NLT samenvatting Ruimte voor de Rivier
Hoofdstuk 2: Rivieren
De totale hoeveelheid water op aarde blijft
ongeveer gelijk.
Hydrologische kringloop: het in elkaar
overgaan en de verplaatsing van de
verschillende vormen van water.
Rivieren zijn een belangrijk onderdeel van de
hydrologische kringloop op aarde. Ze vervoeren
smelt- en regenwater, maar ook sediment.
Rivieren hebben grote voordelen, omdat ze een
belangrijke bron van zoetwater zijn, maar kunnen ook voor vele problemen
zorgen.
Water zoekt altijd de steilste helling, oftewel het grootste verhang. Door erosie
en sedimentatie verandert de loop van de rivier. Als rivieren of beken “slingeren”
door het landschap, noemen we dat meanderen. Stroomsnelheid van de rivier is
het grootst aan de buitenkant van een bocht.
Veel rivieren zijn gereguleerd, door bijvoorbeeld dijken langs de rivier te leggen.
Winterdijken: zorgen ervoor dat mensen veilig kunnen wonen
Uiterwaard: land tussen de rivier en de winterdijk
Zomerdijk/zomerkade: zorgen ervoor dat de langbouwgrond gedurende het
groeiseizoen niet overstroomt.
Kribben: korte stenen dam in de rivierbedding, haaks op de zomerkade. Zorgt
ervoor dat een rivier minder snel dichtslibt.
Stuw: (beweegbare) barrière in het water die het water tegenhoudt en zorgt
voor een verhoging van de waterspiegel.
Sluis: waterkering bestaande uit minimaal twee delen die onafhankelijk van
elkaar geopend kunnen worden.
Dammen: dwars door een water gelegen afsluiting, bedoeld om water te keren
of te beheersen.
Stuwmeren: meer dat wordt gebruikt voor energiewinning en/of als
waterreservoir.
Door Nederland stromen 2 belangrijke grote rivieren: de Rijn en de Maas. De
Rhijn splitst zich in Nederland in de Waal en het Pannerdens Kanaal. De Rhijn
vervoert ongeveer tweederde van de waterhoeveelheid die via de Rhijn
binnenkomt.
Stroomgebied: het gebied waaruit een rivier haar water ontvangt.
De Maas voert voornamelijk regenwater af, dus wordt deze rivier ook wel
aangeduid als de regenrivier.
De Rhijn voert voornamelijk smeltwater af, dus kan deze rivier ook wel een
smeltwaterrivier worden genoemd. De Rhijn voert echter ook veel regenwater af,
dus is de Rhijn een gemengde rivier.
Debiet: de afvoer van een rivier, vaak in m3/s.
Er zijn verschillende oplossingen bedacht voor de dreigende watersituaties in
Nederland, zoals Deltaplan Grote Rivieren en Ruimte voor de River. De
Rhijn moet hierdoor bestand zijn tegen 15.000 m3/s waterafvoer.
Retentiegebieden: plekken waar water geborgen kan worden.
De rivieren in Nederland vormen grofweg twee soorten landschap, afhankelijk
van de invloed van de zee. Oostelijke rivierkleilandschap: langs de rivier tref
je brede zanderige ruggen aan en wat verder vind je klei. Westelijk
rivierkleilandschap ligt lager. Direct langs de rivier liggen smalle stroken klei,
direct daarachter ligt veen.
Hoofdstuk 2: Rivieren
De totale hoeveelheid water op aarde blijft
ongeveer gelijk.
Hydrologische kringloop: het in elkaar
overgaan en de verplaatsing van de
verschillende vormen van water.
Rivieren zijn een belangrijk onderdeel van de
hydrologische kringloop op aarde. Ze vervoeren
smelt- en regenwater, maar ook sediment.
Rivieren hebben grote voordelen, omdat ze een
belangrijke bron van zoetwater zijn, maar kunnen ook voor vele problemen
zorgen.
Water zoekt altijd de steilste helling, oftewel het grootste verhang. Door erosie
en sedimentatie verandert de loop van de rivier. Als rivieren of beken “slingeren”
door het landschap, noemen we dat meanderen. Stroomsnelheid van de rivier is
het grootst aan de buitenkant van een bocht.
Veel rivieren zijn gereguleerd, door bijvoorbeeld dijken langs de rivier te leggen.
Winterdijken: zorgen ervoor dat mensen veilig kunnen wonen
Uiterwaard: land tussen de rivier en de winterdijk
Zomerdijk/zomerkade: zorgen ervoor dat de langbouwgrond gedurende het
groeiseizoen niet overstroomt.
Kribben: korte stenen dam in de rivierbedding, haaks op de zomerkade. Zorgt
ervoor dat een rivier minder snel dichtslibt.
Stuw: (beweegbare) barrière in het water die het water tegenhoudt en zorgt
voor een verhoging van de waterspiegel.
Sluis: waterkering bestaande uit minimaal twee delen die onafhankelijk van
elkaar geopend kunnen worden.
Dammen: dwars door een water gelegen afsluiting, bedoeld om water te keren
of te beheersen.
Stuwmeren: meer dat wordt gebruikt voor energiewinning en/of als
waterreservoir.
Door Nederland stromen 2 belangrijke grote rivieren: de Rijn en de Maas. De
Rhijn splitst zich in Nederland in de Waal en het Pannerdens Kanaal. De Rhijn
vervoert ongeveer tweederde van de waterhoeveelheid die via de Rhijn
binnenkomt.
Stroomgebied: het gebied waaruit een rivier haar water ontvangt.
De Maas voert voornamelijk regenwater af, dus wordt deze rivier ook wel
aangeduid als de regenrivier.
De Rhijn voert voornamelijk smeltwater af, dus kan deze rivier ook wel een
smeltwaterrivier worden genoemd. De Rhijn voert echter ook veel regenwater af,
dus is de Rhijn een gemengde rivier.
Debiet: de afvoer van een rivier, vaak in m3/s.
Er zijn verschillende oplossingen bedacht voor de dreigende watersituaties in
Nederland, zoals Deltaplan Grote Rivieren en Ruimte voor de River. De
Rhijn moet hierdoor bestand zijn tegen 15.000 m3/s waterafvoer.
Retentiegebieden: plekken waar water geborgen kan worden.
De rivieren in Nederland vormen grofweg twee soorten landschap, afhankelijk
van de invloed van de zee. Oostelijke rivierkleilandschap: langs de rivier tref
je brede zanderige ruggen aan en wat verder vind je klei. Westelijk
rivierkleilandschap ligt lager. Direct langs de rivier liggen smalle stroken klei,
direct daarachter ligt veen.
