LEVO – Media en religie
1.2
Als je religie functioneel definieert, dan kijk je naar wat religie voor functie vervult in het leven van
mensen. Een substantiële definitie gaat uit van een transcendent (bovennatuurlijke) gegeven of
wezen. Het verschil zit hem tussen wat religie doet en wat religie inhoudt.
Met cultuurreligie bedoelen we die religiebeleving waar we als samenleving onze thema’s in de kunst
en literatuur aan ontleden. Met persoonlijk geloof bedoelen we de religiebeleving van het individu.
Cultuurreligie en persoonlijk geloof zijn verschillende manieren om naar religie te kijken, maar ze zijn
niet per se tegengesteld.
Met expliciet worden de vormen van religie bedoeld die binnen de gevestigde religieuze structuren
plaatsvinden. Met gevestigde religieuze structuren worden de organisatievormen bedoeld die binnen
de religies in Nederland zijn ingeburgerd. Impliciet zijn al die dingen die buiten de gevestigde
religieuze structuren vallen.
Iets kan religieus worden genoemd als het voldoet aan twee voorwaarden:
- Iets wat de mens helpt zich te verzoenen met zijn eindigheid,
- door middel van iets of iemand die boven de alledaagse menselijke eindigheid lijkt uit te
gaan.
Religie kan in de breedste zin als zingevingssysteem worden gezien. Dit is een overtuiging die je hebt
en die alles wat in jouw leven speelt of belangrijk is een bepaalde zin, betekenis geeft. Het woord
religie wordt vaak ingeruild voor de woorden ‘persoonlijke zingeving’ of ‘spiritualiteit’. De term
zingeving kan je dus bekijken als: iets of iemand buiten jou geeft zin aan jou leven, of een andere
definitie: de mens is niet de ontvanger van zin, maar de actieve zinzoeker en zingever.
1.3
Religie is een zingevingssysteem dat langzaam wordt opgebouwd. Zij komt voort uit een geschiedenis
van gedeelde ervaringen en verhalen die men elkaar doorvertelt. In Nederland is het
zingevingssyteem het christendom. In de rapporten van de afgelopen jaren werd aangegeven dat de
traditionele vormen van religiebeleving, voor Nederland is dat lidmaatschap van een kerk en het naar
de kerk gaan, steeds verder afgenomen.
Aanwijzingen zoals niet doodslaan, niet stelen en geen vals getuigenis geven zijn in onze wetgeving
terug te vinden. Aanwijzingen als niet vloeken en niet begeren of jaloers zijn zitten in onze
opvoeding, normen en waarden. Architectuur weerspiegelt, net als kunst en literatuur, de
levensbeschouwing van mensen.
Religie heeft ook een tegendraadse werking, een revolutionair gehalte in zich. Het heeft ook vaak als
tegenbeweging gewerkt in heersende culturen. Vormen van religie kunnen bij uitstek als
motiverende kracht werken om tegen de stroom van de cultuur in te gaan. Het laat immers zien dat
er een realiteit is die jouw leven en cultuur overstijgt. Er is meer dan cultuurgebonden leven.
1.2
Als je religie functioneel definieert, dan kijk je naar wat religie voor functie vervult in het leven van
mensen. Een substantiële definitie gaat uit van een transcendent (bovennatuurlijke) gegeven of
wezen. Het verschil zit hem tussen wat religie doet en wat religie inhoudt.
Met cultuurreligie bedoelen we die religiebeleving waar we als samenleving onze thema’s in de kunst
en literatuur aan ontleden. Met persoonlijk geloof bedoelen we de religiebeleving van het individu.
Cultuurreligie en persoonlijk geloof zijn verschillende manieren om naar religie te kijken, maar ze zijn
niet per se tegengesteld.
Met expliciet worden de vormen van religie bedoeld die binnen de gevestigde religieuze structuren
plaatsvinden. Met gevestigde religieuze structuren worden de organisatievormen bedoeld die binnen
de religies in Nederland zijn ingeburgerd. Impliciet zijn al die dingen die buiten de gevestigde
religieuze structuren vallen.
Iets kan religieus worden genoemd als het voldoet aan twee voorwaarden:
- Iets wat de mens helpt zich te verzoenen met zijn eindigheid,
- door middel van iets of iemand die boven de alledaagse menselijke eindigheid lijkt uit te
gaan.
Religie kan in de breedste zin als zingevingssysteem worden gezien. Dit is een overtuiging die je hebt
en die alles wat in jouw leven speelt of belangrijk is een bepaalde zin, betekenis geeft. Het woord
religie wordt vaak ingeruild voor de woorden ‘persoonlijke zingeving’ of ‘spiritualiteit’. De term
zingeving kan je dus bekijken als: iets of iemand buiten jou geeft zin aan jou leven, of een andere
definitie: de mens is niet de ontvanger van zin, maar de actieve zinzoeker en zingever.
1.3
Religie is een zingevingssysteem dat langzaam wordt opgebouwd. Zij komt voort uit een geschiedenis
van gedeelde ervaringen en verhalen die men elkaar doorvertelt. In Nederland is het
zingevingssyteem het christendom. In de rapporten van de afgelopen jaren werd aangegeven dat de
traditionele vormen van religiebeleving, voor Nederland is dat lidmaatschap van een kerk en het naar
de kerk gaan, steeds verder afgenomen.
Aanwijzingen zoals niet doodslaan, niet stelen en geen vals getuigenis geven zijn in onze wetgeving
terug te vinden. Aanwijzingen als niet vloeken en niet begeren of jaloers zijn zitten in onze
opvoeding, normen en waarden. Architectuur weerspiegelt, net als kunst en literatuur, de
levensbeschouwing van mensen.
Religie heeft ook een tegendraadse werking, een revolutionair gehalte in zich. Het heeft ook vaak als
tegenbeweging gewerkt in heersende culturen. Vormen van religie kunnen bij uitstek als
motiverende kracht werken om tegen de stroom van de cultuur in te gaan. Het laat immers zien dat
er een realiteit is die jouw leven en cultuur overstijgt. Er is meer dan cultuurgebonden leven.
