Samenvatting boek grasland signalen
De productie van grasland loopt sterk uiteen en varieert grofweg van 6-16 ton ds per hectare per
jaar. Deels is dit verschil te verklaren door variatie in natuurlijke omstandigheden zoals: grondsoort,
bodemvruchtbaarheid en vochtvoorziening. Maar ook door goed grasland beheer kun je veel invloed
hebben op de opbrengst en kwaliteit van het gras.
Koeien lang laten grazen op gras dat korter is dan 10cm, is onnatuurlijk en gaat ten koste van de
groei. De planten hebben te weinig bladoppervlak om de wortelreserve aan te vullen. Het wortel
stelsel ontwikkelt zich minder goed, dit maakt het gras gevoelig voor droogte en stress.
Gras is aangepast aan graasgedrag. Dit kan je zien aan:
- Het groeipunt zit laag bij de grond, zodat gras niet snel schade ondervindt van grazen. Bij de
meeste andere plant soorten zit het groeipunt boven aan de plant.
- Energie kan in gras in de wortels worden opgeslagen en later worden gebruikt om opnieuw
uit te lopen.
Zonder maaien of begrazen gaat gras dood. Bij een te lang en dicht gewas, komt te weinig zonlicht
onderin bij de jonge zijscheuten. Hierdoor sterven spruiten onder in het gewas. Na de bloei en de
zaadvorming sterven ook de spruiten boven in het gewas. De grasmat probeert zich in stand te
houden door nieuwe zijspruiten te vormen. Energie om de wortel reserves aan te vullen ontbreekt
en de grasplant begint vanuit het midden af te sterven. Dit werd veel gezien in natuur gebieden toen
er nog geen gebruik werd gemaakt van begrazers.
Groeiwijze:
- De energie voor groeien haalt de plant uit de wortelreserves.
- Uitlopen gaat ten koste van de wortelreserves, dat gedeeltelijk sterft.
- De eerste week na uitlopen heeft het jonge blad nog maar een klein oppervlak, hierdoor kan
het weinig energie vastleggen. De eerste grasgroei is traag en komt grotendeels uit de
wortelreserves. Naarmate het bladoppervlak toeneemt, kan de grasplant steeds meer
energie uit zonlicht vastleggen. de groeisnelheid neemt toe en bereikt een maximum, zodra
het gehele grondoppervlak met grasbladeren bedekt is. Dit is globaal het geval als er 1200kg
ds aan gras op een hectare staat.
- Op een gegeven moment is de benutting van zonne energie zo groot dat de grasplant meer
energie opneemt dan de plant kan gebruiken voor bovengronds blad/ stengel groei. Vanaf
dat moment gaat er meer energie naar de wortels. Hierdoor heb je steeds evenwicht.
Gras geur:
- Cis-3-hexeen- ol is een organische verbinding die de geur van gemaaid gras geeft.
Grassen:
- 8000 soorten
- In grote aantallen zijn grasplanten in staat grotendeels andere planten te verdringen en een
dichte uitgestrekte vegetatie te vormen.
- Grassen kunnen vegatief en generatief vermeerderen.
- Generatief: via bloeien gevolgd door zaadvorming.
, - Vegetatieve vermeerdering (ongeslachtelijke vermeerdering) gebeurt soms via vormen van
zijspruiten en wortelstokken, waaruit nieuwe planten omhoog groeien.
- Maaien maar vooral beweiden, bevordert de vegetatieve vermeerdering.
- Waar wordt gegraars, is de grasmat vaak dichter.
- Mais behoort ook tot de familie van de grassen, maar is 1 jarig
Schapenzuring:
- Dit bevat oxaalzuur.
- Dit kan bij runderen en schapen diarree veroorzaken. Bij veel te veel kan er een blokkade
komen van de calciumopname,
- Schapenzuring is een indicator voor een lage pH.
Meestal is er in juni en juli een dipje in de groei van gras.
Engels raai:
- komt het meeste voor. Het levert veel opbrengst, reageert sterk op stikstof bemesting, is
smakelijk en kan zicht goed handhaven in het nl klimaat.
Voed de cycles:
- Wortels groeien en sterven weer af. Dit geeft veel organische stof in de bodem. Het
bodemleven zet dit materiaal om in voeding voor de wortels om te groeien.
- In een goede graszode kan jaarlijks 4500kg per ha aan wortelmassa zitten.
- Als je de bewortelling stimuleert heeft dit een positief effect op het bodemleven en de
bodemstructuur.
Melk
- Koeien die veel gras eten, produceren melk met een groot aandeel gezonde onverzadigde
vetzuren (ook wel CLA genoemd). Hierbij gaat het vooral om de omega- 3 vetzuren.
- Vooral linoleenzuur, dat volop in jong gras zit, lijkt de melksamenstelling positief te
beïnvloeden.
- Koeien die zelf grazen hebben gezonderde melk dat koeien die zomerstalvoeding krijgen. Dit
komt omdat de grazende koeien vooral de toppen eten van gras en hier meer linoleen in zit.
Verzorging door schapen:
- Gras dat met een te grote lengte aan de winter begint, is gevoelig voor winterschade. Dit kan
vorstschade zijn, maar ook verstikking door bijv. sneeuwval.
- Als het gras langer dan 8-10cm is , kan begrazing van schapen helpen.
- Schapen zijn gunstig voor het behoud van klaver.
- Te intensief begrazen door schapen, gaat ten koste van de hergroei in het voorjaar. Laat het
gras daarom niet korter worden dan 4-5 cm en pas op voor vertrapping.
- Zorg dat schapen voor eind januari uit de weide zijn. Hiermee voorkom je dat de groei wordt
geremd zodat de grasplanten ontwaken uit hun winterslaap.
- Beweiding met schapen is niet gewenst voor jonge grasplanten. Nieuw ingezaaid grasland is
erg gevoelig voor vertrappingen verdichting van de bovenlaag.
De productie van grasland loopt sterk uiteen en varieert grofweg van 6-16 ton ds per hectare per
jaar. Deels is dit verschil te verklaren door variatie in natuurlijke omstandigheden zoals: grondsoort,
bodemvruchtbaarheid en vochtvoorziening. Maar ook door goed grasland beheer kun je veel invloed
hebben op de opbrengst en kwaliteit van het gras.
Koeien lang laten grazen op gras dat korter is dan 10cm, is onnatuurlijk en gaat ten koste van de
groei. De planten hebben te weinig bladoppervlak om de wortelreserve aan te vullen. Het wortel
stelsel ontwikkelt zich minder goed, dit maakt het gras gevoelig voor droogte en stress.
Gras is aangepast aan graasgedrag. Dit kan je zien aan:
- Het groeipunt zit laag bij de grond, zodat gras niet snel schade ondervindt van grazen. Bij de
meeste andere plant soorten zit het groeipunt boven aan de plant.
- Energie kan in gras in de wortels worden opgeslagen en later worden gebruikt om opnieuw
uit te lopen.
Zonder maaien of begrazen gaat gras dood. Bij een te lang en dicht gewas, komt te weinig zonlicht
onderin bij de jonge zijscheuten. Hierdoor sterven spruiten onder in het gewas. Na de bloei en de
zaadvorming sterven ook de spruiten boven in het gewas. De grasmat probeert zich in stand te
houden door nieuwe zijspruiten te vormen. Energie om de wortel reserves aan te vullen ontbreekt
en de grasplant begint vanuit het midden af te sterven. Dit werd veel gezien in natuur gebieden toen
er nog geen gebruik werd gemaakt van begrazers.
Groeiwijze:
- De energie voor groeien haalt de plant uit de wortelreserves.
- Uitlopen gaat ten koste van de wortelreserves, dat gedeeltelijk sterft.
- De eerste week na uitlopen heeft het jonge blad nog maar een klein oppervlak, hierdoor kan
het weinig energie vastleggen. De eerste grasgroei is traag en komt grotendeels uit de
wortelreserves. Naarmate het bladoppervlak toeneemt, kan de grasplant steeds meer
energie uit zonlicht vastleggen. de groeisnelheid neemt toe en bereikt een maximum, zodra
het gehele grondoppervlak met grasbladeren bedekt is. Dit is globaal het geval als er 1200kg
ds aan gras op een hectare staat.
- Op een gegeven moment is de benutting van zonne energie zo groot dat de grasplant meer
energie opneemt dan de plant kan gebruiken voor bovengronds blad/ stengel groei. Vanaf
dat moment gaat er meer energie naar de wortels. Hierdoor heb je steeds evenwicht.
Gras geur:
- Cis-3-hexeen- ol is een organische verbinding die de geur van gemaaid gras geeft.
Grassen:
- 8000 soorten
- In grote aantallen zijn grasplanten in staat grotendeels andere planten te verdringen en een
dichte uitgestrekte vegetatie te vormen.
- Grassen kunnen vegatief en generatief vermeerderen.
- Generatief: via bloeien gevolgd door zaadvorming.
, - Vegetatieve vermeerdering (ongeslachtelijke vermeerdering) gebeurt soms via vormen van
zijspruiten en wortelstokken, waaruit nieuwe planten omhoog groeien.
- Maaien maar vooral beweiden, bevordert de vegetatieve vermeerdering.
- Waar wordt gegraars, is de grasmat vaak dichter.
- Mais behoort ook tot de familie van de grassen, maar is 1 jarig
Schapenzuring:
- Dit bevat oxaalzuur.
- Dit kan bij runderen en schapen diarree veroorzaken. Bij veel te veel kan er een blokkade
komen van de calciumopname,
- Schapenzuring is een indicator voor een lage pH.
Meestal is er in juni en juli een dipje in de groei van gras.
Engels raai:
- komt het meeste voor. Het levert veel opbrengst, reageert sterk op stikstof bemesting, is
smakelijk en kan zicht goed handhaven in het nl klimaat.
Voed de cycles:
- Wortels groeien en sterven weer af. Dit geeft veel organische stof in de bodem. Het
bodemleven zet dit materiaal om in voeding voor de wortels om te groeien.
- In een goede graszode kan jaarlijks 4500kg per ha aan wortelmassa zitten.
- Als je de bewortelling stimuleert heeft dit een positief effect op het bodemleven en de
bodemstructuur.
Melk
- Koeien die veel gras eten, produceren melk met een groot aandeel gezonde onverzadigde
vetzuren (ook wel CLA genoemd). Hierbij gaat het vooral om de omega- 3 vetzuren.
- Vooral linoleenzuur, dat volop in jong gras zit, lijkt de melksamenstelling positief te
beïnvloeden.
- Koeien die zelf grazen hebben gezonderde melk dat koeien die zomerstalvoeding krijgen. Dit
komt omdat de grazende koeien vooral de toppen eten van gras en hier meer linoleen in zit.
Verzorging door schapen:
- Gras dat met een te grote lengte aan de winter begint, is gevoelig voor winterschade. Dit kan
vorstschade zijn, maar ook verstikking door bijv. sneeuwval.
- Als het gras langer dan 8-10cm is , kan begrazing van schapen helpen.
- Schapen zijn gunstig voor het behoud van klaver.
- Te intensief begrazen door schapen, gaat ten koste van de hergroei in het voorjaar. Laat het
gras daarom niet korter worden dan 4-5 cm en pas op voor vertrapping.
- Zorg dat schapen voor eind januari uit de weide zijn. Hiermee voorkom je dat de groei wordt
geremd zodat de grasplanten ontwaken uit hun winterslaap.
- Beweiding met schapen is niet gewenst voor jonge grasplanten. Nieuw ingezaaid grasland is
erg gevoelig voor vertrappingen verdichting van de bovenlaag.
