RECHTSHANDHAVING & POLITIE
WEEK 1: DE NATIONALE POLITIE EN LOKAAL VEILIGHEIDSBELEID
Rechtshandhaving (law enforcement) is het handhaven van wetten en regels. Twee paradigma’s:
1) Straffen: mensen die regels overtreden moeten gestraft worden zodat ze het daarna niet
meer doen. (reactief: er is iets gebeurt en de politie reageert daarop)
2) Doen naleven: mensen moeten inderdaad gestraft worden, maar er zijn ook andere
manieren om overtredingen te voorkomen, zoals herhalingsbordjes. (preventief: focus ligt bij
het voorkomen van delicten)
Verzorgingsstaatparadigma: focus op hulpverlening door de politie. Komt het meest overeen met
het doen naleven; preventie.
Normatief-repressief paradigma: focus op reactief optreden door de politie (bestraffen). Komt het
meest overeen met straffen.
Geschiedenis van de politie:
- Duaal stelsel (1957). Lokaal; territoriale splitsing. Gebied <25.000 inwoners had Rijkspolitie
en >25.000 inwoners had Gemeentepolitie.
- Regionaal stelsel (1993). Decentraal; functionele splitsing. Eén landelijk korps (KLPD) en 25
autonome korpsen.
- Nationale Politie (2012). Centraal; één politiekorps. Eén landelijke eenheid en 10 regionale
eenheden.
De Nationale Politie kwam, omdat er problemen waren met het regionale beleid.
- Bestuurlijke drukte door een complex systeem van bestuur, justitie en politie
- Aansturing van de landelijke prioriteiten verliep moeizaam
- Te grote kwaliteitsverschillen tussen politieregio’s
- Te weinig samenwerken tussen politieregio’s
Nationale Politie: politie gaat effectiever functioneren t.b.v. de veiligheid van burgers en dieren.
Verantwoordelijkheid ligt bij Minister van Veiligheid en Justitie. Door de instelling van één landelijk
politiekorps gaat de politie ook efficiënter functioneren. Er zijn op regionaal niveau geen zelfstandige
onderdelen met eigen rechtspersoonlijkheid meer. Ook functioneert de politie nu doelmatiger, want
minder bestuurlijke drukte.
Doelstellingen van Rutte: meer focus op criminaliteitsbestrijding, meer blauw op straat, minder
bestuurlijk gedoe, minder administratieve kosten, ruimte voor vakmanschap door minder
bureauwerk, minder protocollen en formulieren, eenvoudig aangifte kunnen doen.
Veranderingen: er is meer sprake van centralisatie en het beheer ligt tegenwoordig bij de korpschef
en bij de Minister van Justitie en Veiligheid. Eerst lag het beheer bij de burgemeester van de grootste
gemeente. Onveranderd: taken van de politie zijn hetzelfde en het gezag ligt nog steeds bij de OvJ en
de burgemeester.
Regionale stelsel Nationale Politie
Organisatie 26 korpsen (1 KLPD en 25 autonome 1 korps met 1 landelijke eenheid en 10
korpsen regionale korpsen
Taken Strafrechtelijke handhaving, Strafrechtelijke handhaving, openbare orde
openbare orde en hulpverlening en hulpverlening
Gezag OvJ en Burgemeester OvJ en Burgemeester
Beheer Korpsbeheerders Korpschef / minister
WEEK 1: DE NATIONALE POLITIE EN LOKAAL VEILIGHEIDSBELEID
Rechtshandhaving (law enforcement) is het handhaven van wetten en regels. Twee paradigma’s:
1) Straffen: mensen die regels overtreden moeten gestraft worden zodat ze het daarna niet
meer doen. (reactief: er is iets gebeurt en de politie reageert daarop)
2) Doen naleven: mensen moeten inderdaad gestraft worden, maar er zijn ook andere
manieren om overtredingen te voorkomen, zoals herhalingsbordjes. (preventief: focus ligt bij
het voorkomen van delicten)
Verzorgingsstaatparadigma: focus op hulpverlening door de politie. Komt het meest overeen met
het doen naleven; preventie.
Normatief-repressief paradigma: focus op reactief optreden door de politie (bestraffen). Komt het
meest overeen met straffen.
Geschiedenis van de politie:
- Duaal stelsel (1957). Lokaal; territoriale splitsing. Gebied <25.000 inwoners had Rijkspolitie
en >25.000 inwoners had Gemeentepolitie.
- Regionaal stelsel (1993). Decentraal; functionele splitsing. Eén landelijk korps (KLPD) en 25
autonome korpsen.
- Nationale Politie (2012). Centraal; één politiekorps. Eén landelijke eenheid en 10 regionale
eenheden.
De Nationale Politie kwam, omdat er problemen waren met het regionale beleid.
- Bestuurlijke drukte door een complex systeem van bestuur, justitie en politie
- Aansturing van de landelijke prioriteiten verliep moeizaam
- Te grote kwaliteitsverschillen tussen politieregio’s
- Te weinig samenwerken tussen politieregio’s
Nationale Politie: politie gaat effectiever functioneren t.b.v. de veiligheid van burgers en dieren.
Verantwoordelijkheid ligt bij Minister van Veiligheid en Justitie. Door de instelling van één landelijk
politiekorps gaat de politie ook efficiënter functioneren. Er zijn op regionaal niveau geen zelfstandige
onderdelen met eigen rechtspersoonlijkheid meer. Ook functioneert de politie nu doelmatiger, want
minder bestuurlijke drukte.
Doelstellingen van Rutte: meer focus op criminaliteitsbestrijding, meer blauw op straat, minder
bestuurlijk gedoe, minder administratieve kosten, ruimte voor vakmanschap door minder
bureauwerk, minder protocollen en formulieren, eenvoudig aangifte kunnen doen.
Veranderingen: er is meer sprake van centralisatie en het beheer ligt tegenwoordig bij de korpschef
en bij de Minister van Justitie en Veiligheid. Eerst lag het beheer bij de burgemeester van de grootste
gemeente. Onveranderd: taken van de politie zijn hetzelfde en het gezag ligt nog steeds bij de OvJ en
de burgemeester.
Regionale stelsel Nationale Politie
Organisatie 26 korpsen (1 KLPD en 25 autonome 1 korps met 1 landelijke eenheid en 10
korpsen regionale korpsen
Taken Strafrechtelijke handhaving, Strafrechtelijke handhaving, openbare orde
openbare orde en hulpverlening en hulpverlening
Gezag OvJ en Burgemeester OvJ en Burgemeester
Beheer Korpsbeheerders Korpschef / minister
