkomst.
 Self-serving bias (eigenbelang)