Werkgroep 6: Medeplegen en medeplichtigheid
Literatuur
J. de Hullu, Materieel strafrecht, hoofdstuk VII, par. 2 en 5.
Arresten
Overzichtsarrest medeplegen HR 2 december 2014, NJ 2015/390
Afbakening medeplegen en medeplichtigheid HR 27 maart 2018, NJ 2018/253
Kernbegrippen
Medeplegen
Medeplichtigheid
Nauwe en bewuste samenwerking
Leerdoelen
Van een student wordt verwacht dat hij of zij de basisbegrippen en de voorgeschreven
arresten met betrekking tot medeplegen en medeplichtigheid kent en dat hij of zij deze
begrippen en arresten kritisch kan beschouwen en begrijpt hoe deze op een casus moeten
worden toegepast.
Begripsvragen
1
, Lees de voorgeschreven paragrafen uit Materieel strafrecht van J. de Hullu.
Vraag 1
Wat is het criterium voor medeplegen en wanneer is hieraan voldaan?
Criterium: Bewuste en nauwe samenwerking die een intellectuele en/of materiële bijdrage
aan het delict van voldoende gewicht.
als bij het medeplegen de dader niet de gehele delictsomschrijving vervult moet er:
voldoende bewuste en nauwe samenwerking, en gezamenlijke uitvoering van het delict, zijn.
Bij niet evidente gevallen, als er geen gezamenlijke uitvoering is moet er sprake zijn van een:
intellectuele en/of materiële bijdrage van voldoende gewicht. De Rechtspraak biedt relevante
factoren voor voldoende gewicht:
- De intensiteit van de samenwerking,
- De onderlinge taakverdeling,
- De rol van de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het
belang van de rol van de verdachte
- De aanwezigheid op belangrijke momenten en
- Regie achter de schermen tonen, en anderen het vuile werk laten opknappen
- Het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip (dit is op zich niet
voldoende).
Vraag 2
In artikel 48 Sr worden twee vormen van medeplichtigheid onderscheiden. Leg het
verschil tussen beide vormen uit aan de hand van twee zelfbedachte voorbeelden.
Medeplichtig bij het misdrijf: de gelijktijdige behulpzaamheid
VB: op de wacht staan tijdens een inbraak, alleen als nauwe en bewuste samenwerking niet
bewezen kan worden.
Medeplichtigheid tot het misdrijf: de voorafgaande behulpzaamheid. Hierbij wordt bedoeld
het verschaffen van middelen, de gelegenheid of inlichtingen.
VB: vertellen waar en wanneer de beste plek is om een overval te plegen
Vraag 3
Voor strafbaar medeplegen is vereist dat de medepleger opzet heeft. Men spreekt in dit
verband van een dubbel opzetvereiste. Leg uit wat hiermee wordt bedoeld en geef
hierbij een voorbeeld.
Bij een opzettelijke samenwerking moet er sprake zijn van dubbel opzet. Dit betekent dat
de medepleger gericht moet op een bijdrage leveren bij het strafbare feit (hij moet willen
(mede)plegen) en de medepleger moet gericht zijn op het medeplegen van dat specifieke
strafbare feit. Opzet bij het medeplegen en opzet bij het strafbare feit.
Niet voldaan aan beide voorwaarden? Geen vorm van medeplegen.
VB dubbel opzet: Piet en Jan besluiten Kees in elkaar te slaan (mishandeling) omdat Kees
een verhouding heeft met de vriendin van Jan. Piet houdt Kees vast en Jan geeft Kees een
paar stompen in zijn maag Hierbij is sprake van dubbel opzet; Piet stemt in met het
medeplegen (zijn bijdrage) aan dit delict (het vasthouden van Kees) en Piet heeft willen
medeplegen aan de mishandeling.
2
Literatuur
J. de Hullu, Materieel strafrecht, hoofdstuk VII, par. 2 en 5.
Arresten
Overzichtsarrest medeplegen HR 2 december 2014, NJ 2015/390
Afbakening medeplegen en medeplichtigheid HR 27 maart 2018, NJ 2018/253
Kernbegrippen
Medeplegen
Medeplichtigheid
Nauwe en bewuste samenwerking
Leerdoelen
Van een student wordt verwacht dat hij of zij de basisbegrippen en de voorgeschreven
arresten met betrekking tot medeplegen en medeplichtigheid kent en dat hij of zij deze
begrippen en arresten kritisch kan beschouwen en begrijpt hoe deze op een casus moeten
worden toegepast.
Begripsvragen
1
, Lees de voorgeschreven paragrafen uit Materieel strafrecht van J. de Hullu.
Vraag 1
Wat is het criterium voor medeplegen en wanneer is hieraan voldaan?
Criterium: Bewuste en nauwe samenwerking die een intellectuele en/of materiële bijdrage
aan het delict van voldoende gewicht.
als bij het medeplegen de dader niet de gehele delictsomschrijving vervult moet er:
voldoende bewuste en nauwe samenwerking, en gezamenlijke uitvoering van het delict, zijn.
Bij niet evidente gevallen, als er geen gezamenlijke uitvoering is moet er sprake zijn van een:
intellectuele en/of materiële bijdrage van voldoende gewicht. De Rechtspraak biedt relevante
factoren voor voldoende gewicht:
- De intensiteit van de samenwerking,
- De onderlinge taakverdeling,
- De rol van de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het
belang van de rol van de verdachte
- De aanwezigheid op belangrijke momenten en
- Regie achter de schermen tonen, en anderen het vuile werk laten opknappen
- Het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip (dit is op zich niet
voldoende).
Vraag 2
In artikel 48 Sr worden twee vormen van medeplichtigheid onderscheiden. Leg het
verschil tussen beide vormen uit aan de hand van twee zelfbedachte voorbeelden.
Medeplichtig bij het misdrijf: de gelijktijdige behulpzaamheid
VB: op de wacht staan tijdens een inbraak, alleen als nauwe en bewuste samenwerking niet
bewezen kan worden.
Medeplichtigheid tot het misdrijf: de voorafgaande behulpzaamheid. Hierbij wordt bedoeld
het verschaffen van middelen, de gelegenheid of inlichtingen.
VB: vertellen waar en wanneer de beste plek is om een overval te plegen
Vraag 3
Voor strafbaar medeplegen is vereist dat de medepleger opzet heeft. Men spreekt in dit
verband van een dubbel opzetvereiste. Leg uit wat hiermee wordt bedoeld en geef
hierbij een voorbeeld.
Bij een opzettelijke samenwerking moet er sprake zijn van dubbel opzet. Dit betekent dat
de medepleger gericht moet op een bijdrage leveren bij het strafbare feit (hij moet willen
(mede)plegen) en de medepleger moet gericht zijn op het medeplegen van dat specifieke
strafbare feit. Opzet bij het medeplegen en opzet bij het strafbare feit.
Niet voldaan aan beide voorwaarden? Geen vorm van medeplegen.
VB dubbel opzet: Piet en Jan besluiten Kees in elkaar te slaan (mishandeling) omdat Kees
een verhouding heeft met de vriendin van Jan. Piet houdt Kees vast en Jan geeft Kees een
paar stompen in zijn maag Hierbij is sprake van dubbel opzet; Piet stemt in met het
medeplegen (zijn bijdrage) aan dit delict (het vasthouden van Kees) en Piet heeft willen
medeplegen aan de mishandeling.
2
