Maatschappijleer samenvatting
Politiek = het nemen van allerlei besluiten om het land te besturen
Ze kunnen besluiten nemen op het gebied van:
- Welvaart
- Volksgezondheid
- Infrastructuur
- Onderwijs
- Buitenlandse betrekkingen
- Openbare orde en veiligheid
We betalen belasting om al deze dingen te regelen.
Democratie = een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect invloed uitoefent op de
politieke besluitvorming
Referendum = kiesgerechtigde burgers rechtstreek mogen stemmen over een politiek
vraagstuk of wetsvoorstel
Nederland heeft een indirecte democratie. Het volk maakt niet de beslissingen maar een
gekozen groepje vertegenwoordigers.
Indirecte democratie - parlementaire democratie. (vertegenwoordigers vormen een parlement)
Belangrijkste kenmerken die in Nederland in de grondwet vast staan:
Burgers hebben politieke grondrechten
- Alle nederlanders mogen vanaf hun 18e stemmen
- Iedereen mag een politieke partij of vereniging beginnen
- Iedereen mag demonstreren of op een andere manier zijn mening uiten
Over de politieke besluitvorming staan belangrijke regels in de grondwet:
- De regering en het parlement maken samen de wetten
- Wetten gaan pas gelden als een meerderheid in het parlement daartoe besluit
Er wordt ook nog gedacht aan de rechten van de minderheden
Er is persvrijheid. Journalisten hebben geen toestemming van het parlement nodig.
Dictatuur = alle macht ligt in de handen van één persoon of een kleine groep mensen.
Er bestaat ook een religieuze dictatuur en ook nog de militaire dictatuur.
Kenmerken van dictaturen:
- Er is geen machtenscheiding (alle macht bij 1 persoon)
- De grondrechten worden niet gerespecteerd. (burgers geen vrije meningsuiting enzo)
- Geen vrije pers.
- Oppositiepartijen zijn vaak verboden.
- Militairen hebben een grote rol in de politiek
- Er is meestal spraak van verkiezingsfraude.
- Er kan snel en efficiënt besluiten worden genomen. (politieke)
, Ideologie = een samenhangend geheel van ideeën over de gewenste inrichting van de
samenleving.
2 vragen bij ideologie:
1. Welke waarden en normen staan centraal?
2. Wat is de gewenste rol van de overheid op sociaaleconomisch gebied?
Links = Wil de ongelijkheid tussen mensen verminderen.
Rechts = zo min mogelijk bemoeienis van de overheid op sociaaleconomisch gebied.
Liberalisme
Hun ideaal was persoonlijke en economische vrijheid en ze waren tegen hoge belastingen.
Nu vinden ze vrijheid nog belangrijk. Ze zijn voor kleine, korte uitkeringen omdat mensen niet
afhankelijk van de overheid moeten zijn. Liberalen zijn rechts. VVD is liberaal.
Socialisme
Ze wilden een eind maken aan de armoede en ongelijkheid maar verschilden onderling hoe ze
dat wilden bereiken:
Communisten: wilden dat met een revolutie
Sociaaldemocraten: wilden dat via verkiezingen en daarna hervormingen
Ze zijn nog steeds voor gelijkwaardigheid van mensen.
Ze zijn links. PvdA, SP en GroenLinks zijn socialistisch.
Confessionalisme (Christendemocraten)
Richten zich op het geloof. Mensen moeten goed zorgen voor de door God gemaakte aarde.
Naastenliefde is belangrijk.
CDA, Christenunie zijn dit. Ze zijn in het politieke midden.
Populisme
Zijn vaak erg nationalistisch. PVV is dit. Niet perse rechts of links.
Progressief = de maatschappij willen veranderen.
Conservatief = behoudend. Alles houden zoals het oude.
Politieke partijen zijn niet perse rechts of links of progressief of conservatief. Ze kunnen
kenmerken van beide hebben.
Actiegroepen zijn opgericht om één bepaalde doelstelling te behalen.
Belangengroepen verdedigen de belangen van één bepaalde groep. (belangen van
scholieren)
Politieke partij = een groep mensen met dezelfde ideeën over de manier waarop onze
samenleving het beste bestuurd kan worden.
Politieke partijen doen mee aan verkiezingen -- actie- en belangengroepen niet
Politieke partijen geven mening over verschillende onderwerpen -- actie- en belangengroepen
kijken naar één onderwerp.
- De meeste partijen zijn ontstaan uit een van de drie ideologieën.
- One-issuepartijen: vertegenwoordigen één specifieke doelgroep of kijken naar één
aspect van de samenleving.
Politiek = het nemen van allerlei besluiten om het land te besturen
Ze kunnen besluiten nemen op het gebied van:
- Welvaart
- Volksgezondheid
- Infrastructuur
- Onderwijs
- Buitenlandse betrekkingen
- Openbare orde en veiligheid
We betalen belasting om al deze dingen te regelen.
Democratie = een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect invloed uitoefent op de
politieke besluitvorming
Referendum = kiesgerechtigde burgers rechtstreek mogen stemmen over een politiek
vraagstuk of wetsvoorstel
Nederland heeft een indirecte democratie. Het volk maakt niet de beslissingen maar een
gekozen groepje vertegenwoordigers.
Indirecte democratie - parlementaire democratie. (vertegenwoordigers vormen een parlement)
Belangrijkste kenmerken die in Nederland in de grondwet vast staan:
Burgers hebben politieke grondrechten
- Alle nederlanders mogen vanaf hun 18e stemmen
- Iedereen mag een politieke partij of vereniging beginnen
- Iedereen mag demonstreren of op een andere manier zijn mening uiten
Over de politieke besluitvorming staan belangrijke regels in de grondwet:
- De regering en het parlement maken samen de wetten
- Wetten gaan pas gelden als een meerderheid in het parlement daartoe besluit
Er wordt ook nog gedacht aan de rechten van de minderheden
Er is persvrijheid. Journalisten hebben geen toestemming van het parlement nodig.
Dictatuur = alle macht ligt in de handen van één persoon of een kleine groep mensen.
Er bestaat ook een religieuze dictatuur en ook nog de militaire dictatuur.
Kenmerken van dictaturen:
- Er is geen machtenscheiding (alle macht bij 1 persoon)
- De grondrechten worden niet gerespecteerd. (burgers geen vrije meningsuiting enzo)
- Geen vrije pers.
- Oppositiepartijen zijn vaak verboden.
- Militairen hebben een grote rol in de politiek
- Er is meestal spraak van verkiezingsfraude.
- Er kan snel en efficiënt besluiten worden genomen. (politieke)
, Ideologie = een samenhangend geheel van ideeën over de gewenste inrichting van de
samenleving.
2 vragen bij ideologie:
1. Welke waarden en normen staan centraal?
2. Wat is de gewenste rol van de overheid op sociaaleconomisch gebied?
Links = Wil de ongelijkheid tussen mensen verminderen.
Rechts = zo min mogelijk bemoeienis van de overheid op sociaaleconomisch gebied.
Liberalisme
Hun ideaal was persoonlijke en economische vrijheid en ze waren tegen hoge belastingen.
Nu vinden ze vrijheid nog belangrijk. Ze zijn voor kleine, korte uitkeringen omdat mensen niet
afhankelijk van de overheid moeten zijn. Liberalen zijn rechts. VVD is liberaal.
Socialisme
Ze wilden een eind maken aan de armoede en ongelijkheid maar verschilden onderling hoe ze
dat wilden bereiken:
Communisten: wilden dat met een revolutie
Sociaaldemocraten: wilden dat via verkiezingen en daarna hervormingen
Ze zijn nog steeds voor gelijkwaardigheid van mensen.
Ze zijn links. PvdA, SP en GroenLinks zijn socialistisch.
Confessionalisme (Christendemocraten)
Richten zich op het geloof. Mensen moeten goed zorgen voor de door God gemaakte aarde.
Naastenliefde is belangrijk.
CDA, Christenunie zijn dit. Ze zijn in het politieke midden.
Populisme
Zijn vaak erg nationalistisch. PVV is dit. Niet perse rechts of links.
Progressief = de maatschappij willen veranderen.
Conservatief = behoudend. Alles houden zoals het oude.
Politieke partijen zijn niet perse rechts of links of progressief of conservatief. Ze kunnen
kenmerken van beide hebben.
Actiegroepen zijn opgericht om één bepaalde doelstelling te behalen.
Belangengroepen verdedigen de belangen van één bepaalde groep. (belangen van
scholieren)
Politieke partij = een groep mensen met dezelfde ideeën over de manier waarop onze
samenleving het beste bestuurd kan worden.
Politieke partijen doen mee aan verkiezingen -- actie- en belangengroepen niet
Politieke partijen geven mening over verschillende onderwerpen -- actie- en belangengroepen
kijken naar één onderwerp.
- De meeste partijen zijn ontstaan uit een van de drie ideologieën.
- One-issuepartijen: vertegenwoordigen één specifieke doelgroep of kijken naar één
aspect van de samenleving.
