Journalistiek in de platformsamenleving: H4
Mei 2016: grote ophef rond Facebook; had redacteuren in dienst
Facebook = nieuwskanaal, geen nieuwsorganisatie
Publieke rol van het sociale netwerk: belangrijk distributiekanaal voor nieuws
Volgens Facebook: rol van redacteuren in selectie van nieuws -> klein
Algoritmes bepalen wat Facebookgebruikers te zien krijgen
Op basis van welke principes selecteren de algoritmes van Facebook welk nieuws
het publiek krijgt voorgeschoteld?
Democratische samenleving:
o Essentieel: burgers kunnen zich goed informeren over actuele ontwikkelingen
en politieke kwesties. Kennis door feiten + uiteenlopende visies
Maatschappelijke functie: de inrichting van een goed functionerende, toegankelijke
en pluralistische publieke sfeer; voor een groot deel vervuld door journalistieke
instituties.
> Publieke omroepen
> Commerciële uitgeverijen of omroepen
Uitgangspunten/professionele waarden voor de journalistiek:
- Onafhankelijkheid, scheiding kerk en staat
- Transparantie
- Waarheidsgetrouw
- Fair handelen
Platformen als Facebook zien zich NIET als journalistieke organisatie (nieuws
produceren en selecteren op basis van professionele waarden), maar als
technologiebedrijven (louter distributeurs die het publiek berichten voorschotelen
waarvan de platformen menen dat het publiek ze graag wil lezen of zien)
4.1 De rol van journalistiek in de samenleving
Twintigste eeuw: belangrijke rol in de democratische samenleving
Journalistieke media vormen een arena voor het publieke debat
> Verschillende visies worden gepresenteerd en tegen elkaar afgewogen
Twee functies Journalistiek
1. Controleert de machthebbers
2. Informeert het publiek om deel te kunnen nemen aan het democratische
proces
Opdracht van een journalist:
- Grote maatschappelijke ontwikkelingen verslaan
- Het perspectief van uiteenlopende actoren voor het voetlicht brengen
Uitgangspunt onafhankelijkheid
= de commerciële afdeling en de redactie behoren onafhankelijk van elkaar te
opereren.
Door de jaren heen media steeds meer in het teken van medialogica
= mediabedrijven moeten steeds
harder met elkaar concurreren om de
aandacht van de lezer en kijker.
Probleem: verdienmodel voor de traditionele journalistiek staat onder druk
Oorzaak: opkomst van internet
Gevolg: journalistieke organisaties noodgedwongen op zoek naar alternatieve
inkomstenbronnen -> regelmatig zorg of de traditionele scheiding tussen kerk en
staat nog wel overeind gehouden kan worden.
, 4.2 Dataficatie
Opkomst platformen
Gevolg: nieuwe mogelijkheden om data te verzamelen over het lees- en kijkgedrag
van nieuwsconsumenten
Ook wel genoemd: metrics (een dataficatietrend)
Data gebruikt om:
1. Interesses van het publiek peilen
2. Nieuwsorganisaties kunnen het succes van hun eigen publicaties volgen
Het hele redactionele proces is erop gericht om voortdurend in te spelen op het lees-,
like- en klikgedrag van het publiek
Dataficatie en traditionele journalistieke organisaties
Journalisten zien het inspelen op de wensen van het publiek als strijdig met de
professionele waarden die leidend zouden moeten zijn voor het redactieproces.
Desondanks maken traditionele nieuwsorganisaties steeds meer gebruik van
sociale media; audience development
In Nederland:
Landelijke kranten houden bezoekcijfers goed in de gate, met name bij de
webredacties.
Bij papieren krantenredacties is de aandacht voor het aantal ‘hits’ die de artikelen
online scoren, minder groot.
Ontwikkeling: de keuze van onderwerpen ‘wordt in toenemende mate bepaald door
wat scoort bij de gebruikers.
Mogelijk gevolg: datagedreven algoritmes in het redactionele proces > menselijke
inzichten gebaseerd op professionele waarden
4.3 Commodificatie
Tot midden jaren negentig inkomsten van journalistieke organisaties uit:
1. Verkoop van kranten en tijdschriften aan lezers
2. Advertentie-inkomsten
3. Inkomsten uit subsidies en belastingen zoals het kijkgeld
Kranten en televisiestations fungeren zoals two-sided markters;
= ze bieden nieuws aan lezers of kijkers en ‘verkopen’ deze lezers weer aan
adverteerders
Functie uitgevers: marktmeesters
De strikte scheiding van de commerciële tak en redactionele processen
moeten daarbij onafhankelijkheid in de berichtgeving garanderen
Probleem: bovenstaande verdien- en organisatiemodel staat onder druk
Oorzaak: opkomst verschillende type platformen
Belangrijke rol: proces van ontbundeling
Traditionele kranten kunnen omschreven worden als een bundel van verschillende
functies:
1. Nieuwsbode
De krant fungeert met haar advertentiepagina’s ook als:
1. Makelaar op de arbeidsmarkt: personeelsadvertenties
2. Matchmaker in de liefde: contactadvertenties
3. Informele marktplaats: rubrieksadvertenties
4. Orgaan voor het (in de vorm van advertenties) publiceren van
overheidsmededelingen
Mei 2016: grote ophef rond Facebook; had redacteuren in dienst
Facebook = nieuwskanaal, geen nieuwsorganisatie
Publieke rol van het sociale netwerk: belangrijk distributiekanaal voor nieuws
Volgens Facebook: rol van redacteuren in selectie van nieuws -> klein
Algoritmes bepalen wat Facebookgebruikers te zien krijgen
Op basis van welke principes selecteren de algoritmes van Facebook welk nieuws
het publiek krijgt voorgeschoteld?
Democratische samenleving:
o Essentieel: burgers kunnen zich goed informeren over actuele ontwikkelingen
en politieke kwesties. Kennis door feiten + uiteenlopende visies
Maatschappelijke functie: de inrichting van een goed functionerende, toegankelijke
en pluralistische publieke sfeer; voor een groot deel vervuld door journalistieke
instituties.
> Publieke omroepen
> Commerciële uitgeverijen of omroepen
Uitgangspunten/professionele waarden voor de journalistiek:
- Onafhankelijkheid, scheiding kerk en staat
- Transparantie
- Waarheidsgetrouw
- Fair handelen
Platformen als Facebook zien zich NIET als journalistieke organisatie (nieuws
produceren en selecteren op basis van professionele waarden), maar als
technologiebedrijven (louter distributeurs die het publiek berichten voorschotelen
waarvan de platformen menen dat het publiek ze graag wil lezen of zien)
4.1 De rol van journalistiek in de samenleving
Twintigste eeuw: belangrijke rol in de democratische samenleving
Journalistieke media vormen een arena voor het publieke debat
> Verschillende visies worden gepresenteerd en tegen elkaar afgewogen
Twee functies Journalistiek
1. Controleert de machthebbers
2. Informeert het publiek om deel te kunnen nemen aan het democratische
proces
Opdracht van een journalist:
- Grote maatschappelijke ontwikkelingen verslaan
- Het perspectief van uiteenlopende actoren voor het voetlicht brengen
Uitgangspunt onafhankelijkheid
= de commerciële afdeling en de redactie behoren onafhankelijk van elkaar te
opereren.
Door de jaren heen media steeds meer in het teken van medialogica
= mediabedrijven moeten steeds
harder met elkaar concurreren om de
aandacht van de lezer en kijker.
Probleem: verdienmodel voor de traditionele journalistiek staat onder druk
Oorzaak: opkomst van internet
Gevolg: journalistieke organisaties noodgedwongen op zoek naar alternatieve
inkomstenbronnen -> regelmatig zorg of de traditionele scheiding tussen kerk en
staat nog wel overeind gehouden kan worden.
, 4.2 Dataficatie
Opkomst platformen
Gevolg: nieuwe mogelijkheden om data te verzamelen over het lees- en kijkgedrag
van nieuwsconsumenten
Ook wel genoemd: metrics (een dataficatietrend)
Data gebruikt om:
1. Interesses van het publiek peilen
2. Nieuwsorganisaties kunnen het succes van hun eigen publicaties volgen
Het hele redactionele proces is erop gericht om voortdurend in te spelen op het lees-,
like- en klikgedrag van het publiek
Dataficatie en traditionele journalistieke organisaties
Journalisten zien het inspelen op de wensen van het publiek als strijdig met de
professionele waarden die leidend zouden moeten zijn voor het redactieproces.
Desondanks maken traditionele nieuwsorganisaties steeds meer gebruik van
sociale media; audience development
In Nederland:
Landelijke kranten houden bezoekcijfers goed in de gate, met name bij de
webredacties.
Bij papieren krantenredacties is de aandacht voor het aantal ‘hits’ die de artikelen
online scoren, minder groot.
Ontwikkeling: de keuze van onderwerpen ‘wordt in toenemende mate bepaald door
wat scoort bij de gebruikers.
Mogelijk gevolg: datagedreven algoritmes in het redactionele proces > menselijke
inzichten gebaseerd op professionele waarden
4.3 Commodificatie
Tot midden jaren negentig inkomsten van journalistieke organisaties uit:
1. Verkoop van kranten en tijdschriften aan lezers
2. Advertentie-inkomsten
3. Inkomsten uit subsidies en belastingen zoals het kijkgeld
Kranten en televisiestations fungeren zoals two-sided markters;
= ze bieden nieuws aan lezers of kijkers en ‘verkopen’ deze lezers weer aan
adverteerders
Functie uitgevers: marktmeesters
De strikte scheiding van de commerciële tak en redactionele processen
moeten daarbij onafhankelijkheid in de berichtgeving garanderen
Probleem: bovenstaande verdien- en organisatiemodel staat onder druk
Oorzaak: opkomst verschillende type platformen
Belangrijke rol: proces van ontbundeling
Traditionele kranten kunnen omschreven worden als een bundel van verschillende
functies:
1. Nieuwsbode
De krant fungeert met haar advertentiepagina’s ook als:
1. Makelaar op de arbeidsmarkt: personeelsadvertenties
2. Matchmaker in de liefde: contactadvertenties
3. Informele marktplaats: rubrieksadvertenties
4. Orgaan voor het (in de vorm van advertenties) publiceren van
overheidsmededelingen
