Goede samenvatting voor de minor IKZ

IKZ: vitale functiekunde
MK 3.1.1: ABCDE
Inleiding

Het respiratoire systeem is naast het cardiovasculaire systeem het
belangrijkste orgaansysteem van ons lichaam. Naast de opname van
zuurstof uit de buitenlucht voor de verbranding op celniveau zorgt dit
systeem voor het uitscheiden van de afvalstof kooldioxide van deze
verbranding.

Stoornissen van de ademhaling hebben direct gevolgen voor het
cardiovasculaire systeem en bij ernstige stoornissen ook voor het
cerebrale systeem.

Doelen

De student kan:

1. De gezonde en pathologische veranderingen in anatomie en
fysiologie van het ademhalingsstelsel beschrijven en toelichten;
2. De definitie van respiratoire insufficiëntie verwoorden, en de
verschillende typen respiratoire insufficiëntie met hun oorzaken
onderscheiden;
3. De oorzaken en (alarm)symptomen van de belangrijkste acute en
chronische respiratoire insufficiëntie benoemen en de verwachte
acties daarop beschrijven;
4. Bloedgaswaarden van respiratoire insufficiëntie verklaren en
beredeneren;
5. De oorzaken, symptomen, gevolgen en behandeling en prognose
van respiratoire insufficiëntie beschrijven en toelichten;
6. De samenhang met de (frequentie) van de ademhaling beschrijven
van cardiale, circulatoire en cerebrale insufficiëntie;
7. De neurale en hormonale systemische compensatiemechanismen
beschrijven van stoornissen in de respiratie;
8. Toelichten welke interventies verpleegkundigen kunnen uitvoeren
bij een vitaal bedreigde patiënt met respiratoire insufficiëntie.


Anatomie luchtwegen

,Normale ademhaling




- Ventilatie: lucht gaat in en uit de longen
- Distributie: verdeling lucht over de hele longen
- Diffusie: passief transport van hoge naar lage concentraties (O2 ->
CO2)
- Perfusie: doorbloeding

Respiratoire insufficiëntie
Problemen met ademhaling
 Te weinig zuurstof komt binnen
 Te weinig CO2 gaat naar buiten



Soorten respiratoire insufficiëntie
 Type 1: hypoxie: acuut hypoxemisch (normaal CO2)
 Type 2: ventilatie: ventilatoir falen (hypoxie en hypercapnie)

Alarmsymptomen
 Bradypneu  Coma
 Hypopneu  Convulsies
 Apneu  Gebruik ademhalingsspieren
 Hypotensie  Bradycardie
 Bewustzijnsvermindering  Asystolie

Symptomen
 Toegenomen of afgenomen ademarbeid

,  Afwijkende of afwezige ademgeluiden
 Cardiovasculaire verschijnselen
 Neurologische verschijnselen
 Cyanose of bleekheid
 Observeren vitale functies

Oorzaken
 (Broncho) pneumonie
 Interstitiële pneumonitis
 Status astmaticus-infectie
 Corpus alienum
 LE
 Pleuravocht
 Coma-intoxicatie

ARDS (acute respiratory disstress syndrome)
Ernstige longaandoening waarbij de ademhaling acuut en in toenemende
mate te kort schiet of heftige ontstekingsreactie in de longen.

Longoedeem
Bloedvaten in de longen lekken vocht hierdoor kan er minder zuurstof
worden opgenomen.

Behandeling respiratoire insufficiëntie
 O2 toedienen (oppassen met COPD)

Aanvullend onderzoek
 X-thorax
 CT
 CRP-waarde

VPK-interventie
Patiënt recht opzetten

Soorten bloedgas
 pH: zuurtegraad in bloed (7,35-7,45). Bij een te hoge of lage waard
gaat patiënt dood.
 pCO2: de p betekent druk van een gas
 HCO3: bicarbonaat in het bloed (een buffer, stabiliseert zuur)

Bij pH-afwijkingen
Je lichaam doet alles aan om pH constant te houden
 Sneller of langzamer ademen (CO2 verminderd, AF gaat omhoog)
 Meer bicarbonaat aanmaken en opnemen/uitscheiden (vooral in
nieren, gaat niet zo snel)

Ventilatie en perfusie
 V/P ratio verlaagd: pneumonie of COPD

,  V/P ratio verhoogd: LE of afwijkende capillairen




V/P ratio verlaagd V/P ratio verhoogd



SMORE
1. Bepalen acidose of alkalose
- <7,35 (te zuur): acidose
- >7,45 (te basisch): alkalose
2. SM: same metabole
- Stijgen of dalen pH en HCO3 allebei
 Metabool
3. ORE: oppostite respiratory
- Gaan pH en pCO2 ieder andere kant uit: respiratoir

Het lichaam compenseert altijd andersom
- Respiratoir probleem -> metabole compensatie
- Metabool probleem -> respiratoire compensatie




Metabole acidose Door de nieren is het bloed te zuur. Er is te veel zuur of te weinig base.
Het lichaam gaat respiratoir compenseren door hyperventileren.
- Door: diabetische ketoacidose, alcohol intox, nierfalen,
heftige spierafspraak.
Respiratoire Door problemen in de longen is het bloed te zuur. Er is te veel CO2 in
acidose het lichaam. Het lichaam gaat metabool compenseren door meer
HCO3 vast te houden
- Door: COPD, sedatie/anesthesie, trauma capitis.
Metabole alkalose Door de nieren in het bloed te basisch. Er is te veel H++
uitgescheiden of te weinig HCO3 vastgehouden.
 Hypoventilatie
- Door: braken, diuretica, te kort of te hoog
natriumbicarbonaat.
Respiratoire Door de longen is het bloed te basisch. Er is te weinig CO2 aanwezig.
alkalose Het lichaam gaat metabool compenseren. De nieren gaan HCO3
uitscheiden
- Door: hyperventilatie.