Module borgen van kwaliteit en
veiligheid
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1: wet- en regelgeving ........................................................................................................... 4
1.1 Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) ......................................................................................... 4
1.2 Zvw ................................................................................................................................................ 4
1.3 Wet Langdurige Zorg (WLZ) .......................................................................................................... 4
1.4 Zorgbrede Governance Code ........................................................................................................ 4
1.5 Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector (HKZ) ........................................................ 5
1.6 Algemene Vorderingen Gegevensbescherming (AVG) ................................................................. 5
1.7 Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) .................................................................. 5
1.8 Politieke en maatschappelijke ontwikkelingen............................................................................. 5
Hoofdstuk 2: onderzoek vrijheidsbeperkende maatregelen .................................................................. 6
2.1 Probleemstelling ........................................................................................................................... 6
2.2 Doelstelling volgens SMART .......................................................................................................... 6
2.3 Vraagstelling.................................................................................................................................. 6
2.4 Methodologie................................................................................................................................ 6
2.5 Enquête ......................................................................................................................................... 7
2.5.1 Uitwerking van de enquête .................................................................................................... 7
2.5.2 Conclusie van de enquête ...................................................................................................... 9
2.6 Literatuurstudie .......................................................................................................................... 10
2.6.1 Bruikbare woorden en synoniemen..................................................................................... 10
2.6.2 Databank en zoekstreng ...................................................................................................... 10
2.6.3 Samenvatting van de gevonden resultaten ......................................................................... 10
2.6.4 Conclusie van de literatuurstudie ........................................................................................ 11
2.7 Conclusie van het onderzoek ...................................................................................................... 12
Hoofdstuk 3: implementatie ................................................................................................................. 13
3.1 Doelen en doelgroepen bepalen................................................................................................. 13
3.2 Doelgroep analyseren ................................................................................................................. 13
3.3 Vernieuwingen doorlichten ........................................................................................................ 14
3.4 Context bekijken ......................................................................................................................... 15
3.5 Strategie kiezen ........................................................................................................................... 16
3.6 Acties plannen en aanpak communiceren .................................................................................. 19
Hoofdstuk 4: uitvoering in de praktijk .................................................................................................. 21
4.1 vakinhoudelijk leiderschap ......................................................................................................... 21
4.2 Relevante methoden en screening instrumenten ...................................................................... 21
1
, 4.2.1 Geeltjesmeting ..................................................................................................................... 21
4.2.2 Verminderen van vrijheidsbeperkende maatregelen in de GGZ ......................................... 22
4.2.3 Inventarisatie vrijheidsbeperkende maatregelen ................................................................ 22
4.2.4 Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) .............................................................................. 22
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 23
Bijlagen.................................................................................................................................................. 25
Bijlage 1: Leeruitkomsten ................................................................................................................. 25
Bijlage 2: Handreiking vrijheidsbeperkende maatregelen ................................................................ 27
2
, Inleiding
In dit verslag wordt de module borgen van kwaliteit en veiligheid uitgewerkt. Hierin wordt er
een actieve bijdrage geleverd aan de verbetering van de kwaliteit en veiligheid van de zorg.
In de module wordt opzoek gegaan naar een verpleegkundig relevant onderwerp dat invloed
heeft op de kwaliteit van zorg en verbeterd kan worden. Door middel van praktijkonderzoek
wordt het onderwerp duidelijk in kaart gebracht en met literatuurstudie wordt het probleem
onderzocht. Vervolgens wordt er een implementatieplan opgesteld aan de hand van een
aantal stappen. Deze stappen zijn opgesteld door ZonMw (2020) die gezondheidsonderzoek
en zorginnovaties stimuleert. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van
Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) en de Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
Op locatie is het knelpunt vrijheidsbeperkende maatregelen gesignaleerd. Het komt vaak
voor, maar er bestaat nog veel onduidelijkheid over wat wel en niet mag op een open
setting.
In deze module staan de CanMEDS-rollen professional en kwaliteitsbevorderaar, reflectieve
EBP-professional en de organisator centraal. Als professional en kwaliteitsbevorderaar
wordt de zorg passend binnen de geldende wet- en regelgeving geleverd. De
verpleegkundige monitort, meet en screent de zorg systematisch. Daarnaast wordt er een
bijdrage geleverd aan kwaliteitssystemen. Ook wordt er een positieve en actieve bijdrage
geleverd aan de beeldvorming en ontwikkelingen van de verpleegkundige. Als reflectieve
EBP-professional wordt er gehandeld vanuit een continu aanwezig onderzoekend vermogen
leidend tot reflectie, evidence based practice(EBP) en innovatie van de beroepspraktijk.
Daarmee wordt er continu gewerkt aan de bevordering en ontwikkeling van de
beroepsgroep. Dit wordt gedaan door voortdurend actief kennis te zoeken en te delen en
indien van toepassing in de praktijk te brengen. Daarnaast wordt er voortdurend
gereflecteerd op eigen handelen. Als organisator wordt er leiderschap in het handelen
getoond waarbij het belang van de zorgvrager voorop staat. Daarnaast plant en coördineert
de verpleegkundige de zorg en neemt verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de
zorgvragers en medewerkers (Lambregts, Grotendorst, & Merwijk 2016).
In hoofdstuk 1 worden de relevante wet- en regelgeving beschreven. In hoofdstuk 2 wordt
een onderzoek uitgevoerd over vrijheidsbeperkende maatregelen. Het onderzoek wordt
uitgevoerd door middel van een enquête en literatuurstudie. Vervolgens wordt er in het
derde hoofdstuk een implementatieplan opgesteld. En tot slot staat er in hoofdstuk 4 de
uitvoering in de praktijk met daarin verschillende methoden en screening instrumenten.
Daarnaast staan de leeruitkomsten in bijlage 1 beschreven en in bijlage 2 staat de
handreiking beschreven over vrijheidsbeperkende maatregelen.
3
veiligheid
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1: wet- en regelgeving ........................................................................................................... 4
1.1 Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) ......................................................................................... 4
1.2 Zvw ................................................................................................................................................ 4
1.3 Wet Langdurige Zorg (WLZ) .......................................................................................................... 4
1.4 Zorgbrede Governance Code ........................................................................................................ 4
1.5 Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector (HKZ) ........................................................ 5
1.6 Algemene Vorderingen Gegevensbescherming (AVG) ................................................................. 5
1.7 Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) .................................................................. 5
1.8 Politieke en maatschappelijke ontwikkelingen............................................................................. 5
Hoofdstuk 2: onderzoek vrijheidsbeperkende maatregelen .................................................................. 6
2.1 Probleemstelling ........................................................................................................................... 6
2.2 Doelstelling volgens SMART .......................................................................................................... 6
2.3 Vraagstelling.................................................................................................................................. 6
2.4 Methodologie................................................................................................................................ 6
2.5 Enquête ......................................................................................................................................... 7
2.5.1 Uitwerking van de enquête .................................................................................................... 7
2.5.2 Conclusie van de enquête ...................................................................................................... 9
2.6 Literatuurstudie .......................................................................................................................... 10
2.6.1 Bruikbare woorden en synoniemen..................................................................................... 10
2.6.2 Databank en zoekstreng ...................................................................................................... 10
2.6.3 Samenvatting van de gevonden resultaten ......................................................................... 10
2.6.4 Conclusie van de literatuurstudie ........................................................................................ 11
2.7 Conclusie van het onderzoek ...................................................................................................... 12
Hoofdstuk 3: implementatie ................................................................................................................. 13
3.1 Doelen en doelgroepen bepalen................................................................................................. 13
3.2 Doelgroep analyseren ................................................................................................................. 13
3.3 Vernieuwingen doorlichten ........................................................................................................ 14
3.4 Context bekijken ......................................................................................................................... 15
3.5 Strategie kiezen ........................................................................................................................... 16
3.6 Acties plannen en aanpak communiceren .................................................................................. 19
Hoofdstuk 4: uitvoering in de praktijk .................................................................................................. 21
4.1 vakinhoudelijk leiderschap ......................................................................................................... 21
4.2 Relevante methoden en screening instrumenten ...................................................................... 21
1
, 4.2.1 Geeltjesmeting ..................................................................................................................... 21
4.2.2 Verminderen van vrijheidsbeperkende maatregelen in de GGZ ......................................... 22
4.2.3 Inventarisatie vrijheidsbeperkende maatregelen ................................................................ 22
4.2.4 Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) .............................................................................. 22
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 23
Bijlagen.................................................................................................................................................. 25
Bijlage 1: Leeruitkomsten ................................................................................................................. 25
Bijlage 2: Handreiking vrijheidsbeperkende maatregelen ................................................................ 27
2
, Inleiding
In dit verslag wordt de module borgen van kwaliteit en veiligheid uitgewerkt. Hierin wordt er
een actieve bijdrage geleverd aan de verbetering van de kwaliteit en veiligheid van de zorg.
In de module wordt opzoek gegaan naar een verpleegkundig relevant onderwerp dat invloed
heeft op de kwaliteit van zorg en verbeterd kan worden. Door middel van praktijkonderzoek
wordt het onderwerp duidelijk in kaart gebracht en met literatuurstudie wordt het probleem
onderzocht. Vervolgens wordt er een implementatieplan opgesteld aan de hand van een
aantal stappen. Deze stappen zijn opgesteld door ZonMw (2020) die gezondheidsonderzoek
en zorginnovaties stimuleert. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van
Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) en de Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
Op locatie is het knelpunt vrijheidsbeperkende maatregelen gesignaleerd. Het komt vaak
voor, maar er bestaat nog veel onduidelijkheid over wat wel en niet mag op een open
setting.
In deze module staan de CanMEDS-rollen professional en kwaliteitsbevorderaar, reflectieve
EBP-professional en de organisator centraal. Als professional en kwaliteitsbevorderaar
wordt de zorg passend binnen de geldende wet- en regelgeving geleverd. De
verpleegkundige monitort, meet en screent de zorg systematisch. Daarnaast wordt er een
bijdrage geleverd aan kwaliteitssystemen. Ook wordt er een positieve en actieve bijdrage
geleverd aan de beeldvorming en ontwikkelingen van de verpleegkundige. Als reflectieve
EBP-professional wordt er gehandeld vanuit een continu aanwezig onderzoekend vermogen
leidend tot reflectie, evidence based practice(EBP) en innovatie van de beroepspraktijk.
Daarmee wordt er continu gewerkt aan de bevordering en ontwikkeling van de
beroepsgroep. Dit wordt gedaan door voortdurend actief kennis te zoeken en te delen en
indien van toepassing in de praktijk te brengen. Daarnaast wordt er voortdurend
gereflecteerd op eigen handelen. Als organisator wordt er leiderschap in het handelen
getoond waarbij het belang van de zorgvrager voorop staat. Daarnaast plant en coördineert
de verpleegkundige de zorg en neemt verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de
zorgvragers en medewerkers (Lambregts, Grotendorst, & Merwijk 2016).
In hoofdstuk 1 worden de relevante wet- en regelgeving beschreven. In hoofdstuk 2 wordt
een onderzoek uitgevoerd over vrijheidsbeperkende maatregelen. Het onderzoek wordt
uitgevoerd door middel van een enquête en literatuurstudie. Vervolgens wordt er in het
derde hoofdstuk een implementatieplan opgesteld. En tot slot staat er in hoofdstuk 4 de
uitvoering in de praktijk met daarin verschillende methoden en screening instrumenten.
Daarnaast staan de leeruitkomsten in bijlage 1 beschreven en in bijlage 2 staat de
handreiking beschreven over vrijheidsbeperkende maatregelen.
3
